Bản tin Khoa học và Công nghệ số 04 năm 2025

23/01/2025 16:27

TIN TRONG TỈNH

 

Sở KH&CN trao Giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO cho Công ty Cơ khí Hòn Gai – TKV và Trường Cao đẳng Việt – Hàn

 

Ngày 16/01/2025, Sở KH&CN đã tổ chức trao Giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO cho Công ty Cơ khí Hòn Gai – TKV và Trường Cao đẳng Việt - Hàn. Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN dự, chúc mừng và trực tiếp trao Giấy chứng nhận cho 02 đơn vị. Cùng tham dự có đồng chí Nguyễn Văn Tân, Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (thuộc Sở KH&CN); đại diện Lãnh đạo Công ty Cơ khí Hòn Gai, Trường Cao đẳng Việt Hàn và đại diện Công ty TNHH tư vấn quản lý quốc tế và hỗ trợ kỹ thuật cao - đơn vị tư vấn ISO.

Thực hiện Kế hoạch số 273/KH-UBND ngày 08/11/2023 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm, hàng hóa trên địa bàn tỉnh năm 2024 (Kế hoạch số 273). Đến thời điểm hiện tại, Công ty cổ phần cơ khí Hòn Gai – Vinacomin đã hoàn thành việc xây dựng, áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến ISO 45001:2018, ISO 9001:2015 và công cụ nâng cao năng suất chất lượng 5S.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN trao giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO cho Công ty Cơ khí Hòn Gai – TKV.

Lãnh đạo Chi cục Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng (TCĐLCL) đã giới thiệu về nhiệm vụ Xây dựng mô hình điểm về nâng cao năng suất, chất lượng thuộc nhiệm vụ “Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hoá trên địa bàn tỉnh năm 2024”; đơn vị tư vấn ISO đã báo cáo kết quả quá trình triển khai tư vấn xây dựng mô hình điểm về nâng cao năng suất, chất lượng tại Công ty; đại diện Lãnh đạo Công ty đã báo cáo kết quả quá trình triển khai xây dựng mô hình điểm về nâng cao năng suất, chất lượng tại Công ty Cơ khí Hào Gai -TKV.

Đồng chí Nguyễn Văn Tân, Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng giới thiệu về nhiệm vụ Xây dựng mô hình điểm về nâng cao năng suất, chất lượng thuộc nhiệm vụ “Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hoá trên địa bàn tỉnh năm 2024” và những đề xuất, kiến nghị về Hệ thống quản lý chất lượng cần triển khai trong thời gian tới tại Công ty.

Ông Phạm Văn Hải - PGĐ Công ty TNHH tư vấn quản lý quốc tế và hỗ trợ kỹ thuật cao báo cáo kết quả quá trình triển khai tư vấn xây dựng mô hình điểm về nâng cao năng suất, chất lượng tại Công ty Cơ khí Hòn Gai.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN đã trực tiếp trao giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO cho Công ty Cơ khí Hòn Gai – TKV. Đây là một sự kiện ý nghĩa, đánh dấu bước tiến quan trọng của công ty trong việc khẳng định chất lượng sản phẩm, dịch vụ và nâng cao uy tín trên thị trường.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN đánh giá cao những nỗ lực và những thành quả Công ty Cơ khí Hòn Gai – TKV đạt được trong thời gian qua.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN đã đánh giá cao những cố gắng, nỗ lực và những thành quả Công ty Cơ khí Hòn Gai – TKV đạt được trong thời gian qua. Việc áp dụng tiêu chuẩn hệ thống quản lý chất lượng ISO thể hiện rõ ràng tầm nhìn chiến lược và quyết tâm của ban lãnh đạo công ty trong việc đáp ứng những yêu cầu khắt khe về chất lượng, an toàn và hiệu quả. Đồng chí tin tưởng rằng, với những nền tảng vững chắc và sự cam kết mạnh mẽ từ phía Công ty, Công ty sẽ tiếp tục phát triển vượt bậc, đóng góp tích cực vào sự phát triển bền vững của ngành than - khoáng sản Việt Nam.

Ông Nguyễn Thành Long - Giám đốc Công ty cổ phần cơ khí Hòn Gai ,TKV phát biểu ý kiến.

Lãnh đạo Công ty cho biết, việc đạt được giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO sẽ là tiền đề để công ty không ngừng cải tiến quy trình sản xuất, nâng cao năng suất lao động và gia tăng giá trị cho các sản phẩm cơ khí, phục vụ hiệu quả cho ngành khai thác khoáng sản cũng như các lĩnh vực khác.

Tại trụ sở trường Cao đẳng Việt – Hàn, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN đã trao giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO cho Trường Cao đẳng Việt – Hàn.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN trao giấy chứng nhận hệ thống quản lý chất lượng ISO cho Trường Cao đẳng Việt – Hàn.

Đến thời điểm hiện tại, trường Cao đẳng Việt – Hàn đã hoàn thành việc xây dựng, áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến ISO 21001:2018, ISO 9001:2015 và áp dụng công cụ 5S.

Lãnh đạo Chi cục Chi cục trưởng Chi cục TCĐLCL giới thiệu về nhiệm vụ Xây dựng mô hình điểm về nâng cao năng suất, chất lượng thuộc nhiệm vụ “Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, hàng hoá trên địa bàn tỉnh năm 2024” và những đề xuất, kiến nghị cần triển khai trong thời gian tới tại Trường.

Đại diện đơn vị tư vấn ISO báo cáo kết quả quá trình triển khai tư vấn xây dựng mô hình điểm về nâng cao năng suất, chất lượng tại sở trường Cao đẳng Việt – Hàn.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN phát biểu ý kiến.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN nhấn mạnh: Trong bối cảnh hội nhập và phát triển hiện nay, việc áp dụng tiêu chuẩn ISO trong quản lý là một bước đi cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý, tối ưu hóa các quy trình, và cải thiện chất lượng dịch vụ giáo dục. Giấy chứng nhận ISO không chỉ là sự công nhận về hệ thống quản lý chất lượng mà còn là minh chứng rõ nét cho sự quyết tâm của nhà trường trong việc nâng cao uy tín, đồng hành cùng các thế hệ học sinh, sinh viên trên con đường phát triển sự nghiệp. Đồng chí Giám đốc Sở KH&CN mong rằng, Trường Cao đẳng Việt - Hàn sẽ tiếp tục duy trì và phát huy thành tựu này, không ngừng đổi mới và hoàn thiện để trở thành một trong những đơn vị giáo dục nghề nghiệp tiêu biểu của cả nước.

Đại diện BGH trường Cao đẳng Việt – Hàn phát biểu.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN và lãnh đạo Chi cục TCĐLCL tham quan cơ sở vật chất, trang thiết bị giảng dạy, nghiên cứu của nhà trường.

Đại diện BGH nhà trường cho biết: Đây là một dấu mốc quan trọng, không chỉ khẳng định vị thế của nhà trường trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo nghề mà còn thể hiện cam kết mạnh mẽ của tập thể cán bộ, giảng viên trong việc nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động trong và ngoài nước.

Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

 

 

 

 

 

Họp Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh “Nâng cao hiệu quả thực hiện dân chủ ở cấp xã tại Quảng Ninh”

 

Chiều ngày 16/01/2025, tại thành phố Hạ Long, Sở Khoa học và Công nghệ, tổ chức Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh “Nâng cao hiệu quả thực hiện dân chủ ở cấp xã tại Quảng Ninh” do Ban Dân vận Tỉnh ủy Quảng Ninh là đơn vị chủ trì thực hiện.

 

Tham dự và chủ trì điều hành cuộc họp có đồng chí Phan Đăng Chính - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội đồng; ThS. Nguyễn Minh Đức - Phó vụ trưởng Vụ Dân vận các cơ quan Nhà nước, Ban Dân vận Trung ương - Phản biện 1; ThS. Trần Xuân Hiền - Phó Vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên, Bộ Nội vụ - Phản biện 2; Các Uỷ viên  Hội đồng gồm: ThS. Hoàng Bá Hướng - Phó giám đốc Sở Nội vụ Quảng Ninh; ThS. Nguyễn Chính Nghĩa - Phó giám đốc Sở Tư pháp Quảng Ninh; ThS. Phạm Xuân Dương - Phó Trưởng phòng Quản lý Khoa học, Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh.

Quang cảnh Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh.

Nhiệm vụ được triển khai trong thời gian 18 tháng (từ tháng 08/2023 đến tháng 02/2024) do đồng chí Nguyễn Văn Hồi - Uỷ viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Quảng Ninh làm chủ nhiệm. Mục tiêu nhiệm vụ: Đánh giá thực trạng việc thực hiện quy chế dân chủ tại cấp xã, phường, thị trấn trong giai đoạn 2016–2023; Đề xuất nhóm nhiệm vụ và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả triển khai dân chủ, đảm bảo tính minh bạch, công khai và phát huy vai trò làm chủ của người dân.

Đồng chí Phan Đăng Chính - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội đồng phát biểu tại Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh.

Đồng chí Nguyễn Văn Hồi - Uỷ viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy, Chủ tịch Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh phát biểu tại Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh.

Nhiệm vụ tập trung nghiên cứu vào những sản phẩm cụ thể áp dụng vào thực tiễn như: Báo cáo đánh giá tổng kết lý luận và thực tiễn về việc thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Nhiệm vụ, giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả việc xây dựng và thực hiện dân chủ ở cơ sở xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Hướng dẫn khung về cơ cấu tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo thực hiện dân chủ ở cơ sở xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh; Hướng dẫn xây dựng mô hình điển hình về thực hiện dân chủ ở cơ sở xã, phường, thị trấn; Bộ tài liệu hoàn thiện “Cẩm nang về kiến thức, kỹ năng, nghiệp vụ thực hiện dân chủ ở cơ sở xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.

Bên cạnh đó, đơn vị chủ trì thực hiện đã phân tích những khó khăn, hạn chế và nguyên nhân; Đề xuất 10 nhóm nhiệm vụ và giải pháp, bao gồm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đổi mới công tác tuyên truyền, hoàn thiện các văn bản pháp lý, và phát huy vai trò giám sát của Nhân dân thông qua Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đơn vị chủ trì đã sử dụng các phương pháp thu thập, tổng hợp và phân tích tài liệu; điều tra,khảo sát xã hội học với 2.000 phiếu khảo sát tại 50 đơn vị cấp xã; phỏng vấn chuyên gia và trưng cầu ý kiến; đồng thời áp dụng phương pháp thống kê và xử lý số liệu hiện đại.

Đồng chí Nguyễn Danh Văn - Trưởng phòng Dân vận các cơ quan nhà nước, Dân tộc và Tôn giáo, Ban Dân vận Tỉnh ủy- Thành viên chính, kiêm Thư ký nhiệm vụ trình bày kết quả các nội dung nghiên cứu tại Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh.

Tại buổi làm việc, các thành viên Hội đồng đã đánh giá về tính mới, tính thực tiễn, khả năng ứng dụng sản phẩm nhiệm vụ. Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở được khẳng định là chủ trương đúng đắn, tác động tích cực tới nhiều mặt của đời số xã hội. Đặc biệt, nó góp phần trực tiếp thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng và củng cố chính quyền ở cơ sở, tăng cường mối quan hệ giữa Nhân dân với Đảng và chính quyền. Số lượng, chủng loại và chất lượng sản phẩm của nhiệm vụ đều đáp ứng tốt yêu cầu đặt hàng.

ThS. Nguyễn Minh Đức - Phó vụ trưởng Vụ Dân vận các cơ quan Nhà nước, Ban Dân vận Trung ương - Phản biện 1 và ThS. Trần Xuân Hiền - Phó vụ trưởng Vụ Công tác thanh niên, Bộ Nội vụ - Phản biện 2 phát biểu tại Hội đồng nghiệm thu nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh.

Các Thành viên Hội đồng đều thống nhất đánh giá nhiệm vụ xếp loại “Xuất sắc”, đồng thời, Hội đồng yêu cầu tổ chức chủ trì và cá nhân chủ nhiệm có trách nhiệm bổ sung, hoàn chỉnh sản phẩm nhiệm vụ theo kết luận của Hội đồng để đáp ứng yêu cầu cao hơn nữa trong việc nâng cao chất lượng, hiệu quả việc triển khai thực hiện dân chủ ở cấp xã, cấp huyện trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh./.

Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

 

 

 

 

 

Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long được trao giấy chứng nhận Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ

 

Chiều ngày 20/01/2025, tại trụ sở Sở Khoa học và Công nghệ, Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long đã vinh dự được nhận giấy chứng nhận Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ. Chủ trì buổi làm việc có đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ.

Cùng dự buổi làm việc, có đồng chí Vũ Thị Kim Chi, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ và cán bộ chuyên môn của Sở.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ phát biểu tại Lễ trao giấy chứng nhận Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc ứng dụng khoa học và công nghệ trong sản xuất và kinh doanh, đồng thời đánh giá cao những nỗ lực đổi mới và sáng tạo của Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long.

Quang cảnh Lễ trao giấy chứng nhận Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ.

Đặc biệt, kết quả khoa học và công nghệ nổi bật của Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long đã được công nhận thông qua Giấy xác nhận đánh giá và thẩm định kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ không sử dụng ngân sách nhà nước số 02/SKHCN-GXNĐGTĐ ngày 15/01/2025. Nhiệm vụ này mang tên: "Nghiên cứu cải tiến quy trình ép giảm độ ẩm nâng cao hiệu suất xử lý chất thải rắn thông thường bằng phương pháp đốt tại Quảng Ninh". Đây là minh chứng cho sự tiên phong của công ty trong việc giải quyết các vấn đề môi trường, hướng tới phát triển bền vững.

Ông Lê Quang Thắng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị của Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long – Đơn vị nhận giấy chứng nhận Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ phát biểu  tại buổi lễ.

Tại buổi lễ, ông Lê Quang Thắng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị của Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long, đã bày tỏ sự tri ân sâu sắc tới Sở Khoa học và Công nghệ và chia sẻ về định hướng phát triển trong tương lai. Ông nhấn mạnh: "Công ty đang tập trung ứng dụng chuyển đổi số vào nghiên cứu và sản xuất rau sạch nhằm mang đến những sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người dân. Đồng thời, chúng tôi cũng đang nghiên cứu ứng dụng công nghệ AI để xây dựng kế hoạch nuôi trồng thủy sản tại huyện Đầm Hà, với mục tiêu tối ưu hóa hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững ngành nuôi trồng thủy sản trong khu vực."

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ trao giấy chứng nhận Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ cho Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ; cùng đồng chí Vũ Thị Kim Chi, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ; đại diện Phòng Quản lý Chuyên ngành chụp ảnh kỷ niệm với Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long.

Với giấy chứng nhận Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ, Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long khẳng định vai trò quan trọng của nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo góp phần đẩy mạnh sự phát triển kinh tế và nâng cao vị thế của khoa học Việt Nam trên trường quốc tế.

Bên cạnh đó, Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long cam kết sẽ triển khai thực hiện đúng quy định của pháp luật để giữ gìn và phát huy thương hiệu là Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ của tỉnh.

Công ty Cổ phần Đầu tư và Xây dựng Việt Long- Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ chụp ảnh kỷ niệm tại buổi lễ.

Buổi lễ kết thúc trong không khí trang trọng và sự kỳ vọng lớn lao của Sở Khoa học và Công nghệ vào những bước tiến mạnh mẽ của Công ty Việt Long trong thời gian tới.

Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

 

 

 

 

TIN TRONG NƯỚC

 

Chọn tạo giống vừng năng suất cao cho khu vực phía Nam

 

Hai giống vừng mới do Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp duyên hải Nam Trung Bộ (Quy Nhơn, Bình Định) chọn tạo cho năng suất cao hơn tới 44%, đồng thời chịu hạn tốt, thích hợp cho các vùng trồng ở khu vực phía Nam.

Diện tích trồng vừng của Việt Nam hiện chiếm khoảng hơn 56 ngàn ha, chủ yếu ở Bắc Trung bộ, duyên hải Nam Trung bộ, Tây nguyên và đồng bằng sông Cửu Long, với năng suất bình quân 0,84 tấn/ha, chưa tương xứng với tiềm năng năng suất của cây vừng cũng như lợi thế về đất đai và khí hậu ở các vùng trồng.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, vừng là cây trồng cần được ưu tiên lựa chọn vì chịu hạn tốt, thời gian sinh trưởng ngắn, khả năng thích ứng cao. Tuy nhiên, trong nước hiện nay chưa có nhiều nghiên cứu về cây vừng.

Trước thực tế đó, Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp duyên hải Nam Trung Bộ đã thực hiện đề tài “Nghiên cứu chọn tạo giống vừng năng suất cao cho các tỉnh phía Nam”.

Để tạo nguồn vật liệu chọn tạo, nhóm nghiên cứu đã tiến hành thu thập các giống vừng có thời gian sinh trưởng ngắn, năng suất, hàm lượng dầu cao, nhiễm trung bình với bệnh đốm lá, phù hợp với cơ phương thức canh tác giới hóa.

 

Các giống vừng mới được chọn tạo. Ảnh: NNC 

Cụ thể, để tạo giống thích hợp với vùng duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên, nhóm sử dụng giống CUMS-17 (nhập từ Ấn Độ) và vừng vàng Bình Định làm bố mẹ.

Để tạo giống cho vùng phía Nam, nhóm sử dụng giống VĐCĐ, giống địa phương được thu thập tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, làm mẹ; và giống ĐH1, được phục tráng từ giống vừng địa phương của tỉnh Long An, làm bố.

Giống vừng BĐ.01 được tạo ra từ tổ hợp lai CUMS-17 và vừng vàng Bình Định. Giống vừng HLVĐ78 được chọn lọc từ tổ hợp lai VĐCĐ và ĐH1 theo phương pháp chọn lọc phả hệ (theo dõi và lựa chọn những cá thể có đặc tính di truyền mong muốn thông qua các thế hệ trong một dòng giống).

Các giống mới được trồng khảo nghiệm tại một số tỉnhphía Nam, cùng với một số giống đối chứng như D3, D7, vừng vàng Bình Định, HLVĐ215, HLVĐ107, ĐPAG,…

Kết quả, giống vừng BĐ.01 không bị tách quả, chống đổ ngã tốt, thời gian sinh trưởng từ 83 - 93 ngày, hạt màu vàng, hàm lượng dầu đạt 54,79%. Năng suất trồng trên đất phù sa chủ động nước tưới ở vùng duyên hải Nam Trung Bộ đạt từ 1,47 - 1,72 tấn/ha, tăng 30,6 - 34,8% so với các giống đối chứng. Giống trồng trên đất xám bạc màu phù sa cổ (đất hình thành từ trầm tích phù sa được bồi đắp cách đây hàng ngàn đến hàng triệu năm), không chủ động nước tưới tại vùng Tây Nguyên đạt từ 0,88 - 1,20 tấn/ha, tăng 35,9 - 44,5% so với đối chứng.

Giống HLVĐ78, có thời gian sinh trưởng từ 78 - 80 ngày, hạt màu đen, không bị tách quả, chống đổ ngã tốt, hàm lượng dầu đạt từ 53,3 - 53,6%. Kết quả khảo nghiệm cho thấy, năng suất trồng trên nền đất xám Bình Thuận đạt 15,43 tạ/ha - cao hơn so với đối chứng 1,7%. Trên nền đất sau lúa vùng đồng bằng sông Cửu Long cho năng suất 15,17 - 15,24 tạ/ha, cao hơn so với đối chứng từ 21,8 – 28,6%.

Hai giống mới này đã được Viện Khoa học kỹ thuật Nông nghiệp duyên hải Nam Trung Bộ công bố lưu hành cho các tỉnh phía Nam.

Nhóm tác giả cũng đã hoàn thiện quy trình kỹ thuật canh tác các giống vừng mới, có thể áp dụng vào thực tiễn sản xuất.

Theo Báo Khoa học và Phát triển

 

 

 

 

Lai tạo giống ngô ngọt mới cho vùng Đông Nam Bộ

 

Ứng dụng chỉ thị phân tử SSR, nhóm tác giả ở Trường Đại học Nông lâm TPHCM đã tạo được giống ngô ngọt mới, năng suất chất lượng cao, góp phần chủ động nguồn giống sản xuất trong nước.

Ngô (bắp) ngọt hay còn gọi là ngô đường, là giống ngô có hàm lượng đường cao. Đây là một loại ngô biệt dạng, được tạo ra do đột biến gen tự nhiên, có chất lượng dinh dưỡng cao, giá trị kinh tế lớn, nên diện tích sản xuất không ngừng gia tăng qua từng năm, không chỉ ở Việt Nam, mà còn rộng khắp trên thế giới.

Trong khi các giống ngô thông thường được thu hoạch khi hạt đã chín thì ngô đường thường được thu hoạch khi bắp chưa chín (ở giai đoạn "sữa"), và được dùng như một loại rau hơn là ngũ cốc. Quá trình chín của hạt ngô liên quan đến việc chuyển hóa đường thành tinh bột, nên ngô ngọt thường được ăn tươi, đóng hộp, đông lạnh.

Đây là thực phẩm giàu năng lượng, chứa nhiều chất dinh dưỡng và vitamin, tốt cho sức khỏe.

Ở Việt Nam, ngô đường bắt đầu được nghiên cứu từ năm 1990 và đến năm 2000 bắt đầu xuất khẩu các sản phẩm từ ngô đường. Đến nay, chương trình chọn tạo giống ngô đường lai trong nước đã tạo ra được một vài giống ngô đường phục vụ sản xuất (Đường lai 20, ĐL668, SSW18, …) nhưng vẫn chưa đáp ứng về số lượng cũng như yêu cầu về chất lượng. Trong khi đó, các giống nhập khẩu có giá giống cao - như Hibrix53, SW1011, Sugar 75,... có giá từ 600.000 - 900.000 đồng/kg - dẫn đến chi phí cho đầu vào lớn và nguồn cung hạt giống không chủ động.

 

Trồng khảo nghiệm giống ngô đường mới trên đồng ruộng. Ảnh: SKH

Để làm phong phú thêm bộ giống ngô đường trong nước, TS. Nguyễn Phương và cộng sự ở Trường Đại học Nông Lâm TPHCM đã thực hiện đề tài “Lai tạo và khảo nghiệm giống ngô đường (Zea mays var. saccharata) phục vụ sản xuất khu vực Đông Nam Bộ”.

Quá trình tạo giống ngô đường của nhóm nghiên cứu gồm ba giai đoạn chính: chọn tạo dòng thuần, đánh giá khả năng kết hợp đồng thời chọn lọc các tổ hợp lai ưu tú và thử nghiệm sản xuất.

Từ 20 nguồn gen ngô đường nhập nội từ Thái Lan, nhóm thực hiện đã tuyển chọn được tám dòng ngô đường ở thế hệ S7 có năng suất, chất lượng, màu sắc thích hợp với điều kiện ở Việt Nam, làm nguyên liệu ban đầu để chọn tạo dòng thuần và thử khả năng phối hợp của các dòng này với nhau.

Nhóm thực hiện đã đánh giá đánh giá đặc tính nông học, mức độ thuần bằng kiểu hình và kiểu gen (sử dụng chỉ thị phân tử SSRs) của tám dòng ngô đường ưu tú ở thế hệ S7. Đây là phương pháp được ứng dụng phổ biến trong chọn giống, lập bản đồ các gen có ích, xây dựng bản đồ di truyền, nghiên cứu di truyền liên kết và di truyền quần thể. Qua đó, chọn những cá thể trong dòng dùng làm bố mẹ có độ đồng đều cao, khả năng sinh trưởng, phát triển tốt, năng suất ổn định, chất lượng ngon làm vật liệu lai tạo.

Từ đó, nhóm lai tạo được 28 tổ hợp lai giữa tám dòng ngô đường ưu tú. Các tổ hợp lai này được trồng thử nghiệm tại TPHCM, Bình Dương, Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu, để so sánh và đánh giá khả năng phối hợp của tám dòng ngô đường đời S7 về một số tính trạng nông học, năng suất và độ Brix (độ ngọt).

Kết quả chọn được hai tổ hợp lai tốt nhất là BN191 và BN 211, để tiến hành khảo nghiệm quốc gia. Hai giống này được trồng khảo nghiệm tại bốn địa điểm trên trong vụ Đông Xuân 2022 – 2023 và Hè Thu 2023, cùng với một số giống đối chứng đang có trên thị trường hiện nay.

Kết quả, giống BN 191 sinh trưởng và phát triển tốt, năng suất trung bình vụ Đông Xuân đạt 16,63 tấn/ha, cao hơn 10,4% so với giống đối chứng (15, 07 tấn/ha) và vụ Hè Thu, đạt năng suất trung bình 16,27 tấn/ha, cao hơn 5,5% so với giống đối chứng (15,43 tấn/ha). Giống BN 191 có hạt màu vàng, chất lượng ăn tươi tốt.

Giống BN 211 sinh trưởng và phát triển tốt, năng suất trung bình vụ Đông Xuân là 15,89 tấn/ha, cao hơn 5,5% s với giống đối chứng (15,07 tấn/ha) và năng suất trung bình vụ Hè Thu là 15,72 tấn/ha, cao hơn 1,9% so với đối chứng (15,43%). Giống BN211 có màu vàng nhạt, chất lượng ăn tươi cũng khá tốt.

Qua các đợt khảo nghiệm, giống BN 191 đáp ứng điều kiện đăng ký công bố lưu hành cho vùng Đông Nam Bộ và Đồng bằng Sông Cửu Long theo tiêu chuẩn quốc gia TCVN13381:2021 về giống cây trông, BN191 cũng đủ điều kiện đăng ký bảo hộ.

TS Nguyễn Phương cho biết, giống ngô đường này có nhiều ưu điểm nổi trội như cây cao khoảng 2,3m, cao hơn một số giống đang trồng hiện nay, thuận lợi cho việc cây nhận, thụ phấn. Ngoài ra, cây ít đổ gãy, sinh trưởng khỏe, không bị sâu bệnh trong thời kỳ ra trái. Bắp có chiều dài từ 17,1 - 18,8cm, đường kính bắp 4,7 - 4,8 cm, số hàng hạt/bắp từ 14 - 20, giống có số hạt trên hàng cao hơn một số giống đối chứng ngoài thị trường hiện nay.

Theo nhóm nghiên cứu, giống ngô đường này sinh trưởng, phát triển và chống chịu sâu bệnh tốt, cho năng suất, chất lượng cao, phù hợp điều kiện thời tiết, khí hậu của các địa phương khu vực Đông Nam Bộ. Kỹ thuật trồng, chăm sóc thì không khác biệt gì so với các giống ngô nếp, nên dễ dàng triển khai trên đồng ruộng.

Đề tài của nhóm tác giả đã được Sở KH&CN TPHCM nghiệm thu, đạt kết quả.

Theo Báo Khoa học và Phát triển

 

 

 

 

 

Khánh thành trạm hoán đổi pin xe điện hai bánh đầu tiên tại Đà Nẵng

 

Bộ Công Thương, USAID và Công ty CP Phương tiện điện thông minh Selex đã tổ chức khánh thành trạm hoán đổi pin xe điện hai bánh. Sau Hà Nội và TPHCM thì đây là trạm hoán đổi pin xe điện hai bánh đầu tiên tại TP Đà Nẵng.

Trạm hoán đổi pin xe điện hai bánh tại địa chỉ số 121-123 Lê Đại Hành, P. Khuê Trung, Q. Cẩm Lệ vừa được Công ty Selex Motors khánh thành là trạm hoán đổi pin xe điện hai bánh đầu tiên tại thành phố Đà Nẵng, mở đầu cho một chuỗi hệ thống các trạm hoán đổi pin tiếp theo sẽ được lắp đặt trong thời gian tới.

Đây là sự kiện nằm trong khuôn khổ hợp tác triển khai dự án hỗ trợ kỹ thuật "Chương trình Năng lượng phát thải thấp Việt Nam II" (V-LEEP II) của Bộ Công Thương do Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tài trợ.

Phát biểu tại Lễ khánh thành, Vụ trưởng Vụ Tiết kiệm năng lượng và Phát triển bền vững Nguyễn Thị Lâm Giang cho biết, việc khánh thành trạm hoán đổi pin xe điện hai bánh đầu tiên tại Đà Nẵng sẽ tạo cơ sở ban đầu tốt, là nền tảng để Selex Motors tiếp tục đẩy mạnh phát triển hạ tầng hỗ trợ cho phát triển xe điện hai bánh, nhanh chóng phổ biến việc sử dụng xe điện nói chung, xe điện hai bánh nói riêng tại Đà Nẵng cũng như các địa phương khác của Việt Nam.

"Chương trình VNEEP3 đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có 2 thành phố điển hình về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Bộ Công Thương hy vọng TP Đà Nẵng sẽ là địa phương đầu tiên trở thành thành phố sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả", bà Lâm Giang nhấn mạnh.

Bà Aler Grubbs, Giám đốc Quốc gia USAID Việt Nam khẳng định: "USAID và Bộ Công Thương, thành phố Đà Nẵng đã có những hợp tác cụ thể trong phát triển năng lượng sạch, tăng trưởng xanh. Theo đó, Dự án V-LEEP II đã hỗ trợ cho Selex thực hiện trạm hoán đổi pin cho phương tiện xe điện hai bánh góp phần giảm phát thải khí nhà kính, tăng hiệu suất sử dụng năng lượng, giúp Việt Nam đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050".

Theo Báo Khoa học và Phát triển

 

 

 

 

 

TIN QUỐC TẾ

 

Lươn đầm lầy châu Á đe dọa hệ sinh thái Florida

 

Các nhà khoa học kêu gọi người dân giúp kiểm soát lươn đầm lầy châu Á, một đặc sản tại bản địa nhưng lại là loài xâm lấn ở Mỹ.

Lươn đầm lầy châu Á đang đe dọa sinh vật bản địa Florida. Ảnh: USGS

Các nhà sinh vật học lo ngại rằng lươn đầm lầy châu Á (Monopterus albus) có thể tiêu diệt nhiều loài cá và động vật không xương sống bản địa ở bang Florida, Mỹ, Florida Today hôm 18/1 đưa tin. "Dù chưa được báo cáo tại hạt Brevard, chúng đã xuất hiện ở hạt Orange ngay cạnh và nhiều khả năng cũng sống trong hệ thống nước ở một số kênh đào ven biển phía đông", Paul Evans, điều phối viên nghiên cứu tại Đại học Florida, cho biết.

Evans cùng các nhà nghiên cứu khác của Đại học Florida đang kêu gọi người dân báo cáo về loài lươn xâm lấn đã khiến các nhà sinh thái học lo lắng suốt ba thập kỷ qua. Chúng là một trong những sinh vật ngoại lai chuyển từ vật nuôi sang vật gây hại ở Florida.

Theo các nhà sinh vật học, có nhiều lý do khiến loài lươn này cần được kiểm soát. Đầu tiên, khả năng hít thở không khí khi ra khỏi nước giúp chúng bò qua mặt đất, xâm nhập vào vùng nước mới. Chúng thích nghi rất nhanh và có thể sống sót trong nhiều môi trường khác nhau, từ những dòng suối chảy chậm đến đầm lầy và vùng đất ngập nước.

Tiếp theo, chúng là những kẻ kiếm ăn cơ hội với con mồi đa dạng, bao gồm cá nhỏ, động vật lưỡng cư và không xương sống. Do đó, chúng có thể làm gián đoạn lưới thức ăn và gây hại cho tính đa dạng sinh học bản địa, dẫn đến những biến đổi về sinh thái.

Cuối cùng, lươn sinh sản rất nhiều, khiến việc kiểm soát số lượng cá thể trở nên khó khăn. Hang của chúng làm hư hại các kênh đào và cơ sở hạ tầng khác.

Lươn đầm lầy châu Á có thể sống đến 10 năm hoặc lâu hơn. Cá thể lớn nhất mà Ủy ban Bảo tồn Cá và Động vật hoang dã Florida (FWC) từng thu thập dài 85,6 cm và nặng 0,8 kg. Một con cái trưởng thành thường có khoảng 440 trứng sẵn sàng đẻ, theo FWC. Chúng là loài lưỡng tính nên tất cả đều phát triển thành con cái, sau đó một số biến thành đực. Hầu hết các quần thể có tỷ lệ giới tính nghiêng nhiều về phía con cái.

Lươn đầm lầy châu Á có nguồn gốc từ Đông Nam Á. Chúng phát triển mạnh trong nước bùn, tù đọng. Chúng được phát hiện lần đầu ở Florida vào năm 1997 và cũng đã hiện diện ở nhiều nơi tại Mỹ, bao gồm Hawaii và Georgia. Các chuyên gia cho rằng chúng xâm nhập vào môi trường tự nhiên ở Florida do được thả từ bể cá và/hoặc thoát ra từ trang trại cá. Các nhà sinh vật học Mỹ cho biết, lươn có thịt ngon, vị dịu nhẹ, được coi là đặc sản ở khu vực bản địa của chúng.

Theo Florida Today

 

 

 

 

Nhà máy hydro xanh đe dọa kính viễn vọng lớn nhất thế giới

 

Dự án sản xuất hydro xanh 10 tỷ USD gần núi Paranal, Chile, có thể gây ô nhiễm ánh sáng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các quan sát thiên văn.

4 tia laser siêu sáng và mạnh chiếu lên bầu trời đêm để tạo ra một ngôi sao dẫn đường nhân tạo cho Kính Viễn vọng Rất Lớn (VLT) của Đài quan sát châu Âu Nam Bán cầu (ESO) ở Paranal, Chile, năm 2016. Ảnh: ESO/S. Lowery

Công ty năng lượng Mỹ AES Energy dự định xây một cơ sở sản xuất hydro xanh lớn tại Chile, chỉ cách núi Paranal, nơi đặt Kính viễn vọng Rất Lớn (VLT) của Đài quan sát châu Âu Nam Bán cầu (ESO), vài km.

Được xây dựng vào những năm 1990 với chi phí 350 triệu USD (tương đương 840 triệu USD hiện nay), VLT là một trong những công cụ quan sát bầu trời nhạy bén nhất thế giới, có thể quan sát nhiều vật thể thú vị. Gồm 4 kính viễn vọng rộng 8,2 m hoạt động đồng bộ, đài quan sát có độ chính xác cao này đã giải mã một số hiện tượng vũ trụ bí ẩn nhất với con người.

Nhưng khả năng quan sát của VLT có thể giảm đáng kể nếu INNA, dự án hydro mới, được phê duyệt, theo tổng giám đốc ESO Xavier Barcons. Dự án hydro có thể làm tăng độ sáng bầu trời tới 10%, đủ để biến núi Paranal từ một trong những điểm quan sát hàng đầu thế giới thành điểm quan sát trung bình. Mức ô nhiễm ánh sáng này sẽ cản trở VLT quan sát những vật thể hoặc hiện tượng thiên văn mờ yếu, làm giảm hiệu quả khoa học.

Núi Paranal cao 2.664 m tại sa mạc Atacama, Chile, là một trong số ít nơi còn lại trên Trái Đất không bị ô nhiễm ánh sáng đô thị hay công nghiệp. Vị trí của nó trong dãy Andes mang lại bầu trời đêm quang đãng hơn 11 tháng mỗi năm, tạo điều kiện lý tưởng cho nghiên cứu thiên văn.

VLT thành công phần lớn nhờ vào bầu trời tối, quang đãng trên núi Paranal. Một khảo sát năm 2023 cho thấy, trong số 28 đài quan sát thiên văn tiên tiến nhất thế giới, núi Paranal chịu ít ô nhiễm ánh sáng nhân tạo nhất. Những điều kiện đặc biệt này đã khiến ESO chọn núi Cerro Armazones gần đó cho kính viễn vọng thế hệ tiếp theo - Kính viễn vọng Cực Lớn (ELT).

Dự kiến trở thành kính viễn vọng ánh sáng khả kiến lớn nhất thế giới, ELT sẽ có gương rộng 39,3 m và đi vào hoạt động cuối thập kỷ này. Kính viễn vọng trị giá 1,5 tỷ USD này sẽ kế thừa di sản của VLT, cung cấp những quan sát sâu hơn về vũ trụ xa xôi, cho phép nghiên cứu chi tiết về các ngoại hành tinh phù hợp cho sự sống. Tuy nhiên, ô nhiễm ánh sáng từ dự án INNA đe dọa đến việc quan sát vũ trụ và có thể cản trở các phát hiện khoa học quan trọng.

INNA là khu công nghiệp trị giá 10 tỷ USD, rộng 3.021 hecta và gồm ba trang trại điện mặt trời, ba trang trại điện gió, một hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin và các cơ sở sản xuất hydro. Khu công nghiệp này dự kiến sản xuất đến 217.023 tấn hydro xanh mỗi năm.

ESO ước tính, INNA có thể tạo ra ô nhiễm ánh sáng tương đương một thành phố 20.000 người. Một số phần của khu công nghiệp có thể chỉ cách kính viễn vọng 5 km, và bất kỳ sự mở rộng nào trong tương lai cũng có thể ảnh hưởng nghiêm trọng hơn đến bầu trời đêm của Paranal.

Theo Barcons, dự án như INNA có thể chuyển đến những địa điểm thích hợp khác, nhưng núi Paranal là không thể thay thế với giới thiên văn học. Ông gợi ý rằng nhà máy hydro có thể di dời đi xa 50 km mà không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất.

Theo Interesting Engineering

 

 

 

 

 

 

Kính viễn vọng Chandra phát hiện nút thắt năng lượng từ hố đen

 

NASA phát hiện nút thắt năng lượng di chuyển với tốc độ khác nhau trong hố đen của thiên hà Centaurus A.

Các "nút thắt" sáng bên trong luồng phản lực phát ra từ một hố đen gần đó dường như di chuyển với tốc độ khác nhau ở các bước sóng khác nhau. Ảnh: D. Bogensberger và Astrophys.

Phân tích dữ liệu tia X từ kính viễn vọng Chandra của NASA đã tiết lộ những nút thắt năng lượng sáng bất thường trong luồng năng lượng phát ra từ hố đen của thiên hà Centaurus A, cách Trái Đất khoảng 12 triệu năm ánh sáng. Điều đáng chú ý là các "nút thắt" này di chuyển với tốc độ nhanh hơn khi quan sát bằng tia X so với sóng vô tuyến.

David Bogensberger, nhà vật lý thiên văn tại Đại học Michigan, tác giả chính của nghiên cứu được công bố trên The Astrophysical Journal ngày 18/10, cho biết: "Dữ liệu tia X cho thấy một bức tranh độc đáo mà ta không thể thấy ở bất kỳ bước sóng nào khác".

Nghiên cứu này được công bố trong bối cảnh NASA đang trì hoãn quyết định cuối cùng về việc cắt giảm ngân sách, điều này sẽ quyết định số phận của đài quan sát Chandra và cộng đồng nghiên cứu tia X.

Theo SpaceNews, NASA vẫn đang hoạt động dựa trên ngân sách năm 2024 mặc dù năm tài chính mới đã bắt đầu từ 1/10, một phần do ngân sách năm 2025 phụ thuộc vào kết quả bầu cử tổng thống Mỹ. Trong khi đó, các nhà thiên văn học tiếp tục nhấn mạnh giá trị khoa học mà kính viễn vọng Chandra mang lại, sau 25 năm hoạt động.

Nhóm nghiên cứu của Bogensberger đã phân tích hai thập kỷ quan sát của Chandra về hố đen siêu lớn tại trung tâm thiên hà Centaurus A. Ít nhất một trong những "nút thắt" mới được phát hiện dường như di chuyển với tốc độ 94% tốc độ ánh sáng, cao hơn mức 80% được ghi nhận trong các quan sát sóng vô tuyến.

Bogensberger nói: "Điều này có nghĩa là các nút thắt tia X và sóng vô tuyến di chuyển khác nhau. Vẫn còn nhiều điều chúng ta chưa thực sự biết về cách các luồng năng lượng hoạt động trong dải tia X".

Thiên hà Centaurus A được phát hiện vào giữa những năm 1800, nhưng phải một thế kỷ sau, các luồng năng lượng kép của nó mới được nhìn thấy bằng kính viễn vọng vô tuyến. Một trong những luồng hướng về phía đông bắc Trái Đất, trong khi luồng kia, được gọi là phản lực, hướng về phía tây nam và mờ hơn đáng kể.

Các nhà thiên văn học biết rằng các luồng năng lượng của hố đen được cung cấp năng lượng bởi vật chất bị cuốn vào hố đen và bị đẩy ra trước khi nó có thể đến chân trời sự kiện. Tuy nhiên, cơ chế chính xác của việc vật chất được đưa vào luồng năng lượng vẫn chưa được hiểu rõ. Lý thuyết phổ biến cho rằng từ trường mạnh và hỗn loạn xung quanh hố đen, cùng với sự quay của nó, có thể là những yếu tố quan trọng.

Ngoài cách các nút thắt được hình thành, các nhà nghiên cứu cũng bối rối về sự thay đổi độ sáng của chúng. Trong hai thập kỷ, từ 2002 đến 2022, một nút thắt trở nên sáng hơn trong khi một nút khác mờ đi. Năm 2009, các nhà thiên văn học đã phát hiện xu hướng tương tự trong các nút thắt năng lượng được phát ra từ hố đen ở trung tâm thiên hà M87, cách Trái Đất khoảng 55 triệu năm ánh sáng. Vì những lý do chưa rõ, những nút thắt này sáng lên trong vài năm đến mức chúng sáng hơn cả lõi thiên hà trước khi mờ dần vào không gian.

Các nghiên cứu tiếp theo về các luồng năng lượng của Centaurus A và các thiên hà khác có thể tiết lộ liệu tốc độ và độ sáng khác nhau của nút thắt là hành vi nội tại của luồng năng lượng khi nó phát ra từ hố đen, hay do một trở ngại bên ngoài, chẳng hạn như vật chất giữa các vì sao.

Theo Livescience


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 726
Đã truy cập: 3115270