Bản Tin Khoa Học và Công Nghệ Số 09 năm 2021

25/03/2021 07:50

Tin Trong Tỉnh

Sở KH&CN: Làm việc về triển khai Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, kế hoạch tổ chức kỷ niệm ngày Quốc tế Phụ nữ 08/3; Kế hoạch học tập nâng cao trình độ ngoại ngữ (Tiếng Anh)

          Sáng ngày 02/3/2021, tại trụ sở Sở KH&CN diễn ra buổi làm việc về triển khai Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đoàn Sở KH&CN lần thứ nhất I, nhiệm kỳ 2021-2026;kế hoạch tổ chức kỷ niệm 111 năm ngày Quốc tế Phụ nữ (08/3/2019-08/3/2021);Kế hoạch học tập nâng cao trình độ ngoại ngữ (Tiếng Anh). Đồng chí Hoàng Vĩnh Khuyến, Chủ tịch Công đoàn, Phó Giám đốc Sở KH&CN chủ trì buổi làm việc.

          Tại buổi làm việc, các tổ công đoàn, BCH Đoàn Sở KH&CN, Ban nữ công đã thảo luận, đóng góp ý kiến cho các nội dung trong cuộc họp về triển khai Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Sở KH&CN lần thứ nhất I, nhiệm kỳ 2021-2026; kế hoạch tổ chức kỷ niệm 111 năm ngày Quốc tế Phụ nữ (08/3/2019-08/3/2021); Kế hoạch học tập nâng cao trình độ ngoại ngữ (Tiếng Anh), cụ thể:

         Đối với Kế hoạch triển khai Đại hội Đoàn Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Sở KH&CN lần thứ nhất I, nhiệm kỳ 2021-2026: Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Sở KH&CN lần thứ nhất I, nhiệm kỳ 2021-2026 được tổ chức với mục đích tổng kết đánh giá hoạt động của Đoàn Sở KH&CN trong thời gian qua, xây dựng phương hướng hoạt động của nhiệm kỳ mới; kiểm điểm vai trò lãnh đạo của tập thể Ban Chấp hành Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Sở KH&CN lâm thời; bầu Ban Chấp hành nhiệm kỳ mới đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ và đảm bảo thực hiện có hiệu quả Nghị quyết do đại hội để ra. Việc triển khai Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Đoàn Sở KH&CN lần thứ nhất I, nhiệm kỳ 2021-2026 trên tinh thần dân chủ, đổi mới, sáng tạo, phát huy trí tuệ và trách nhiệm của đoàn viên, thanh niên. Trong quá trình chuẩn bị cho Đại hội diễn ra, các đoàn viên, thanh niên Sở KH&CN cần chuẩn bị truyền thông, tuyên truyền trước Đại hội như: treo băng rôn, khẩu hiệu chào mừng, trang trí khánh tiết,…; thể hiện rõ vai trò xung kích, sáng tạo; hoàn thành các nhiệm vụ được giao đối với các công trình, phần việc thanh niên đã và đang triển khai thực hiện, các phong trào thiết thực chào mừng Đại hội;

        Đối với Kế hoạch tổ chức kỷ niệm 111 năm ngày Quốc tế phụ nữ (08/3/2021/1910- 08/3/2021): Căn cứ tình hình thực tiễn hiện nay dịch bệnh đã được kiểm soát trên địa bàn tỉnh; Ban nữ Công Sở KH&CN sẽ thực hiện tổ chức kỷ niệm 111 năm ngày Quốc tế phụ nữ 08/3 trong trạng thái bình thường mới; Ban nữ công vẫn sẽ tổ chức ôn lại truyền thống, khen thưởng nữ công Sở KH&CN “giỏi việc nước, đảm việc nhà” cùng các hoạt động chào mừng và thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng, chống dịch theo đúng yêu cầu của Bộ Y tế;

         Đối với Kế hoạch học tập nâng cao trình độ ngoại ngữ (Tiếng Anh): Tiếp tục đẩy mạnh Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 63-NQ/ĐU ngày 30/12/2020 của Đảng ủy Cơ quan Sở KH&CN về việc lãnh đạo việc học tập nâng cao trình độ ngoại ngữ (Tiếng Anh) trong cơ quan Sở KH&CN. Trong thời gian qua đoàn viên, thanh niên, CCVC-NLĐ đã hưởng ứng tích cực, tuy nhiên cũng cần phải có cải tiến về chất. Trong đó, quan trọng nhất là sự tích cực vào cuộc của tất cả đoàn viên, thanh niên, CCVC-NLĐ trong Sở, nhất là lãnh đạo các phòng, đơn vị… Tiếp đó, đoàn viên, thanh niên, CCVC-NLĐ trong Sở cần tập trung tuyên truyền, nâng cao nhận thức, ý thức của mình về ý nghĩa, vai trò, tầm quan trọng của ngoại ngữ; các tổ công đoàn, chi bộ phải nghiêm túc thực hiện, giám sát, động viên các thành viên tham gia tích cực, duy trì liên kết, tương tác với nhau trao dồi, nâng cao trình độ qua các trang mạng xã hội như: zalo, zoom,…đề xuất cần tổ chức các buổi sát hạch, phân loại trình độ ngoại ngữ, bổ trợ cho đúng, chuẩn cho cán bộ, CCVC-NLĐ trong Sở để phân lớp trình độ; động viên khen thưởng kịp thời đối với đoàn viên, thanh niên xuất sắc trong phong trào thi đua học ngoại ngữ trong cơ quan.

         Kết luận buổi làm việc, đồng chí Hoàng Vĩnh Khuyến, Chủ tịch Công đoàn, Phó Giám đốc Sở KH&CN đánh giá cao những kết quả đạt được tích cực của các tổ công đoàn, BCH Đoàn Sở KH&CN, Ban nữ công trong thời gian qua. Bên cạnh đó, đồng chí yêu cầu các tổ công đoàn, BCH Đoàn Sở KH&CN cần lựa chọn các biện pháp, phương án phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong thực hiện các nhiệm vụ được giao./.

Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

Hội đồng tư vấn tuyển chọn nhiệm vụ KHCN cấp tỉnh: “Nghiên cứu xây dựng mô hình du lịch nông nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”

         Sáng ngày 03/3/2021, tại trụ sở Sở KH&CN đã diễn ra Hội đồng tư vấn tuyển chọn nhiệm vụ KHCN cấp tỉnh: “Nghiên cứu xây dựng mô hình du lịch nông nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh” do Trường Đại học Hạ Long, đơn vị đăng ký chủ trì thực hiện. Đồng chí Hoàng Bá Nam, Giám Đốc Sở KH&CN làm Chủ tịch hội đồng.

        Mục tiêu chính của nhiệm vụ là: Nghiên cứu xây dựng mô hình du lịch nông nghiệp nông thôn, kết nối các tuyến điểm du lịch dựa trên các sản phẩm nông nghiệp đặc trưng, tiêu biểu tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Xây dựng chương trình, tài liệu đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển du lịch nông nghiệp tại vùng nông thôn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

         Với thuyết minh nhiệm vụ đã trình bày, Hội đồng tuyển chọn đề nghị đơn vị đăng ký chủ trì thực hiện nhiệm vụ tiếp thu các ý kiến góp ý của các thành viên hội đồng chỉnh sửa thuyết minh theo kết luận của Hội đồng, gửi về Sở KH&CN trước ngày 15/3/2021. Sau khi đơn vị đăng ký chủ trì thực hiện nhiệm vụ chỉnh sửa theo đúng các nội dung của thành viên Hội đồng góp ý đủ điều kiện, Hội đồng sẽ nhất trí thông qua nhiệm vụ.

Trung Tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

Lãnh đạo Sở KH&CN làm việc với doanh nghiệp KH&CN để liên kết thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm thủy hải sản tại huyện Vân Đồn

        Sáng ngày 03/3/2021, tại huyện Vân Đồn, Sở KH&CN phối hợp với UBND huyện Vân Đồn tổ chức buổi làm việc với các hộ dân nuôi trồng thủy hải sản để liên kết sản xuất, chế biến thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm thủy hải sản tại huyện Vân Đồn.

         Do tác động của đại dịch Covid-19 khiến các hoạt động kinh tế xã hội gián đoạn, nhiều chuỗi tiêu thụ sản phẩm bị đứt gãy, giá sản phẩm xuống thấp, nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm thủy hải sản giảm trong thị trường nội địa và nước ngoài,… khiến đầu ra của các sản phẩm thủy hải sản (cá song, hàu,…) trên địa bàn huyện Vân Đồn gặp nhiều khó khăn. Trước thực trạng đó, các hộ dân nuôi trồng thủy hải sản mong muốn cần có những giải pháp cụ thể giúp bà con ngư dân ổn định sản xuất, kết nối lại các chuỗi cung ứng, giảm tồn các loại thuỷ hải sản (cá song, hàu,…), thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm thủy hải sản tại huyện Vân Đồn.

           Tại buổi làm việc đã thảo luận, trao đổi, chia sẻ đưa ra nhiều giải pháp trong việc liên kết với doanh nghiệp KH&CN thúc đẩy sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm thủy hải sản trên địa bàn huyện Vân Đồn cũng như trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Đại diện phía doanh nghiệp sản xuất, chế biến, Công ty Green Aquatech cũng đã giới thiệu công nghệ sản xuất, chế biến và bảo quản các sản phẩm thủy hải sản mang lại giá trị kinh tế cao hướng tới xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Châu Âu...: Công nghệ đóng gói thực phẩm bằng kỹ thuật khí cải tiến MAP với máy đóng gói khay thổi khí- bán tự động của Tập đoàn Mỹ Lan. Với công nghệ tiên tiến nhất hiện nay, máy đóng gói khay thổi khí - bán tự động tập trung chủ yếu vào ứng dụng chế biến sâu, đóng gói bảo quản sản phẩm như: hàu, tôm, mực, nấm,… cho phép giữ tươi sản phẩm dài hơn mà không phải hút chân không và làm đông sâu; một số sản phẩm thử nghiệm cho thấy chất lượng vẫn giữ trọn sự tươi ngon sau 7 ngày đóng gói mà không có chất phụ gia bảo quản.

            Đồng chí Đào Văn Vũ, Phó Chủ tịch UBND huyện Vân Đồn cho biết: Nhằm từng bước gỡ khó cho ngư dân nuôi trồng thủy sản, từ đầu năm đến nay, UBND huyện Vân Đồn đã báo cáo UBND tỉnh và cùng các sở, ngành, cơ quan, đơn vị, tổ chức để tổ chức tiêu thụ sản phẩm thủy hải sản của huyện Vân Đồn. Huyện đã huy động 2 đầu mối thu mua để tiêu thụ cho các hộ nuôi trồng là HTX Hàu sữa Vân Đồn và Công ty TNHH Thanh Tùng Vân Đồn. Thời gian tới, huyện Vân Đồn vẫn sẽ tiếp tục đẩy mạnh truyền thông, thương mại để tiêu thụ sản phẩm qua hệ thống đại lý ở tỉnh ngoài, bán qua kênh mạng xã hội; khuyến khích, tạo điều kiện hình thành các cơ sở chế biến sản phẩm. Về lâu dài, huyện sẽ nghiên cứu, điều chỉnh diện tích, đối tượng nuôi gắn với hình thành chuỗi chế biên, tiêu thụ, nhất là nhuyễn thể để tránh tình trạng khó khăn như hiện nay.

            Kết luận tại buổi làm việc, đồng chí Hoàng Vĩnh Khuyến, Phó Giám đốc Sở KH&CN nhấn mạnh: Sở KH&CN sẽ có nhiều hoạt động đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp, phối hợp với chính quyền, đơn vị liên quan đồng hành, hỗ trợ bằng cách đẩy mạnh quy mô và tăng thêm điều kiện, hỗ trợ các hộ dân, các doanh nghiệp trong việc ứng dụng KH&CN, cung cấp thông tin về công nghệ tới doanh nghiệp. Thông qua đó để doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận và chủ động thực hiện, triển khai, đổi mới công nghệ, trong việc nâng cao giá trị sản phẩm vào dây chuyền sản xuất, sơ chế biến chuyên sâu để thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm thủy hải sản tại huyện Vân Đồn trong thời điểm hiện tại.

Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

Tin Trong Nước

Suy giảm 90% san hô ở Nha Trang

Vịnh Nha Trang, một trong những vịnh đẹp nhất thế giới, được đánh giá là có đa dạng sinh học cao so với nhiều vùng khác ở Việt Nam, đã giảm tới 90% lượng san hô khỏe mạnh, phong phú so với bốn thập niên trước.

        Đây là kết quả nghiên cứu được công bố vào năm ngoái của nhóm các nhà khoa học tại Viện Sinh thái học và Tiến hóa, Viện Hàn lâm Khoa học Nga và Viện Hải dương học tại Nha Trang công bố trên tạp chí Marine and Freshwater Research.
Nguyên nhân dẫn tới sự suy giảm của san hô ở đây do cả những tác động của con người và cả biến đổi khí hậu: tình trạng ấm lên của đại dương – xu hướng tăng nhiệt độ bề mặt biển ở khu vực bờ biển của Việt Nam vào khoảng 0,448oC mỗi thập niên qua, áp lực do con người gây ra cho đại dương cũng ngày càng tăng như cải tạo đất ven biển, chất thải đô thị chưa được xử lý, từ các hoạt động kinh tế như ngành nuôi trồng thủy sản đang phát triển, đánh bắt hải sản quá mức trên diện rộng trong vịnh, du lịch và những xáo trộn tự nhiên khác, chẳng hạn như bùng phát sao biển gai...

         Kết quả mới này cho thấy lượng san hô đã suy giảm rất nhiều so với “Đánh giá đa dạng sinh học khu bảo tồn biển vịnh Nha Trang” do Viện Hải dương học thực hiện trong giai đoạn 2012-2015, khi đó các rạn san hô không còn duy trì ở tình trạng tốt, độ phủ san hô sống trung bình còn đạt 20,1%. Trong đó, có nhiều rạn san hô bị suy thoái nặng nề kể từ năm 2002 trở về trước rất khó có khả năng phục hồi tự nhiên.
Các rạn san hô được ví như rừng ở dưới đáy biển, với nhiều tầng và có mức độ che phủ lớn, là nơi cư trú của các loài sinh vật đáy và các loài cá. Vì thế, lượng san hô suy giảm nghiêm trọng này sẽ dẫn tới hệ quả là nguồn lợi động vật đáy và cá sẽ suy giảm theo.

Tiasang (Báo Khoa học và phát triển)

DoIT: Công cụ phát hiện đạo văn cho tiếng Việt

         Hệ thống kiểm tra đạo văn do nhóm nghiên cứu của trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN xây dựng được kỳ vọng có thể giúp phát hiện sự sao chép trong các sản phẩm học thuật của Việt Nam cũng như góp phần nâng cao tính nghiêm túc trong học tập và nghiên cứu.

Tư duy vượt khó kiểu “con nhà nghèo”

         Vào khoảng 5-6 năm trước, một số trường đại học ở Việt Nam như ĐH Kinh tế Quốc dân, ĐH Kinh tế TP Hồ Chí Minh, ĐH Hoa Sen… đã mua các phần mềm kiểm tra đạo văn của nước ngoài để đánh giá bài làm hay các sản phẩm học thuật của người học. Tuy nhiên điểm yếu của các phần mềm ngoại là chỉ bán theo số lượng lớn tài khoản cho các đơn vị với chi phí bản quyền cao nên những người có nhu cầu kiểm tra cá nhân lại không thể sử dụng. Thêm vào đó, do chưa được tối ưu cho xử lý Tiếng Việt - “ngôn ngữ vốn cần phát hiện trùng lặp theo cả một đoạn dài thay vì so sánh kiểu word by word như một số ngôn ngữ khác” (chia sẻ của nhóm nghiên cứu ĐH Công Nghệ), việc dùng các phần mềm này cho các tài liệu trong nước cũng chưa thực sự hiệu quả.

         Điều đó đã thôi thúc nhóm nghiên cứu bao gồm các giảng viên và sinh viên của trường Đại học Công nghệ, ĐHQGHN thực hiện ý tưởng: “phải xây dựng được hệ thống kiểm tra trùng lặp đáp ứng được nhu cầu sử dụng tại Việt Nam, từ đó góp phần thúc đẩy sự nghiêm túc trong nghiên cứu và học tập trong nước”.

         Việc xây dựng một phần mềm chống đạo văn như vậy đòi hỏi phải giải quyết rất nhiều vấn đề từ thu thập và xử lý dữ liệu cho đến công tác bảo mật và trải nghiệm người dùng. Với một nhóm nghiên cứu không có quá nhiều tiềm lực để đầu tư vào cơ sở hạ tầng, họ lựa chọn tối ưu thuật toán và công nghệ trên tài nguyên đã có. Tư duy “con nhà nghèo nên phải vượt khó” đã đưa họ đến việc thiết kế hệ thống để cân bằng tải, sử dụng các kiến trúc và công nghệ mới như kiến trúc vi dịch vụ (microservices) và hàng đợi (queue) để các tài liệu gửi lên luôn luôn được đẩy vào danh sách “xếp hàng”. Nhờ vậy, khi có số lượng người dùng lớn, hệ thống cũng không bị quá tải mà luôn xử lý theo giới hạn xử lý tối đa của phần cứng. Song song với đó, nhóm cũng liên tục thử trên rất nhiều thư viện lập trình và nền tảng công nghệ khác nhau, từ trả phí đến mã nguồn mở, cũng như từ các thuật toán tương đồng đến các công nghệ big data và các hạ tầng phần cứng ở nhiều nơi để tìm ra giải pháp tối ưu tốc độ truy vấn tương đồng và đảm bảo kết quả trả về một cách nhanh nhất.

         Sau gần bảy năm “đập đi xây lại” cũng như trải qua 4 phiên bản khác nhau, nhóm đã xây dựng và phát triển hoàn thiện được hệ thống hỗ trợ nâng cao chất lượng tài liệu DoIT phục vụ nhu cầu sử dụng của hàng ngàn thầy cô, sinh viên mỗi năm. Không chỉ được tích hợp khả năng kiểm tra chính tả, kiểm tra bài tập theo nhóm, hỗ trợ nhiều loại định dạng văn bản khác nhau và có thể áp dụng triển khai nội bộ cho các đơn vị, theo Nguyễn Ngọc Sơn, điểm vượt trội nhất của phần mềm này là khả năng xử lý tiếng Việt so với các phần mềm khác trên thế giới. Nhờ phát triển được một thuật toán riêng, sử dụng độ đo bất đối xứng nên việc kiểm tra, tính điểm trùng lặp giữa một câu văn ngắn và một câu văn dài trở nên chính xác hơn; hệ thống cũng phát hiện được cả những ký tự ẩn bất thường trong văn bản mà học viên có thể sử dụng để “lách luật”.

Mục tiêu xây dựng cộng đồng chia sẻ dữ liệu

         Thực tế những phần mềm phát hiện đạo văn trên thế giới đã được nghiên cứu và áp dụng từ hơn 20 năm nay, tuy nhiên ở Việt Nam, việc phát triển hệ thống này lại khá khó khăn và có rất ít nhóm thực hiện được. Điểm mấu chốt nhất của phần mềm kiểm tra đạo văn không chỉ là công nghệ xử lý dữ liệu lớn mà chính là cơ sở dữ liệu (CSDL) để hệ thống có thể so sánh. Với những phiên bản đầu tiên, dữ liệu để nhóm nghiên cứu của ĐH Công nghệ kiểm tra đến từ những kho tài liệu phổ biến tại Việt Nam như Wikipedia, tailieu.vn hay 123doc. Đồng thời, nhóm cũng xây dựng một hệ thống riêng để có thể tự động phát hiện và thu thập nguồn dữ liệu mới, “khi hệ thống của mình không kiểm tra được một câu văn trùng lặp với bất kỳ câu văn nào trên CSDL thì sẽ thực hiện kiểm tra câu ấy trên Google, khi có nguồn mới rồi thì hệ thống sẽ tự động crawl (thu thập về), và bổ sung vào nguồn dữ liệu chính của mình”

     Tuy nhiên, dù đang có khoảng hơn 300 triệu dữ liệu tiếng Anh và 50 triệu dữ liệu tiếng Việt, thì nguồn dữ liệu quan trọng nhất và cũng là dữ liệu mà nhóm thực sự muốn làm giàu cho CSDL, chính là dữ liệu nội sinh, các khóa luận, luận văn, luận án,... từ các trường đại học. “Dữ liệu nội sinh sẽ có giá trị cao hơn rất nhiều dữ liệu trôi nổi trên internet, bởi dữ liệu trên internet có những giới hạn: ví dụ như người dùng tải lên thì mình mới lấy được và nhiều trang web cũng không chia sẻ miễn phí đầy đủ nội dung các tài liệu”, nhóm nghiên cứu cho biết. Nếu không có bộ CSDL đủ lớn, phần mềm phát hiện đạo văn dù có tối tân đến đâu cũng không thể phát huy hết hiệu quả.

      Đối mặt với không ít thách thức như vậy nhưng nhóm nghiên cứu vẫn đang liên tục cải tiến phần mềm như nghiên cứu để loại trừ các câu văn phổ thông (ví dụ lời cảm ơn, phụ lục) trong trùng lặp văn bản, đồng thời tiếp tục phát triển thêm các phần mềm liên quan đến dữ liệu, tri thức và giáo dục như Simidoc, EasyCheck, VOJS. Hiện tại, nhóm cũng đang đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm. Yếu tố lớn nhất giữ cho họ vẫn miệt mài hoàn thiện phần mềm này sau 7 năm thay vì dừng lại ở một đề tài nghiên cứu trong trường không chỉ là tiềm năng ứng dụng mà còn là những giá trị mà nhóm thấy được từ việc có một cơ sở dữ liệu và hệ thống hiệu quả để kiểm tra đạo văn trong nước. “Nếu không có công cụ hỗ trợ, giáo viên dù thấy bài làm quen quen nhưng cũng sẽ khó tìm được tài liệu để đối chứng. Chúng tôi hi vọng phần mềm sẽ góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và thúc đẩy sự nghiêm túc, chuyên nghiệp và cả sáng tạo trong học tập và nghiên cứu của sinh viên, học viên”, nhóm nghiên cứu kỳ vọng.

Mỹ Hạnh (Báo Khoa học và phát triển)

Chế tạo thành công cân động điện tử, phân loại trái cây

          Đây cũng là sản phẩm của đề tài “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo thành công hệ thống dây chuyền cân động điện tử, phân loại trái cây”, do nhóm tác giả Trường Cao đẳng Công Thương TPHCM thực hiện, được Sở KH&CN TPHCM nghiệm thu trong năm qua.

          Theo TS Đào Văn Phượng, chủ nhiệm đề tài, hiện nay, công đoạn cân và in nhãn dán tem lên trái cây ở Việt Nam chủ yếu được làm thủ công, tốn nhiều thời gian và công lao động. Nếu sử dụng cân động cùng hệ thống in dán, dán nhãn tự động, kết hợp hệ thống tự động chạy phân loại trái cây đến đúng vị trí sẽ không mất thời gian chờ đặt trái cây lên bàn, đọc trị số khối lượng xong, rồi bỏ ra để cân tiếp trái khác.

           Trong nước đã có một số nghiên cứu và ứng dụng về cân động sản phẩm có trọng tải lớn, hoặc các sản phẩm là bưu phẩm, dược phẩm, không phù hợp với dây chuyền cân cho sản phẩm nông nghiệp là trái cây. Và cũng chưa có nghiên cứu nào được công bố về cân động điện tử, kết hợp in dán nhãn tự động để phân loại trái cây.

          Nhóm tác giả đã chế tạo được hệ thống cân tự động điện tử, có khả năng cân trong phạm vi 0.3 – 10kg/sản phẩm. Hệ thống bao gồm: thùng chứa trái cây cấp liệu, bộ phận chờ cấp liệu, băng tải cân động, bộ phận chờ in, máy in và dán nhãn, băng tải phân loại, thùng đựng sản phẩm.

          Khi bắt đầu hoạt động, trái cây từ thùng chứa cấp liệu được đưa vào bộ phận chờ cấp liệu. Tại đây, sẽ có cơ cấu xi lanh khí nén đẩy trái cây vào băng tải động theo lập trình được cài đặt trước (tín hiệu cân xong trái phía trước mới cho phép đẩy trái tiếp theo vào cân). Sau khi được cân khối lượng, trái được đẩy vào bộ phận máy in và dán nhãn, bởi cụm xi lanh khí nén được bố trí bên dưới. Việc đẩy trái cũng được tự động và chỉ cho phép vào máy in khi trái trước đó đã thoát khỏi máy in (thứ tự này được lập trình giám sát bằng các cảm biến hồng ngoại vị trí). Sau khi dán nhãn xong, cụm xi lanh trong máy in dán nhãn đẩy đến băng tải phân loại. Khi trái đang di chuyển trên bộ phận phân loại thì được 1 trong 3 xi lanh khí nén đẩy vào thùng chứa sản phẩm cùng loại tương ứng. Các quá trình trên được thực hiện tự động và liên tục.

          Hệ thống này đã được thử nghiệm tại Công ty TNHH VANDA (Bến Tre) để cân và phân loại dưa hấu, bưởi, với khối lượng lớn nhất 5kg, đường kính tối đa 16cm, chiều dài tối đa 30cm. Kết quả, vị trí tem nhãn nằm ở giữa, bề mặt tem dán mịn, không có vết nhăn, đạt yêu cầu của doanh nghiệp. So với cân tĩnh, độ sai số của cân động khoảng 1%. Máy phân thành 3 loại chính xác (đối với dưa hấu: trên 3 – 5kg, 2 – 3kg, 1,5 – 2kg; đối với bưởi: trên 1,4kg, 1,2 – 1,4kg, 1 – 1,2kg). Năng suất của hệ thống đạt 1.200 trái/giờ (20 trái/phút).

         Theo tính toán của nhóm tác giả, hệ thống có giá thành khoảng 200 triệu, điện năng tiêu thụ 0,2kWh. Nếu sử dụng lao động thủ công để cân, dán nhãn, phân loại thì được 3 trái/phút, chi phí nhân công hết khoảng 160 đồng/sản phẩm. Nếu cân động theo hệ thống trên thì chi phí (điện năng, công vận hành máy) ước tính khoảng 38,5 đồng/sản phẩm, giảm hơn 4 lần so với làm thủ công. Hiện nhóm tiếp tục nghiên cứu, viết phần mềm điều khiển để thử nghiệm cho các loại trái cây khác.

Kiều Anh (Báo Khoa học và phát triển)

Tin Quốc Tế

Phẫu thuật đường tiêu hóa có thể chữa khỏi bệnh tiểu đường loại 2

          Kết quả của một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên cho thấy phẫu thuật đường tiêu hóa tỏ ra hiệu quả hơn thuốc và các biện pháp điều chỉnh lối sống trong việc kiểm soát bệnh tiểu đường loại 2 nặng.

         Nghiên cứu mới, công bố trên tạp chí The Lancet, cũng cho thấy hơn một phần ba số bệnh nhân được điều trị bằng phẫu thuật không bị tiểu đường trong suốt 10 năm thử nghiệm. Điều này chứng tỏ, trong bối cảnh điều tra lâm sàng nghiêm ngặt nhất, có thể "chữa khỏi" bệnh tiểu đường loại 2.

         Các nhà nghiên cứu từ Đại học King's College London và Đại học Fondazione Policlinico Agostino Gemelli IRCCS, Rome, Ý báo cáo kết quả này sau một thử nghiệm 10 năm, so sánh phẫu thuật đường tiêu hóa với các biện pháp can thiệp y tế và thay đổi lối sống thông thường ở bệnh nhân tiểu đường loại 2.

         Nghiên cứu bao gồm 60 bệnh nhân mắc bệnh tiểu đường loại 2 được điều trị tại một bệnh viện hàn lâm lớn ở Rome, Ý. Các bệnh nhân được phân ngẫu nhiên thành 3 nhóm: dùng thuốc cùng với các biện pháp thực hiện lối sống; phẫu thuật nối tắt dạ dày - phương pháp tạo ra một túi dạ dày nhỏ hơn và sau đó nối với ruột non giúp bệnh nhân có cảm giác mau no hơn; hoặc phẫu thuật chuyển dòng mật tụy - loại bỏ phần dưới của dạ dày, sau đó kết nối túi nhỏ còn lại đến phần cuối của ruột non. Khi bắt đầu nghiên cứu, tất cả các bệnh nhân đều mắc tiểu đường nặng, lượng đường trong máu được kiểm soát kém và tiền sử bệnh tiểu đường hơn 5 năm.

         Kết quả của nghiên cứu cho thấy 37,5% bệnh nhân được điều trị bằng phẫu thuật có thể duy trì lượng đường huyết không bị tiểu đường mà không cần dùng thuốc - một tình trạng được gọi là thuyên giảm bệnh tiểu đường - trong suốt thời gian nghiên cứu 10 năm. Năm 2009, Hiệp hội Tiểu đường Hoa Kỳ định nghĩa "chữa khỏi" bệnh tiểu đường là tình trạng bệnh thuyên giảm liên tục trong hơn 5 năm.

         Giáo sư Francesco Rubino, tác giả chính của báo cáo và là Chủ tịch Khoa phẫu thuật trao đổi chất và bệnh tại King's College London và là bác sĩ phẫu thuật tại Bệnh viện King's College ở London cho biết: "Các phát hiện từ nghiên cứu này cung cấp bằng chứng khoa học mạnh mẽ nhất rằng tiểu đường loại 2 là một bệnh có thể chữa được."

        So với điều trị nội khoa thông thường, phẫu thuật cũng giúp bệnh nhân kiểm soát chuyển hóa chất tổng thể tốt hơn, giảm nguy cơ tim mạch, cải thiện chức năng thận và chất lượng cuộc sống tốt hơn. Đáng chú ý, những bệnh nhân được điều trị bằng phẫu thuật có tỷ lệ thấp hơn đáng kể các biến chứng liên quan đến bệnh tiểu đường, bao gồm các tác dụng phụ về tim, thận và thần kinh. Phẫu thuật cũng giúp làm giảm việc sử dụng thuốc, bao gồm cả thuốc điều trị tiểu đường, huyết áp cao và thuốc rối loạn lipid máu.

        Nghiên cứu đã khảo sát tính an toàn ngắn hạn và lâu dài của các chiến lược can thiệp khác nhau. Những bệnh nhân trải qua phẫu thuật chuyển dòng mật tụy có nhiều tỷ lệ mắc các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn so với các đối tượng ở cả hai nhóm còn lại. Những bệnh nhân được điều trị bằng liệu pháp y tế và lối sống thông thường có tỷ lệ mắc các tác dụng phụ nghiêm trọng cao hơn đáng kể so với những bệnh nhân được phẫu thuật bằng phương pháp nối tắt dạ dày.

         Giáo sư Geltrude Mingrone, tác giả đầu tiên của báo cáo, Giáo sư Y khoa tại Đại học Công giáo Rome và Giáo sư Tiểu đường và Dinh dưỡng tại Đại học King's College London cho biết: "Những dữ liệu này chứng thực quan điểm rằng phẫu thuật có thể là một cách tiếp cận hiệu quả về chi phí để điều trị tiểu đường loại 2. Bằng chứng hiện nay thuyết phục đến mức phẫu thuật đường tiêu hóa nên được coi là một lựa chọn điều trị chính trong điều trị bệnh nhân tiểu đường loại 2 nặng và béo phì."

         Bệnh tiểu đường là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và bệnh tật ở các xã hội phương Tây. Mặc dù đã có bằng chứng cho thấy phẫu thuật có thể cải thiện nhanh chóng và đáng kể bệnh tiểu đường, nhưng ở hầu hết các nước, chưa đến 1% bệnh nhân có thể phẫu thuật được tiếp cận với phương pháp này.

Phạm Nhật theo medicalxpress

Covid-19 có thể gây tổn thương khứu giác vĩnh viễn

         Các nhà khoa học đang tìm hiểu tác động của Covid-19 lên khứu giác sẽ kéo dài bao lâu và có thể hồi phục được không.

          Nhiều người bị nhiễm virus SARS-CoV-2 đã bị mất khứu giác; và mặc dù chưa có kết luận chính xác về tỷ lệ bệnh nhân Covid-19 mất khứu giác, hầu hết các nghiên cứu đều cho rằng mất khứu giác là một triệu chứng phổ biến của bệnh này.

         Khi các nhà nghiên cứu lần đầu xác định mất khứu giác là một triệu chứng của Covid-19, họ lo ngại rằng virus lây nhiễm sang các tế bào thần kinh cảm nhận mùi trong mũi, vốn có nhiệm vụ gửi tín hiệu đến hành khứu giác trong não - và do đó virus có thể xâm nhập vào não. Tuy nhiên, các nghiên cứu sau khi khám nghiệm tử thi đối với những người đã từng nhiễm Covid-19 chỉ ra rằng virus hiếm khi đi đến não.

         Claire Hopkins, nhà tư vấn tai mũi họng tại Bệnh viện Guy's và St Thomas ở London, và các đồng nghiệp cũng quan sát thấy sự hồi phục nhanh chóng của các giác quan: họ theo dõi 202 bệnh nhân trong một tháng và thấy rằng 49% báo cáo hồi phục hoàn toàn trong thời gian đó, và hơn 41% có cải thiện chức năng khứu giác, vị giác.

           Tuy nhiên, đối với những người còn lại, các triệu chứng khứu giác kéo dài nghiêm trọng hơn. Hopkins cho biết, một số người không hồi phục ngay mà hồi phục từ từ trong một thời gian dài. Hậu quả là, các mùi thường trở nên khó chịu và khác với cách họ ghi nhớ, một hiện tượng được gọi là rối loạn khứu giác. “Mọi thứ đều có mùi ôi thiu” đối với những người này, và hiệu ứng có thể kéo dài hàng tháng - Hopkins nói và giải thích nguyên nhân có thể là do các tế bào thần kinh khứu giác đang "lập trình lại" trong quá trình phục hồi.

            Đến nay có rất ít phương pháp điều trị. Nhưng một lựa chọn là huấn luyện khứu giác: mọi người thường xuyên ngửi các mùi được chỉ định để học lại chúng.

Hoàng Nam tổng hợp

Bộ tạo số ngẫu nhiên nhanh nhất từng được chế tạo

          Một thiết bị mới dựa trên laser có thể tạo ra các bit ngẫu nhiên với tốc độ 250 nghìn tỷ bit mỗi giây, và có kích thước đủ nhỏ để tích hợp trên một con chip máy tính hoặc điện thoại.

         Không dễ để tìm thấy sự ngẫu nhiên thực sự. Các thuật toán trong máy tính thông thường có thể tạo ra các chuỗi số thoạt đầu có vẻ ngẫu nhiên, nhưng theo thời gian, các thuật toán này có xu hướng lặp lại theo các mẫu hình và xu hướng nhất định. Do đó chúng phần nào trở nên có thể dự đoán được, và dễ bị giải mã.

        Để mã hóa một cách an toàn hơn, các nhà nghiên cứu đã chuyển sang cơ học lượng tử - tìm sự ngẫu nhiên từ kết quả của các phép đo nhất định (chẳng hạn như khi nào một nguyên tử phóng xạ phân rã), và các định luật vật lý sẽ đảm bảo rằng kết quả thu được thực sự là ngẫu nhiên và không thể đoán trước.

        Một cách phổ biến để khai thác tính ngẫu nhiên lượng tử là khai thác các dao động trong việc phát photon của các vật liệu dùng trong laser. Các thiết bị phát laser thường được thiết kế để giảm thiểu những dao động này, tạo ra ánh sáng có cường độ ổn định.

        Nhưng đối với việc tạo số ngẫu nhiên, các nhà nghiên cứu hướng đến điều ngược lại. Hui Cao, một nhà vật lý ứng dụng tại Đại học Yale ở New Haven, Connecticut, cho biết: ''Chúng tôi muốn có cường độ dao động ngẫu nhiên, số hóa chúng để tạo ra các số ngẫu nhiên.''

Tốc độ cực nhanh

       Hui Cao và nhóm của cô đã chế tạo vật liệu laser của họ - một chất bán dẫn trong mờ - có hình dạng như một chiếc nơ. Các photon nảy giữa các đường cong của chiếc nơ nhiều lần, trước khi phát ra dưới dạng chùm tia phân tán. Sau đó, họ chụp ánh sáng phân tán phát ra bằng một máy ảnh cực nhanh. Họ đã ghi lại đầu ra ánh sáng của 254 pixel độc lập, cùng nhau chúng tạo ra các bit ngẫu nhiên với tốc độ khoảng 250 terabits mỗi giây, hay 250 terahertz. Tốc độ này nhanh hơn nhiều so với các thiết bị tạo số ngẫu nhiên trước đây, chỉ ghi lại một pixel tại một thời điểm. Kết quả của họ đã được báo cáo trên tạp chí Science vào ngày 25 tháng 2.
    Vì thế, thiết bị tạo số ngẫu nhiên này có thể được rút gọn kích thước bằng cách sử dụng các thiết ghi đầu ra ánh sáng đơn giản hơn thay vì một máy ảnh tốc độ cao, mà vẫn đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu của các máy tính hiện tại. Cao cho biết, nghiên cứu này của nhóm có thể mang lại các thiết bị thực tế đủ nhỏ để tích hợp vừa trên một chip máy tính, đem lại các ứng dụng hữu ích về mã hóa và bảo mật.

Phạm Nhật theo nature


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 595
Đã truy cập: 863098