Bản Tin Khoa Học và Công Nghệ Số 08 năm 2021

25/03/2021 07:50

Tin Trong Tỉnh

Hội đồng tư vấn tuyển chọn tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ KHCN cấp cơ sở: Xây dựng cơ sở dữ liệu về công nghiệp và thương mại

         Chiều ngày 25/2/2021, Sở KH&CN đã tổ chức Hội đồng tư vấn tuyển chọn tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ KHCN cấp cơ sở: “Xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu về công nghiệp và thương mại trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế” do Sở Công thương tỉnh Quảng Ninh, đơn vị đăng ký chủ trì thực hiện.

        Mục tiêu chính của nhiệm vụ này là: Tạo lập cơ sở dữ liệu tổng hợp về công nghiệp và thương mại trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; xây dựng phần mềm quản lý thông tin về cơ sở dữ liệu về công nghiệp và thương mại trên địa bàn tỉnh. Trong đó, mục tiêu cụ thể là: Đánh giá thực trạng, đề xuất thiết kế nội dung thông tin công nghiệp, thương mại (số liệu thống kê, tài liệu, báo cáo tổng hợp) đáp ứng yêu cầu phục vụ công tác quản lý đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, hội nhập quốc tế của tỉnh Quảng Ninh và phù hợp với xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin; triển khai xây dựng phần mềm của cơ sở dữ liệu công nghiệp, thương mại tỉnh Quảng Ninh; tổ chức xử lý, cập nhật thông tin ban đầu của cơ sở dữ liệu; đề xuất tổ chức duy trì vận hành, khai thác và phát triển cơ sở dữ liệu sau nghiệm thu.

          Với thuyết minh nhiệm vụ đã trình bày, Hội đồng tuyển chọn đề nghị đơn vị đăng ký chủ trì thực hiện nhiệm vụ đổi tên nhiệm vụ cho phù hợp với phạm vi, quy mô của nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp cơ sở: Xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu về công nghiệp và thương mại phục vụ công tác quản lý nhà nước của Sở Công thương”. Yêu cầu tiếp thu các ý kiến góp ý của các thành viên hội đồng chỉnh sửa thuyết minh theo kết luận của Hội đồng, gửi về Sở KH&CN trước ngày 12/3/2021. Sau khi đơn vị đăng ký chủ trì thực hiện nhiệm vụ chỉnh sửa theo đúng các nội dung của thành viên Hội đồng góp ý đủ điều kiện, Hội đồng sẽ nhất trí thông qua nhiệm vụ.

 Trung Tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

Xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ cho Doanh nghiệp KHCN tỉnh Quảng Ninh

        Sáng ngày 28/02/2021, đồng chí Hoàng Bá Nam, Giám đốc Sở KH&CN, Chủ tịch Hội đồng KH&CN cấp tỉnh đã chủ trì cuộc họp Hội đồng xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 6 với Công trình nghiên cứu phát triển công nghệ: “Nghiên cứu công nghệ nghiền khô siêu mịn, nâng cao mức độ tự động hoá và hiệu quả sử dụng nhiệt trong sản xuất ngói cao cấp” do Công ty cổ phần gạch ngói Đất Việt đề xuất.

        Hội đồng KH&CN cấp tỉnh xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 6 được thành lập căn cứ theo Quyết định số 625/QĐ-UBND ngày 26/02/2021 của UBND tỉnh Quảng Ninh. Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Sở KH&CN tổ chức cuộc họp Hội đồng này. Đây là lần đầu tiên Quảng Ninh thành lập Hội đồng xét Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ bởi lần đầu tiên Quảng Ninh có Công trình đề xuất xét Giải thưởng cao quý này, do tiêu chí để xét Giải thưởng rất khắt khe.

         Tại cuộc họp, Hội đồng đã xem xét, đánh giá đối với Công trình đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 6 – Công trình nghiên cứu phát triển công nghệ: “Nghiên cứu công nghệ nghiền khô siêu mịn, nâng cao mức độ tự động hoá và hiệu quả sử dụng nhiệt trong sản xuất ngói cao cấp”. Công trình do AHLĐ – TS. Nguyễn Quang Mâu làm Chủ nhiệm.

          Kết quả nghiên cứu chính của công trình: Đã ứng dụng và làm chủ được công nghệ nghiền khô siêu mịn hiện đại trong sản xuất ngói cao cấp; Đã thiết kế và chế tạo được hệ thống vận chuyển và phân chia phôi tự động, máy tạo hình ngói tự động, đưa vào sản xuất ổn định trong dây chuyền sản xuất ngói cao cấp, đạt năng suất và chất lượng cao; Đã chuyển đổi và làm chủ được công nghệ nung ngói bằng khí hóa than với cách xếp sản phẩm ngói mộc trên xe goòng theo phương án hoàn toàn mới chưa từng được áp dụng ở cơ sở nào khác, đồng thời tích hợp được giữa hệ thống lò nung và lò sấy trong việc tận dụng tối đa nhiệt dư của lò nung vào mục đích sấy mộc; Đã chế tạo được các bài men màu để tráng phủ lên sản phẩm ngói cao cấp, đảm bảo nhiệt độ chảy men phù hợp với nhiệt độ nung ngói, lớp men sau nung bám chắc trên xương, không bị rạn nứt và bền màu theo thời gian.

          Đặc biệt, Công trình này đã mang lại hiệu hiệu quả về khoa học và công nghệ rất lớn bởi đã thiết lập được một hướng đi mới và hiện đại hơn trong công nghệ sản xuất ngói cao cấp, thể hiện ở 6 điểm nhấn trong quy trình công nghệ mới. Cùng với đó là hiệu quả về kinh tế; về đời sống xã hội và phúc lợi xã hội; về bảo vệ môi trường;…

        Với những hiệu quả đó, Công trình đã vinh dự được nhận các giải thưởng về KH&CN, như: bằng độc quyền giải pháp hữu ích, bằng độc quyền sáng chế và xác lập được hàng loạt các kỷ lục ( 12 kỷ lục Việt Nam và 01 kỷ lục Thế giới) và nhiều giải thưởng cao quý khác.

         Sau khi xem xét thành tích của Công trình nghiên cứu, đối chiếu với tiêu chuẩn quy định, các đại biểu là Uỷ viên phản biện, Uỷ viên Hội đồng đều nhận xét, đánh giá đây là Công trình vĩ đại, đặc biệt xuất sắc theo tiêu chí được quy định tại Nghị định số 78/2014/NQ-CP ngày 30/07/2014 của Chính Phủ về Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước và các Giải thưởng khác về khoa học và công nghệ. Hội đồng bỏ phiếu đánh giá Công trình đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 6. Kết quả, 10/10 phiếu nhất trí đề nghị Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ cho Công trình.

          Phát biểu kết luận tại cuộc họp, đồng chí Hoàng Bá Nam, Giám đốc Sở KH&CN, Chủ tịch Hội đồng đã khẳng định: Nhóm nghiên cứu thực hiện Công trình này đã thể hiện tính nhân văn cao của Công trình; tính ứng dụng; tâm huyết; vượt qua khó khăn đầu tư đổi mới công nghệ. Việc lựa chọn xét tặng Giải thưởng cao quý này không chỉ động viên và tôn vinh đối với AHLĐ Nguyễn Quang Mâu cùng nhóm tác giả mà còn là vinh dự đối với tỉnh, góp phần phục vụ sự nghiệp khoa học và công nghệ; quảng bá hình ảnh tốt đẹp về khoa học và công nghệ của tỉnh đến với bạn bè trong nước và quốc tế. Hội đồng sẽ báo cáo UBND tỉnh đề nghị Hội đồng cấp nhà nước xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về KH&CN cho Công trình.

          Tại cuộc họp, AHLĐ –TS. Nguyễn Quang Mâu đã bày tỏ cảm xúc vui mừng, niềm vinh dự tự hào khi Công trình được Hội đồng cấp tỉnh đánh giá là công trình đặc biệt xuất sắc và đề nghị Hội đồng cấp Nhà nước xét tặng Giải thưởng. Bởi Công trình này chính là đam mê, khát vọng, tâm huyết của Công ty thúc đẩy năng suất chất lượng, chăm lo đời sống công nhân viên chức, người lao động; ... Việc xét tặng giải thưởng là nguồn động viên, khích lệ lớn để Công ty tiếp tục thực hiện khát vọng trong thời gian tới với sản phẩm chất lượng hàng đầu Việt Nam.

Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

Hội đồng tư vấn giao trực tiếp nhiệm vụ cấp tỉnh: Nghiên cứu hệ thống di tích kiến trúc tại Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử

         Sáng ngày 03/1/2021, Sở  KH&CN tổ chức Hội đồng tư vấn giao trực tiếp nhiệm vụ cấp tỉnh: Nghiên cứu hệ thống di tích kiến trúc tại Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử do Viện bảo tồn di tích đăng ký chủ trì thực hiện. Đồng chí Hoàng Bá Nam, Giám đốc Sở KH&CN làm Chủ tịch hội đồng.

         Nhiệm vụ đăng ký thực hiện với mục tiêu là: Xác định được giá trị tiêu biểu của hệ thống di tích kiến trúc tại quần thể di tích và danh thắng Yên tử làm cơ sở vững chắc cho việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

        Các thành viên Hội đồng tư vấn đều đánh giá tầm quan trọng và tính mới của nhiệm vụ. Hội đồng đề nghị khi đơn vị chủ trì triển khai thực hiện nhiệm vụ phải tiếp thu, điều chỉnh các ý kiến phát biểu của các thành viên trong hội đồng; đây là nhiệm vụ có tính mới, tính khả thi. Kết quả nhiệm vụ sẽ là cơ sở khoa học và thực tiễn  để các cơ quan quản lý nhà nước tiếp tục xây dựng, điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện cơ chế chính sách, xây dựng chương trình, chiến lược phát triển du lịch bền vững trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội nói chung của địa phương.

Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

Tin Trong Nước

Bản đồ đầu tiên về hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST Việt Nam

         Bản đồ bao gồm 30 doanh nghiệp startup nổi bật của Việt Nam và hàng chục tổ chức hỗ trợ đang hoạt động trong hệ sinh thái.

         Văn phòng Đề án 844 (ISEV) mới công bố bản đồ đầu tiên về các thành phần trong Hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2021, tập hợp hàng trăm tổ chức, cơ quan và doanh nghiệp đang tham gia xây dựng hệ sinh thái trong nước từ khu vực công, tư và hợp tác nước ngoài.

        Các thành phần xuất hiện được lựa chọn dựa trên một số tiêu chí: (i) Có nhiều đóng góp cho cộng đồng khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; (ii) Hoạt động tích cực và phối hợp với Đề án 844 trong việc xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia; và (iii) Đảm bảo đa dạng ngành nghề, lĩnh vực.

        Trung tâm bản đồ là khu vực Startup bao gồm 30 doanh nghiệp tiêu biểu đã có nhiều bước tiến đáng kể trong thời gian qua. Các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp được chia làm 5 nhóm: (i) Nguồn vốn, (ii) Hỗ trợ khởi nghiệp, (iii) Cung cấp dịch vụ, (iv) Mạng lưới, và (v) Nguồn nhân lực tài năng.

         Dựa vào bản đồ này, người đọc sẽ có hình dung sơ bộ về vị trí và vai trò của các tổ chức đang hoạt động trong hệ sinh thái, để từ đó tìm kiếm các quan hệ đối tác thích hợp.

        Đại diện Văn phòng Đề án 844 cho biết bản đồ sẽ được liên tục cập nhật để phản ánh sự phát triển và lớn mạnh của hệ sinh thái quốc gia trong những năm tiếp theo.

Ngô Hà (Báo khoa học và phát triển)

Lập trình robot: Cánh cửa vào thế giới kỹ thuật số cho học sinh phổ thông

         Trung tâm Xuất sắc về Kỹ thuật số (CODE) ở Đại học RMIT Việt Nam đang từng bước liên kết với các trường học và tổ chức hỗ trợ để đem những buổi thực hành miễn phí về lập trình và robot đến với học sinh phổ thông, góp phần chuẩn bị kỹ năng số cho thế hệ tương lai.

        Tháng 12 năm ngoái, hơn 30 bạn trẻ xa lạ đã cùng nhau tụ họp tại tầng 8 của Trung tâm Hoa Kỳ (AC) ở quận 1, TPHCM để tham gia lớp lập trình robot cho những ai “hứng thú nhưng không biết bắt đầu từ đâu”. Lớp học kéo dài 13 tuần do CODE tổ chức và hoàn toàn miễn phí.

         Khác với những phòng học thông thường, không gian này không có bàn ghế hay bục giảng. Thay vào đó, nó có một lớp thảm xốp dày màu kem để các nhóm 3-5 người có thể ngồi chụm đầu thảo luận, một khoảng trống lớn ở giữa để trải bản đồ, vài ba chiếc máy tính bảng kết nối wifi và đặc biệt là những con robot Sphero hình cầu thỉnh thoảng lại chớp nháy lăn qua lăn lại.

          Đây là buổi học thứ 5. Các nhóm phải lập trình, chạy thử robot để mô phỏng một đoàn tàu chạy trên đường ray, tự động tăng tốc khi đến chỗ vắng người, giảm tốc khi đến gần trạm chờ, và biết tự động tránh khi gặp đoàn tàu khác. Trong lớp, mọi người được thoải mái trò chuyện và đi lại. Thỉnh thoảng, người ta lại nghe thấy những tiếng kêu thất vọng hoặc hò reo vui mừng.

          Nếu như năm 2019-2020 là bước đầu tiên CODE4Schools truyền cảm hứng cho học trò và thầy cô nhưng chưa có ‘bằng chứng’ cụ thể thì đến năm 2021, dự án đã xây dựng được một chương trình hoàn thiện. Đại diện chương trình cho biết dần dần họ sẽ lui lại, nhường cho các thầy cô làm người trực tiếp dẫn dắt workshop. Với việc sở hữu các nội dung giáo dục công nghệ cốt lõi, CODE sẽ đóng vai trò hỗ trợ thầy cô tinh chỉnh cho chương trình gần gũi hơn với yêu cầu của mỗi trường.

          Bên cạnh đó, trong năm nay, chương trình robotics sẽ không chỉ dừng lại ở môn học lập trình và IT, mà bắt đầu tiếp cận sang những môn học khác như toán, lý, hóa,…

          Trong tương lai, CODE cũng dự tính đưa các chương trình lập trình robot đến với sinh viên của các trường đại học khác tại Việt Nam nhằm góp phần giải quyết việc đào tạo nhân lực số đang ngày càng có nhu cầu cao.

Ngô Hà (Báo khoa học và phát triển)

Hiện đại hóa bài thuốc dân gian: Không dễ tìm lời giải

          Sự tận tâm với nghề và niềm đam mê khám phá đã đưa nhóm nghiên cứu liên ngành do giáo sư Phạm Hùng Việt (Trung tâm nghiên cứu và phát triển môi trường bền vững, ĐH Khoa học tự nhiên, ĐHQGHN) dẫn dắt đến với những bài thuốc dân gian lợi gan, lợi mật còn ít người biết tới, từng bước đem lại cho nó cơ hội có một đời sống rộng hơn trong tương lai.

           Giữa những đề tài nghiên cứu về các loại cây trồng, cây dược liệu của Chương trình KH&CN phục vụ phát triển bền vững vùng Tây Bắc (2013-2020), “Nghiên cứu đánh giá và phát triển một số bài thuốc dân gian có tác dụng điều trị bệnh gan, mật của các dân tộc vùng Tây Bắc” có một vị thế đặc biệt. Đây là đề tài duy nhất mà các nhà nghiên cứu đi từ việc sưu tầm, tuyển chọn các bài thuốc dân gian do các ông lang, bà lang ở nhiều địa phương vùng Tây Bắc áp dụng từ thế hệ này sang thế hệ khác và soi tỏ dưới lăng kính khoa học để tìm ra cách tách chiết những dược chất quý giá, đưa nó thành những sản phẩm dưới dạng bào chế hiện đại và tiện lợi trong sử dụng.

           Dù đề tài đã kết thúc gần hai năm và được hội đồng khoa học nghiệm thu đánh giá xuất sắc, giáo sư Phạm Hùng Việt vẫn còn cảm thấy sức gợi mở của nó: “Chúng tôi nghĩ đến pha tiếp theo của đề tài để mình có thể nghiên cứu sâu hơn về các cây thuốc dân gian trong những bài thuốc đã được chắt lọc. Điểm mạnh cốt lõi của nhóm nghiên cứu là mọi thành viên đều có kinh nghiệm, có kiến thức và thiết tha làm cái gì đó mới mẻ, giáo sư Phạm Hùng Việt cho rằng điểm tựa thành công cho đề tài chính là khâu phân loại thực vật.

          Với kinh nghiệm tích lũy nhiều năm về thực vật dân tộc học, phó giáo sư Trần Văn Ơn và cộng sự đã áp dụng phương pháp điều tra dựa trên dịch tễ học, tìm ra được 147 bài thuốc với 200 loại cây khác nhau. Cái khó của công đoạn này là mỗi cây thuốc có nhiều tên gọi khác nhau theo từng dân tộc và từng vùng nên nhóm nghiên cứu của anh phải lấy mẫu về xác định tên khoa học rồi tìm những tài liệu thứ cấp để tìm hiểu xem những cây thảo dược đó đã được nghiên cứu ở Việt Nam chưa…Việc thực hiện những bước tìm hiểu tỉ mỉ như thế kết hợp với sàng lọc trên cơ sở ba nhóm thông tin về số ca đã chữa, tỉ lệ khỏi ước lượng và khả năng trồng trọt, anh đã chọn được năm bài thuốc.

         Hiểu biết mới và những kết quả bước đầu thôi thúc những người thực hiện đề tài bước đi những bước xa hơn ở một vài pha nghiên cứu tiếp theo. “Chúng tôi mong muốn sử dụng thiết bị sắc kí khí để nghiên cứu mối liên hệ giữa các cấu trúc giữa các chất với hoạt tính về mặt sinh học, tác dụng hiệp đồng của các chất cùng trong hỗn hợp, qua đó góp phần đem lại sản phẩm có giá trị cao hơn. Như thế phải làm rất nhiều việc, ví dụ đối với bài thuốc ba vị bàn tay ma, giảo cổ lam và cà gai leo cần tối ưu hóa về thành phần, liều lượng cũng như trong quy trình sản xuất để loại bỏ bớt tạp chất để có được sản phẩm hiệu quả vượt trội hơn cũng như dễ dàng hơn cho người sử dụng”, phó giáo sư Dương Hồng Anh cho biết như vậy về dự định của mình.

Thanh Nhàn (Báo Khoa học và phát triển)

Tin Quốc Tế

18.000 trận động đất xảy ra ở Iceland trong hơn một tuần, báo hiệu khả năng núi lửa sắp phun trào

         Một tuần vừa qua, khiến các nhà khoa học tin rằng núi lửa sắp phun trào.

         Mặc dù hầu hết các trận động đất chỉ kéo dài vài giây, cũng không quá mạnh, nhưng đã tác động đến cư dân ở thủ đô Reykjavik, chỉ cách 20 dặm về phía bắc của Bán đảo Reykjanes, Iceland, nơi động đất xảy ra.

         Động đất thường xảy ra ở Iceland vì nó nằm giữa hai mảng kiến ​​tạo của Trái đất, mảng Bắc Mỹ và Á- Âu, bị chia cắt bởi sống núi giữa Đại Tây Dương Mid-Atlantic Ridge.

         Chuỗi động đất lần này bắt đầu từ ngày 24/2 bằng một trận động đất 5,7 độ richter, cũng là trận động đất lớn nhất cho đến nay. Tiếp theo sau là hàng nghìn trận động đất khác, như riêng ngày 3/3 có hơn 2.500 trận động đất đã được Văn phòng Khí tượng Iceland đo được, tiếp theo là 800 trận nữa trong những giờ đầu tiên của ngày 4/3.

          Trong quá khứ, những hoạt động địa chất tương tự thường báo hiệu cho các vụ phun trào núi lửa, và theo Văn phòng Khí tượng Iceland, các chuyển động của magma hay đá nóng chảy sâu trong lòng đất có thể là nguyên nhân cho chuỗi động đất lần này. Văn phòng đồng thời cảnh báo, một vụ phun trào có thể xảy ra trong vài ngày hoặc vài tuần tới.

           Iceland có khoảng 30 núi lửa đang hoạt động, nhưng các nhà núi lửa học nói rằng một vụ phun trào ở Reykjanes cũng sẽ không đe dọa các khu vực có người sinh sống trên bán đảo.

Hoàng Nam tổng hợp

Người dân Trung Quốc sẵn sàng chi tiền để loại bỏ bụi mịn trong không khí

          Theo một nghiên cứu công bố năm 2016, người dân Trung Quốc sẵn sàng chi tiền để loại bỏ bụi PM10, vốn có nồng độ cao hơn mức cho phép, khỏi bầu không khí họ vẫn hít thở.

          Năm 2016, một nghiên cứu do TS. Koichiro Ito (Trường Chính sách công Harris, ĐH Chicago) và TS. Shuang Zhang (Khoa kinh tế, ĐH Colorado Boulder) thực hiện đã xem xét chi phí mà người dân Trung Quốc bỏ ra để mua các thiết bị lọc không khí HEPA. Đây là cách giảm ô nhiễm không khí chính mà các hộ gia đình có thể tự làm.

            Nghiên cứu thu thập dữ liệu liên quan trong khoảng từ năm 2006-2012 của 81 thành phố ở phía nam và phía bắc sông Hoài (Huai River) – những nơi bị ảnh hưởng bởi Chính sách sông Hoài về cung cấp than miễn phí (hoặc trợ giá rất lớn) để sưởi ấm trong nhà vào mùa đông cho các thành phố phía bắc. Các thành phố phía nam không được hưởng ưu đãi này.

            Nhờ chính sách sông Hoài, phía bắc đã hình thành nhiều hệ thống sưởi trung tâm, tức các nồi hơi chạy bằng than để sưởi ấm cho cả khu dân cư. Quá trình đốt cháy không hoàn toàn trong những nồi nhiệt dẫn đến việc giải phóng các chất ô nhiễm không khí, đặc biệt là các loại hạt PM.

            Do hầu hết nồi hơi đốt than ở những khu dân cư đông đúc nên ô nhiễm không khí từ hệ thống sưởi này là ô nhiễm cục bộ. Theo tính toán, mức ô nhiễm này có thể khiến mỗi người dân phía bắc giảm 5,5 tuổi thọ. Nồng độ ô nhiễm PM10 của các thành phố phía bắc cũng cao hơn 30% so với phía nam.

           Sử dụng các ước tính mức độ sẵn sàng chi trả của người dân để có không khí sạch dựa trên thị trường thiết bị HEPA, Ito và Zhang kết luận, trung bình người Trung Quốc sẵn sàng trả 5,46 USD (khoảng 125.000 đồng) để loại bỏ 1µg/m3 bụi PM10 khỏi bầu không khí mà họ hít thở trong 5 năm. Tuy nhiên, mức độ sẵn sàng của người dân cũng khác nhau – từ khoảng 0 - 15 USD, tùy thuộc mức thu nhập.

          Ô nhiễm PM10 đã được nhiều nghiên cứu chỉ ra có liên quan đến việc gia tăng nguy cơ các bệnh hô hấp, tim mạch và ung thư. Theo tiêu chuẩn của Bộ Sinh thái và Môi trường Trung Quốc áp dụng cho giai đoạn nghiên cứu, nồng độ PM10 trung bình năm cho phép là 100µg/m3. Trong khi đó, nồng độ bụi PM10 trong những tháng mùa đông ở phía nam sông Hoài vào khoảng 90-120µg/m3 và phía bắc khoảng 120-140µg/m3.

          Từ năm 2003, chính quyền Trung Quốc đã cải cách, từ chỗ cung cấp sưởi ấm miễn phí sang áp dụng chi trả theo nền kinh tế thị trường. Người dân phải thanh toán tiền sưởi ấm theo tỷ lệ cố định trên mỗi mét vuông diện tích nhà, áp dụng cho tất cả các mùa bất kể lượng tiêu thụ thực tế. Nhưng với cách làm như vậy, người dân không biết mức độ tiêu thụ năng lượng thực tế của mình và ít có động lực để tiết kiệm.

          Năm 2005, chính phủ Trung Quốc và Ngân hàng Thế giới thí điểm một dự án trên 7 thành phố phía Bắc với mục tiêu để người dân tiết kiệm năng lượng và giảm ô nhiễm không khí. Họ lắp đồng đồ đo cho từng hộ gia đình và tính hóa đơn sưởi ấm theo mức tiêu thụ thực. Ngân hàng Thế giới ước tính cải cách này đã giúp giảm 51 triệu tấn than trong 20 năm, tương đương với mức chi phí kiểm soát ô nhiễm (abatement cost) là 0,13 triệu USD/thành phố/năm.

         Từ các kết quả về mức độ sẵn sàng chi trả của người dân để cải thiện chất lượng không khí như đã nêu, hai tác giả Ito và Zhang ước tính mỗi thành phố sẵn sàng chi trả con số lớn hơn - lên tới 1,88 triệu USD năm - để có kết quả cải thiện chất lượng không khí tương đương với mức của dự án cải cách tiết kiệm năng lượng nêu trên.

          Do vậy, các tác giả kết luận, chính sách cải cách của chính phủ có thể xem như hiệu quả và cần được nhân rộng đến những khu vực khác.

Ngô Hà (Báo khoa học và phát triển)

LHQ: Thế giới còn cách xa mục tiêu khí hậu của Thỏa thuận Paris

         Mới đây cơ quan khí hậu của Liên Hợp Quốc (UNFCCC) đã công bố báo cáo đánh giá về 48 bản kế hoạch giảm phát thải quốc gia, được các nước đệ trình hồi cuối năm 2020.

         Các bản kế hoạch này đến từ 75 quốc gia, vùng lãnh thổ, trong đó các nước trong EU27 được gộp chung thành một khối.

          Kết quả đánh giá không mấy sáng sủa - tác động tổng thể của những nỗ lực này chỉ dừng ở mức tới năm 2030 giảm được 1% phát thải so với hồi năm 2010.

           Ủy ban Liên Chính phủ về Biến đổi Khí hậu cảnh báo rằng: để đạt được mục tiêu hạn chế nhiệt độ nóng lên trong phạm vi 1,5 độ C so với mức tiền công nghiệp, cần giảm phát thải thêm khoảng 45% so với các mục tiêu giảm phát thải đang đặt ra hiện nay; và để đạt mục tiêu 2 độ C, cần giảm thêm 25%.

           Các phân tích từ Tổ chức Climate Action Tracker chỉ ra rằng trong số các nền kinh tế lớn đã đệ trình các mục tiêu mới, chỉ có Anh, các nước trong khối EU, Argentina, Chile, Na Uy, Kenya và Ukraine thay đổi mục tiêu. Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, New Zealand, Thụy Sĩ, Úc đều trình lại các mục tiêu kế hoạch mà họ đã không hoàn thành được từ năm 2015. Kế hoạch khí hậu của Brazil không có bất kỳ mục tiêu nào hướng tới cắt giảm lượng khí thải vào năm 2030 hay ngăn chặn tỷ lệ phá rừng đang ngày càng gia tăng. Mỹ và Trung Quốc - hai nước đóng góp tổng cộng 30% lượng khí nhà kính của toàn cầu, tương đương khối EU27 - được kỳ vọng sẽ có những các kế hoạch cứng rắn hơn.

          Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nói: “Nếu trước đây nhiệm vụ này là một nhiệm vụ khẩn cấp thì bây giờ nó đang là nhiệm vụ tối quan trọng. Đây là cơ hội mà chúng ta không được phép để lỡ mất: Khi tái xây dựng xã hội [hậu Covid-19], không thể quay trở về tình trạng bình thường trước đây. Các NDC cần phản ánh thực tế này và các nước có lượng phát thải lớn, đặc biệt các quốc gia G20 cần phải là đầu tàu”.

           Trong khi giảm được 0,1% lượng khí thải CO2 từ việc sản xuất năng lượng vào năm 2019, các nước G20 lại chưa giải quyết được vấn đề khí hậu. Cuối năm ngoái, một báo cáo của Tổ chức Minh bạch Khí hậu tiết lộ, khối các nước này phát thải khoảng 75% lượng khí thải toàn cầu – và đã trích khoảng 30% quỹ phòng chống Covid để đầu tư vào các lĩnh vực xanh, nhưng các nước như Nga, Mexico và Ả Rập Xê-út đã đứng ngoài và không có chính sách hỗ trợ năng lượng sạch.

Hoàng Nam (Báo khoa học và phát triển)


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 633
Đã truy cập: 863136