TIN TRONG TỈNH
Đảng ủy Sở KH&CN làm việc định kỳ với BCH Công đoàn và BCH Chi đoàn Thanh niên Sở KH&CN
Thực hiện Quy chế làm việc của Sở KH&CN, sáng ngày 9/8/2024, Đảng ủy Sở KH&CN đã có buổi làm việc định kỳ với Ban Chấp hành (BCH) Công đoàn và BCH Chi đoàn Thanh niên Sở KH&CN.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở KH&CN chủ trì buổi làm việc. Tham dự buổi làm việc có các đồng chí trong Đảng uỷ Sở KH&CN; Chủ tịch Công đoàn Sở KH&CN; BCH Công đoàn và BCH Chi đoàn Thanh niên cơ quan Sở KH&CN.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường - Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở KH&CN phát biểu chỉ đạo tại buổi làm việc.
Tại buổi làm việc, đại diện Chi đoàn Thanh niên Sở KH&CN đã báo cáo kết quả các hoạt động trọng tâm 07 tháng đầu năm và nhiệm vụ trọng tâm 05 tháng cuối năm 2024.
Theo đó, được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng của Đảng ủy Sở, Chi đoàn đã có nhiều đổi mới về nội dung, phương thức hoạt động; tập trung triển khai công tác giáo dục chính trị tư tưởng; tích cực hưởng ứng các phong trào do Đoàn cấp trên tổ chức: Hưởng ứng hoạt động triển khai cài đặt ứng dụng “Thanh niên Việt Nam” và học tập Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XII; tích cực tuyên truyền về Kế hoạch số 55 – KH/ĐTN ngày 06/02/2024 của BCH đoàn Khối các cơ quan tỉnh về tổ chức Chương trình tuổi trẻ với mùa xuân biên giới, tháng 3 biên giới, khởi động tháng thanh niên năm 2024; Kế hoạch số 64-KH/ĐTN ngày 03/4/2024 của Ban Chấp hành Đoàn Khối các cơ quan tỉnh về tổ chức Đại hội các cơ sở Đoàn nhiệm kỳ 2024-2027; tuyên truyền Nghị quyết Trung ương 4, chỉ thị 05-CT/TW về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và tuyên truyền kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước và của tỉnh.
Đồng chí Nguyễn Hoài Nam, Bí thư Chi đoàn Thanh niên Sở KH&CN báo cáo hoạt động Đoàn Thanh niên tại buổi làm việc.
Bên cạnh đó, Chi đoàn luôn phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN khảo sát nhu cầu ứng dụng, chuyển giao các tiến bộ khoa học – kỹ thuật vào đời sống tại các địa phương trên địa bàn tỉnh. Qua đó xây dựng đề xuất, kế hoạch chuyển giao khoa học kỹ thuật cho các đơn vị có nhu cầu.
Đồng chí Phạm Hồng Thái, Chủ tịch Công đoàn Sở KH&CN, Phó Giám đốc Sở báo cáo hoạt động Công đoàn tại buổi làm việc.
Đối với BCH Công đoàn Sở KH&CN, thời gian qua đã chủ động xây dựng Chương trình công tác trọng tâm; chỉ đạo các Công đoàn bộ phận triển khai nghiêm túc, kịp thời các nhiệm vụ theo yêu cầu của công đoàn cấp trên. Đồng thời tích cực tham mưu, phối hợp với Thủ trưởng Cơ quan trong việc đảm bảo các chế độ, chính sách có liên quan đến người lao động. Cụ thể như: Đảm bảo chế độ BHXH, BHYT; động viên về vật chất và tinh thần cho đoàn viên công đoàn nhân các ngày lễ 30/4, 01/5, ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3, ngày Tết Thiếu nhi 1/6, ngày thương binh liệt sỹ 27/7; kịp thời thăm hỏi động viên đoàn viên công đoàn ốm đau hoặc gia đình có việc hiếu, hỉ; tặng quà động viên đoàn viên công đoàn có hoàn cảnh khó khăn; tổ chức cho đoàn viên công đoàn tham quan, học tập trao đổi kinh nghiệm công tác tại các tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa; chủ động thực hiện phong trào thi đua yêu nước trong CBCCVC-LĐ;…
Phát biểu kết luận tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường - Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng ủy,Giám đốc Sở KH&CN ghi nhận sự nỗ lực, phát huy vai trò nòng cốt của BCH Công đoàn, Chi đoàn Thanh niên trong việc cụ thể hóa các Nghị quyết và triển khai thực hiện bằng các phong trào cụ thể. Do đó, có sản phẩm cụ thể, thiết thực, góp phần hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ chính trị đã đề ra trong 7 tháng đầu năm 2024,…
Đồng chí Bí thư Đảng uỷ Sở KH&CN cũng hoàn toàn nhất trí với các nội dung phương hướng nhiệm vụ trong 5 tháng cuối năm 2024 của BCH Công đoàn, BCH Chi đoàn Thanh niên. Đồng thời chỉ đạo BCH Công đoàn và Chi đoàn Thanh niên Sở KH&CN phải bám sát nội dung phương hướng nhiệm vụ để thực hành, thực hiện đảm bảo các nội dung đã đề ra.
Đối với BCH Công đoàn, tiếp tục làm tốt công tác tuyên truyền các chủ trương đường lối, chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước; trực tiếp quan tâm đến lãnh đạo, chỉ đạo của Sở, của cơ quan liên quan nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên công đoàn; tăng cường thực hiện việc kiểm tra, giám sát, việc thi hành chế độ chính sách của nhà nước đối với đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của CBCCVC - NLĐ; đề nghị BCH Công đoàn phối hợp chặt chẽ với Thủ trưởng cơ quan thực hiện quy chế dân chủ, đồng thời tích cực tham gia hoạt động các phong trào yêu nước trong CBCCVC-LĐ;…
Đối với BCH Chi đoàn, cần tích cực phát huy sức trẻ, dấn thân tham gia vào các việc mới, việc khó; tích cực tuyên truyền vận động đoàn viên thanh niên tham gia các hoạt động phong trào văn hóa, văn nghệ, hoạt động tình nguyện,…
Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN
Bí thư Đảng uỷ Sở KH&CN dự sinh hoạt Chi bộ Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN
Sáng ngày 8/8/2024, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở KH&CN đã tham dự sinh hoạt chi bộ Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN (Chi bộ Trung tâm) theo tinh thần Kết luận số 18-KL/TW ngày 22 tháng 9 năm 2017 của Ban Bí thư về tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Chỉ thị số 10-CT/TW của Ban Bí thư khoá X “Về nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ” trong tình hình mới.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở KH&CN phát biểu ý kiến tại cuộc sinh hoạt chi bộ Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN.
Chi bộ Trung tâm (thuộc Đảng bộ Sở KH&CN) hiện có 11 đảng viên. Trong tháng 7/2024, Chi bộ đã nghiêm túc quán triệt triển khai đầy đủ các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng uỷ cấp trên đến từng cán bộ, đảng viên; đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị tư tưởng; tuyên truyền, vận động cán bộ, đảng viên và VC-NLĐ chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; đặc biệt là quán triệt Chỉ thị số 35-CT/TW, ngày 14/6/2024 của Bộ Chính trị về “Đại hội Đảng bộ các cấp tiến tới đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng”; Quy định số 144-QĐ/TW ngày 9/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới;…
Tại kỳ sinh hoạt, Chi bộ đã thông tin đến đảng viên tình hình thời sự trong nước, của tỉnh, Nghị quyết của Đảng uỷ Sở KH&CN; đánh giá kết quả lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ tháng 7; dự thảo Nghị quyết tình hình thực hiện nhiệm vụ tháng 8 năm 2024 và đề xuất một số kiến nghị nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị.
Theo đó, trong tháng 7, Chi bộ Trung tâm đã chỉ đạo tham mưu xây dựng Tiêu chí, tiêu chuẩn chất lượng; cơ chế giám sát, đánh giá và nghiệm thu sản phẩm, dịch vụ công thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; tham mưu dự thảo Kế hoạch tổ chức Triển lãm trưng bày giới thiệu thành tựu khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tỉnh Quảng Ninh năm 2024; tổ chức thành công các đoàn học tập kinh nghiệm mô hình ứng dụng tiến bộ KH&CN tiêu biểu ở các tỉnh bạn cho các địa phương, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh; tổ chức thực hiện khảo sát, tìm kiếm lựa chọn tiến bộ kỹ thuật đề xuất triển khai thành các nhiệm vụ KHCN các cấp; quan trắc phóng xạ môi trường nền tại các địa phương trên địa bàn tỉnh; tham gia thẩm định điều kiện an toàn để cấp giấy phép tiến hành công việc bức xạ tại các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh; đẩy mạnh tuyên truyền việc triển khai thực hiện Nghị quyết 13/ NQ/TU ngày 28/4/2023 của BCH Đảng bộ tỉnh về phát triển KHCN & ĐMST đến năm 2030 và các hoạt động KH&CN nổi bật; tham mưu Sở KH&CN triển khai thực hiện nhiệm vụ điền phiếu Điều tra Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ năm 2024, phiếu Điều tra Tiềm lực KH&CN của các tổ chức KH&CN năm 2024;…
Trên tinh thần dân chủ, thẳng thắn, trách nhiệm, các đồng chí đảng viên trong Chi bộ Trung tâm đã tích cực tham gia thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến vào dự thảo Nghị quyết của Chi bộ, trong đó tập trung vào các nội dung trọng tâm như: công tác xây dựng Đảng; công tác thực hiện các nhiệm vụ đặt hàng (nhiệm vụ ứng dụng triển khai, thông tin tuyên truyền, năng lượng nguyên tử,…).
Phát biểu tại kỳ sinh hoạt, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở KH&CN ghi nhận tinh thần sinh hoạt dân chủ, tích cực tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến thẳng thắn, mang tính xây dựng của các đảng viên trong chi bộ. Đồng chí Bí thư Đảng ủy mong muốn Chi bộ tiếp tục phát huy vai trò là trung tâm đoàn kết; lãnh, chỉ đạo đảng viên và VC-NLĐ thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị được giao; xây dựng Đảng, hệ thống chính trị vững mạnh. Tập trung thực hiện nội dung của Chỉ thị 35-CT/TW ngày 14/6/2024 của Bộ Chính trị về đại hội đảng bộ các cấp tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; triển khai thực hiện “Chi bộ 4 tốt” đảm bảo theo 4 nội dung và 13 tiêu chí của “Chi bộ 4 tốt”. Đồng thời, đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đảm bảo thông tin sinh hoạt có trọng tâm, trọng điểm để thông qua sinh hoạt chi bộ, nhận thức chính trị của đảng viên được nâng lên; tiếp tục duy trì sinh hoạt Chi bộ vào ngày mồng 3 hàng tháng;…
Đồng chí Bí thư Đảng uỷ Sở KH&CN cũng đã đề nghị Chi bộ Trung tâm tiếp tục rà soát lại qui chế làm việc của Chi bộ; dành nhiều thời gian thảo luận việc triển khai thực hiện các nhiệm vụ chính trị trong các kì sinh hoạt Chi bộ; biểu dương, khen thưởng những đảng viên hoàn thành tốt nhiệm vụ trong tháng; nắm bắt kịp thời tư tưởng của cán bộ, đảng viên;…
Đồng chí Đặng Minh Tuân - Bí thư Chi bộ Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN kết luận tại buổi sinh hoạt Chi bộ và tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Bí thư Đảng uỷ Sở KH&CN.
Kết luận buổi sinh hoạt, đồng chí Đặng Minh Tuân - Bí thư Chi bộ Trung tâm đã ghi nhận những nỗ lực, cố gắng, hoàn thành tốt nhiệm vụ của đảng viên trong Chi bộ. Đồng thời tiếp thu các ý kiến góp ý, bổ sung của các đồng chí đảng viên, tổng hợp và đưa vào hoàn thiện nội dung Nghị quyết sinh hoạt Chi bộ; phân công một số nhiệm vụ cụ thể cho đảng viên. Đồng chí Bí thư Chi bộ Trung tâm cũng nghiêm túc tiếp thu các ý kiến chỉ đạo của đồng chí Bí thư Đảng uỷ Sở KH&CN, rút kinh nghiệm chung trong các kỳ sinh hoạt tiếp theo.
Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN
Hội đồng tư vấn tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh
Chiều ngày 09/8, tại hội trường Sở Khoa học và Công nghệ đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh bắt đầu thực hiện từ năm 2024, trong đó Trung tâm nghiên cứu Bảo vệ rừng tham gia tuyển chọn nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh “Bảo tồn nguồn gen cây Hoàng Đằng (Fibraurea recisa Pierre)”. Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ làm Chủ tịch Hội đồng.
Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội đồng tư vấn phát biểu chỉ đạo.
Tham dự Hội đồng có đồng chí Phan Đăng Chính, Phó Giám đốc Sở KH&CN, Phó chủ tịch Hội đồng; đại diện Hội đồng tư vấn gồm: Phản biện I: PGS.TS. Nguyễn Văn Tập, Hội Dược liệu Việt Nam; Phản biện II: PGS.TS. Nguyễn Hoàng Nghĩa, Nguyên Giám đốc Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam; Đại diện các Uỷ viên Hội đồng đến từ các Sở, ban, ngành, Phòng Quản lý Khoa học, Sở Khoa học và Công nghệ.
Đồng chí Phan Đăng Chính, Phó Giám đốc Sở KH&CN, Phó chủ tịch Hội đồng phát biểu tại Hội đồng.
Hoàng đằng là vị thuốc được dùng trong y học cổ truyền để chữa các bệnh liện quan đến đường tiêu hoá. Ngoài ra còn là nguyên liệu chiết Plamatin làm thuốc nhỏ mắt, hoặc tổng hợp thuốc an thần.
TS. Vũ Văn Định, Trung tâm nghiên cứu Bảo vệ rừng, Chủ nhiệm nhiệm vụ trình bày thuyết minh nhiệm vụ tại Hội đồng tư vấn.
Sau khi TS. Vũ Văn Định, Trung tâm nghiên cứu Bảo vệ rừng, Chủ nhiệm nhiệm vụ trình bày thuyết minh và dự toán nhiệm vụ, Hội đồng đã cùng nhau thảo luận về mục tiêu, nội dung, phương pháp nghiên cứu, dự kiến kết quả sản phẩm KH&CN, khả năng ứng dụng, phương thức chuyển giao kết quả nghiên cứu và năng lực của tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện nhiệm vụ.
Đại diện các thành viên Hội đồng tư vấn tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh phát biểu.
Tại buổi làm việc, Hội đồng tư vấn tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh đã bỏ phiếu chấm điểm và nhất trí tuyển chọn Trung tâm nghiên cứu Bảo vệ rừng là cơ quan chủ trì thực hiện nhiệm vụ và TS. Vũ Văn Định làm chủ nhiệm nhiệm vụ. Đồng thời đề nghị Chủ nhiệm và nhóm thực hiện nhiệm vụ chỉnh sửa một số nội dung cho phù hợp với nội dung nghiên cứu theo ý kiến của các thành viên Hội đồng để hoàn thiện Thuyết minh, đề nghị UBND tỉnh phê duyệt triển khai thực hiện.
Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN
TIN TRONG NƯỚC
Chế tạo thiết bị/vật liệu nano giúp định lượng chỉ thị sinh học ở bệnh nhân bị võng mạc mắt do tiểu đường
Kết quả nghiên cứu này hứa hẹn tiềm năng ứng dụng trong chẩn đoán sớm võng mạc do tiểu đường.
Bệnh nhân dễ gặp vấn đề về mắt sau thời gian dài mắc bệnh đái tháo đường. Ảnh: Shutterstock
Một đề tài thuộc Chương trình KH&CN cấp quốc gia, Nghị định thư Việt Nam – Trung Quốc thực hiện đã chế tạo được bộ thiết bị/vật liệu nano và quy trình chế tạo thiết bị/vật liệu giúp định lượng một số chỉ thị sinh học (biomaker)ở bệnh nhân bị bệnh võng mạc mắt do tiểu đường cũng như quy trình ứng dụng thiết bị/vật liệu nano và kỹ thuật khối phổ để định lượng một số chỉ thị sinh học trên bệnh nhân.
Đề tài do nhóm các nhà nghiên cứu tại Đại học Y Dược, ĐHQGHN thực hiện có nhiều đóng góp mới ở cả ba nhánh kênh vi lưu (tạm hiểu là nghiên cứu cách thức hoạt động của chất lỏng trong các kênh vi dẫn), nhánh vật liệu và nhánh y – sinh học: làm chủ được công nghệ thiết kế và khắc kênh vi lưu trên các loại đế với vật liệu khác nhau, sử dụng nhiều phương pháp khắc kênh với kích thước và thiết kế kênh khác nhau trong đó có công nghệ khắc laser; làm chủ được công nghệ vật liệu micro, nano với kích thước mong muốn; làm chủ được công nghệ tích hợp kênh vi lưu với vật liệu ở các kích thước micro, nano và cho kết quả khả quan trong ứng dụng phân tích các chỉ thị sinh học trong y học; cung cấp được dữ liệu quan trọng trong phân tích protein của các nhóm mẫu ở cả người khỏe mạnh và bệnh nhân tiểu đường. Đây là cơ sở để tiếp tục đi sâu phân tích về cơ chế bệnh học phân tử và khám phá các chỉ thị sinh học mới phục vụ chẩn đoán sớm võng mạc tiểu đường.
Ngoài sản phẩm chính trên và công bố quốc tế, công bố trong nước, dù không đăng ký sở hữu trí tuệ từ lúc thực hiện đề tài nhưng đề tài cũng đã được bảo hộ một giải pháp hữu ích.
Kết quả nghiên cứu này hứa hẹn tiềm năng ứng dụng trong chẩn đoán sớm võng mạc do tiểu đường. Càng chẩn đoán và điều trị sớm thì càng có cơ hội điều trị khả quan đối với chứng bệnh phổ biến ở các bệnh nhân mắc tiểu đường lâu. Bệnh ảnh hưởng đến trên 80% người bị tiểu đường 20 năm trở lên.
Theo Báo Khoa học và Phát triển
Hoạt tính kháng ung thư và điều hòa miễn dịch của một số cây thuốc Việt Nam
Một đề tài thuộc Chương trình KH&CN cấp quốc gia, Nghị định thư Việt Nam – Hàn Quốc hứa hẹn sẽ sàng lọc, phát hiện được các hoạt tính kháng ung thư và điều hòa miễn dịch của một số cây thuốc Việt Nam.
Ảnh minh họa
Đề tài do các nhà nghiên cứu tại Viện Dược liệu (Bộ Y tế, Việt Nam) và Khoa Dược (Đại học Quốc gia Seoul, Hàn Quốc) đồng thực hiện đặt mục tiêu sàng lọc được tác dụng kháng ung thư và điều hòa miễn dịch của 10 cây thuốc Việt Nam trên mô hình in vitro.
Các nhà nghiên cứu đã phân lập được một số chất chỉ điểm (marker) trong các cao chiết trong các cao chiết dược liệu có hoạt tính kháng ung thư và điều hòa miễn dịch in vitro và xác định cấu trúc các chất đó; đánh giá được tác dụng kháng ung thư và điều hòa miễn dịch trên một số đích phân tử của các chất phân loại được và một số cao chiết tiềm năng; chiết xuất, bào chế và xây dựng được tiêu chuẩn cơ sở của tối thiểu một cao định chuẩn giàu hoạt tính cho mỗi hoạt tính.
Ngoài sản phẩm chính là chất phân lập từ cao chiết có hoạt tính sinh học, bộ phổ (theo phương pháp cộng hưởng từ hạt nhân Nuclear Magnetic Resonance- NMR, theo phương pháp khối phổ MS - Mass spectrometry …), cao chuẩn hóa, các báo cáo kết quả sàng lọc tác dụng kháng ung thư và điều hòa miễn dịch trên mô hình in vitro tối thiểu 60 mẫu cao chiết từ 10 cây thuốc Việt Nam; báo cáo kết quả đánh giá tác dụng kháng ung thư và điều hòa miễn dịch trên một số đích phân tử của các chất phân lập được và một số cao chiết tiềm năng; hai quy trình chiết xuất, bào chế cao định chuẩn giàu hoạt tính; hai tiêu chuẩn cơ sở của cao định chuẩn và hai tiêu chuẩn cơ sở của dược liệu, đề tài còn có các bài báo quốc tế, bài báo trong nước và đào tạo được tiến sĩ, thạc sĩ, sinh viên ngành dược.
Trên cơ sở nghiên cứu sàng lọc và sàng lọc chuyên sâu, đề tài đã chọn được những đối tượng tiềm năng cho nghiên cứu phát triển sản phẩm trong những pha tiếp theo sau khi kết thúc đề tài này, nhằm tạo được các sản phẩm có hiệu quả cao trong chăm sóc sức khỏe. Mặt khác, các tỉnh có vùng nguyên liệu trồng các dược liệu đã được chọn trong đề tài này cũng có thể tham khảo để ưu tiên phát triển vùng dược liệu trong tương lai.
Theo Báo Khoa học và Phát triển
Nhà khoa học công dân tham gia thu thập dữ liệu lũ lụt
Đóng góp của các nhà khoa học công dân có thể giúp khắc phục các hạn chế về thời gian, tài chính và thiếu công cụ theo dõi giám sát lũ lụt trên các sông.
Lực lượng chức năng cứu hộ các hộ dân bị cô lập do mưa lũ ở huyện Lương Sơn, Hòa Bình. Ảnh minh họa: ĐVCC
Một nghiên cứu về lũ lụt trên sông Bùi (Hòa Bình) [Citizen scientists’ engagement in flood risk-related data collection: a case study in Bui River Basin, Vietnam] công bố trên tạp chí Environmental Monitoring and Assessment đã cho thấy tính khả thi của việc các nhà khoa học công dân tham gia thu thập dữ liệu liên quan đến nguy cơ, rủi ro lũ lụt ở khu dân cư họ sinh sống, và thiệt hại do lũ lụt gây ra.
Người dân xung quanh sông Bùi hoặc xung quanh các khu vực bị ảnh hưởng lũ lụt đã tham gia vào quá trình thu thập dữ liệu với tư cách là nhà khoa học công dân sử dụng phương pháp tự điều tra hoặc điều tra bằng ứng dụng thu thập dữ liệu, biểu mẫu online và biểu mẫu trên giấy.
Các nhà khoa học đã phát triển mạng lưới giám sát lượng mưa dựa vào cộng đồng trong khu vực nghiên cứu bằng cách sử dụng máy đo mưa chi phí thấp.
594 người tham gia vào nghiên cứu đã đóng góp dựa liệu vào 594 bảng câu hỏi hoàn chỉnh và phép đo cho bốn đối tượng khảo sát trong năm đầu tiên thực hiện.
Trong suốt thời gian còn lại, năm nhà khoa học công dân là những người tham gia tích cực và đóng góp hơn 50 bảng câu hỏi hoặc phép đo đã hoàn thành, trong khi gần 50% nhà khoa học công dân chỉ tham gia một lần.
Các nhà nghiên cứu đã so sánh dữ liệu liên quan đến rủi ro lũ lụt từ các nhà khoa học công dân với các nguồn dữ liệu độc lập khác và nhận thấy rằng sự thống nhất giữa hai bộ dữ liệu về điểm ngập lụt, phân loại sử dụng đất và thiệt hại do lũ lụt với canh tác nông nghiệp.
Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các nhà khoa học công dân có thể giúp hỗ trợ và lấp khoảng trống về dữ liệu lũ lụt ở những khu vực thiếu dữ liệu.
Theo Báo Khoa học và Phát triển
TIN QUỐC TẾ
Tàu thám hiểm Nasa lần ra manh mối vi sinh vật cổ xưa trên sao Hỏa
Tảng đá đầy vết đốm và đường gân được xe tự hành của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ NASA phát hiện trên sao Hỏa có thể từng là nơi sinh sống của vi sinh vật từ hàng tỷ năm trước.
Tảng đá hình nhọn như đầu mũi tên, có tên là Cheyava Falls, được xe tự hành Perseverance của NASA phát hiện vào ngày 21/7 khi di chuyển dọc theo rìa phía bắc của Neretva Vallis, một thung lũng cổ được hình thành bởi nước chảy vào miệng núi lửa Jezero của sao Hỏa.
Tàu Perseverance. Nguồn ảnh: NASA
NASA cho biết, phân tích tảng đá rộng 90 cm, cao 60 cm cho thấy các dấu hiệu của vật chất hữu cơ. Các đốm bề mặt trông tương tự như các đốm liên quan đến vi khuẩn hóa thạch trên Trái đất, và là bằng chứng cho thấy nước từng đi qua đá.
Ken Farley - nhà khoa học dự án trong sứ mệnh Perseverance tại Viện Công nghệ California, cho biết Cheyava Falls là “tảng đá thách đố, phức tạp và có khả năng là mẫu vật quan trọng nhất mà Perseverance đã điều tra”. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu nói rõ rằng các quá trình phi sinh học, chứ không phải hóa thạch vi khuẩn, có thể đã làm phát sinh các dấu vết trên tảng đá.
“Một mặt, chúng tôi có phát hiện thuyết phục đầu tiên về bằng chứng vật chất hữu cơ - những đốm biểu thị các phản ứng hóa học mà đời sống vi sinh vật có thể sử dụng làm nguồn năng lượng, và bằng chứng rõ ràng rằng nước, cần thiết cho sự sống, đã từng đi qua đá”, Farley nói. “Mặt khác, chúng tôi không thể xác định chính xác đá hình thành như thế nào và những tảng đá gần đó có thể đã làm nóng Cheyava Falls ở mức độ nào để góp phần tạo nên những đặc điểm này."
Trong quá khứ xa xưa, sao Hỏa là một hành tinh ấm hơn, ẩm ướt hơn bây giờ. Nếu sự sống từng phát triển ở đó, các nhà nghiên cứu tin rằng dấu vết sẽ còn sót lại trong đá của nó, dưới dạng vật chất hữu cơ và tàn dư hóa thạch.
Bản quét đá Cheyava Falls bằng thiết bị của Perseverance cho thấy nó chứa các hợp chất hữu cơ. Các phân tử dựa trên carbon như vậy được coi là khối xây dựng của sự sống, nhưng cũng có thể được tạo ra bởi các quá trình phi sinh học.
Những đường gân calcium phosphate lớn, màu trắng chạy dọc theo tảng đá Cheyava Falls. Giữa chúng là các dải vật chất màu đỏ, có thể là haematite, một trong những hợp chất oxide sắt tạo nên màu đỏ gỉ sét cho sao Hỏa. Kiểm tra kỹ hơn các dải vật chất cho thấy hàng chục vết nhỏ giống đốm da báo. Mỗi đốm trắng đục được bao quanh bởi một vòng màu đen chứa sắt và phosphate.
David Flannery - nhà sinh vật học vũ trụ tại Đại học Công nghệ Queensland, Úc ,và là thành viên của sứ mệnh - gọi những đốmnày là “một bất ngờ lớn”, bởi vì trên Trái đất, những đặc điểm tương tự “thường gắn liền với hồ sơ hóa thạch của vi khuẩn”.
Các đốm trắng có thể đã hình thành trên đá thông qua các phản ứng hóa học liên quan đến haematite, tạo ra sắt và phosphate, cũng như tạo ra năng lượng tiếp sự sống cho vi khuẩn. Mặc dù các đặc điểm này rất hấp dẫn, nhưng vẫn chưa có gì là một vi khuẩn hóa thạch thực sự được nhìn thấy.
Giới nghiên cứu đang mong muốn đưa các mẫu vật về Trái đất để điều tra kỹ lưỡng hơn, nhưng kế hoạch đưa đá sao Hỏa về Trái đất của NASA đang gặp khó khăn.
Sứ mệnh trả lại mẫu sao Hỏa của NASA đã vượt quá ngân sách 11 tỷ USD và bị trì hoãn nghiêm trọng và không có triển vọng đưa đá trở lại trước năm 2040. NASA đang tìm kiếm các công ty trả lại mẫu sao Hỏa sớm hơn và với chi phí thấp hơn.
GS John Bridges - một nhà khoa học tham gia sứ mệnh tại Phòng thí nghiệm Khoa học Sao Hỏa của NASA tại Đại học Leicester, cho biết: “Chúng tôi chưa bao giờ nhìn thấy bất cứ điều gì như thế này từ sao Hỏa trước đây, không phải trong các bộ sưu tập thiên thạch sao Hỏa của chúng tôi, cũng không phải với các tàu đổ bộ khác." Và ông cho rằng cần đưa những mẫu này trở lại Trái đất để kiểm tra xem chúng được hình thành nhờ hoạt động của vi sinh vật cổ đại hay phi sinh học.
Theo theguardian
Khu phố in 3D lớn nhất thế giới sắp hoàn thành
Tại Georgetown, Texas, máy in Vulcan của ICON sắp hoàn thành khu phố in 3D lớn nhất thế giới với 100 ngôi nhà ở cộng đồng Wolf Ranch.
Những ngôi nhà in 3D ở Wolf Ranch. Ảnh: ICON
Máy in Vulcan của ICON rộng 13,7 m và nặng 4,75 tấn đang hoàn thành ngôi nhà cuối cùng, xây dựng từng lớp giống như máy in 3D để bàn nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều, Interesting Engineering hôm 10/8 đưa tin.
Theo quản lý dự án cao cấp Conner Jenkins của ICON, in 3D đem lại hiệu suất cao cho thị trường thương mại thông qua thay thế nhiều đội xây dựng để xây hệ thống tường chỉ với một nhân công và một robot. Sau khi bột bê tông, nước, cát và nhiều chất phụ gia được trộn với nhau và bơm vào máy in, vòi phun tiết ra hỗn hợp như kem đánh răng, dần dần từng lớp theo lộ trình lập sẵn để tạo ra những bức tường.
Jenkins cũng chia sẻ ngôi nhà một tầng 3 - 4 phòng ngủ mất khoảng 3 tuần để hoàn thành, với nền móng và mái kim loại được lắp đặt theo phương pháp thông thường. Tường bê tông được điều chỉnh để kháng nước, nấm mốc, mối và điều kiện thời tiết cực hạn. Lawrence Nourzad, một giám đốc phát triển kinh doanh 32 tuổi và bạn gái anh là Angela Hontas đã mua một ngôi nhà ở Wolf Ranch đầu mùa hè năm nay. Họ mô tả ngôi nhà trông như một pháo đài và có thể chịu phần lớn lốc xoáy.
Tường nhà cũng cung cấp khả năng cách nhiệt hoàn hảo trước điều kiện nắng nóng ở Texas, duy trì không gian mát mẻ bên trong ngay cả khi điều hòa nhiệt độ không chạy hết công suất. Tuy nhiên, tường in 3D dường như ảnh hưởng tới kết nối Interenet không dây. "Rõ ràng, đây là những bức tường dày chắc chắn. Điều đó rất có giá trị với chủ nhà và cách nhiệt thực sự tốt trong mùa hè ở Texas, nhưng tín hiệu truyền qua tường không tốt lắm", Nourzad chia sẻ.
ICON đã giải quyết vấn đề này, phần lớn chủ nhà ở Wolf Ranch sử dụng bộ phát wifi dạng mạng lưới, truyền tín hiệu từ nhiều thiết bị đặt khắp nhà, thay vì phụ thuộc vào một bộ định tuyến truyền thống.
ICON in 3D ngôi nhà đầu tiên tại Austin năm 2018 và hướng tới đưa công nghệ lên Mặt Trăng. Theo chương trình khám phá Mặt Trăng Artemis, NASA đã ký hợp đồng với ICON nhằm phát triển hệ thống xây dựng bệ hạ cánh, nơi trú ẩn và nhiều công trình khác trên bề mặt Mặt Trăng. Ngoài ICON, một công ty khởi nghiệp khác ở Houston là Hive3D đang phát triển dự án ở Round Top, Texas, tại đó họ đang xây 5 ngôi nhà rộng 37 - 84 m2 để cho thuê ngắn hạn tại địa điểm du lịch nổi tiếng.
Theo Interesting Egineering
Tàu vũ trụ chở người đầu tiên sẽ bay qua các cực Trái Đất
Tàu Dragon của SpaceX dự kiến chở phi hành đoàn 4 người, chỉ huy là doanh nhân Chun Wang, bay qua phía trên các cực Trái Đất cuối năm nay.
SpaceX hôm 13/8 cho biết, công ty đang hướng đến phá vỡ giới hạn trong việc khám phá các cực Trái Đất bằng cách triển khai nhiệm vụ không gian có phi hành đoàn đầu tiên bay qua đó. Đây sẽ là chuyến bay tư nhân, dự kiến kéo dài 3 - 5 ngày và diễn ra vào cuối năm nay.
Nhiệm vụ được gọi là Fram2 theo tên một tàu thám hiểm cực Trái Đất từ thế kỷ 19. Doanh nhân bitcoin Chun Wang, sinh ra và lớn lên ở Trung Quốc nhưng hiện là công dân Malta, đã mua Fram2 với số tiền không được tiết lộ. Đồng hành cùng ông là ba chuyên gia về cực: nhà làm phim Jannicke Mikkelsen (Na Uy), nhà nghiên cứu robot Rabea Rogge (Đức) và nhà thám hiểm cực Eric Philips (Australia).
Đây là bước tiến mới của hàng không vũ trụ trong lĩnh vực du lịch không gian tư nhân đang phát triển nhanh ở Mỹ trong những năm gần đây. "Từ đề xuất nhiệm vụ, lập kế hoạch, thiết kế đường bay đến lựa chọn phi hành đoàn, mọi thứ đều do khách hàng thực hiện", Wang cho biết.
Nhiều vệ tinh đã bay qua các cực, nhưng do chuyển động quay của Trái Đất, việc tiếp cận khu vực này có thể tốn nhiều năng lượng hơn. Bức xạ cũng có thể là một vấn đề, theo nhà vật lý thiên văn Jonathan McDowell.
"Đến nay, độ nghiêng quỹ đạo lớn nhất mà tàu vũ trụ chở người đạt được là 65 độ, do tàu Vostok 6 của Liên Xô thực hiện", theo website của nhiệm vụ. Các cực Trái Đất không thể quan sát từ Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Fram2 sử dụng tàu Dragon trang bị vòm quan sát của SpaceX. Tàu sẽ bay ở độ cao 425 - 450 km. Phi hành đoàn dự định tiến hành các nghiên cứu như chụp ảnh X-quang đầu tiên trong không gian và nghiên cứu một hiện tượng ánh sáng giống cực quang.
SpaceX đã thực hiện 13 nhiệm vụ chở người trong 4 năm qua. Công ty đưa các phi hành gia NASA đến trạm ISS, đồng thời thực hiện một số nhiệm vụ du lịch không gian, bao gồm nhiệm vụ đầu tiên vào năm 2021 mang tên Inspiration4 do tỷ phú Mỹ Jared Isaacman tài trợ. SpaceX dự kiến triển khai một nhiệm vụ tư nhân khác, Polaris Dawn vào ngày 26/8, đưa 4 người lên vũ trụ, trong đó có Isaacman. Nhiệm vụ dự kiến bao gồm chuyến đi bộ ngoài không gian tư nhân đầu tiên.
Theo AFP