Thị xã Cẩm Phả (Toạ độ: 20o58’10’’ - 21o12’ vĩ độ bắc, 107o10’ - 107o23’50’’ kinh độ đông) cách thành phố Hạ Long 30km, bắc giáp huyện Ba Chẽ, đông giáp huyện Vân Đồn, tây giáp huyện Hoành Bồ và thành phố Hạ Long, nam giáp vịnh Bắc Bộ. Vùng vịnh thuộc thị xã là vịnh Bái Tử Long.

Đầu thế kỷ XIX về trước, Cẩm Phả là một xã thuộc tổng Hà Môn châu Tiên Yên. Từ năm 1884, Cẩm Phả nằm trong vùng đất chiếm đoạt (theo văn tự bán đất của triều đình Huế) của Công ty than Bắc Kỳ thuộc Pháp (S.F.C.T). Số dân tăng nhanh do Pháp mộ phu ra làm mỏ. Đầu thế kỷ XX, Cẩm Phả là một tổng thuộc huyện Hoành Bồ gồm 8 xã và phố. (Những nơi tập trung thợ mỏ, hình thành các phố - quartier) gồm: xã Cẩm Phả, xã Đại Độc (đảo Cái Bầu), phố Hà Lâm (sau quen gọi theo tiếng Hoa là Hà Lầm), phố Mông Dương, phố Ngã Hai, phố Núi Trọc, xã Quang Hanh, phố Vạn Hoa (đảo Cái Bầu). Năm 1936, Pháp lập châu Hà Tu (trong đó có tổng Cẩm Phả). Châu Hà Tu tách khỏi huyện Hoành Bồ trực thuộc tỉnh Quảng Yên. Năm 1940, bỏ châu Hà Tu lập châu Cẩm Phả. Châu Cẩm Phả gồm phần phía đông huyện Hoành Bồ, phần lớn huyện Ba Chẽ ngày nay và vẫn gồm cả đảo Cái Bầu, nay thuộc huyện Vân Đồn. Sau Cách mạng tháng Tám, Cẩm Phả, Cửa Ông là hai thị xã trực thuộc khu đặc biệt Hòn Gai. Trong thời kháng chiến chống Pháp, hai thị xã Cẩm Phả, Cửa Ông hợp thành liên thị xã. Ngày 12-11-1956, thị xã Cẩm Phả chính thức thành lập trực thuộc khu Hồng Quảng.

Tài nguyên lớn nhất ở Cẩm Phả là than đá. Tổng tiềm năng ước tính trên 3 tỷ tấn, trữ lượng có thể khai thác 2,5 tỷ tấn (trong tổng số 8,4 tỷ tấn trữ lượng than Quảng Ninh). ở đây, mật độ chứa than trong khối kiến trúc mỏ có hệ số cao nhất, nhiều vỉa dầy, chất lượng than tốt, tiện đường chuyên chở ra cảng nước sâu. Ngoài than, antimon ở Khe Chim - Dương Huy, đá vôi ở Quang Hanh, nước khoáng ở Quang Hanh đều là những tài nguyên quý.

Tính đến tháng 5/2009, toàn thị xã có 60 trường học