TIN TRONG TỈNH

UBND tỉnh Quảng Ninh ban hành Kế hoạch Chuyển đổi số toàn diện tỉnh Quảng Ninh năm 2025

Ngày 03/2/2025, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch số 34/KH-UBND về việc Chuyển đổi số toàn diện tỉnh Quảng Ninh năm 2025.

Theo đó, mục tiêu chung của Kế hoạch là: Tiếp tục bám sát quan điểm, định hướng lãnh đạo, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm và hoàn thành các mục tiêu trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2020 - 2025; các chủ trương, định hướng, quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về chuyển đổi số; Nghị quyết số 05/NQ/TU ngày 05/02/2022 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và các Nghị quyết chuyển đổi, định hướng của Ủy ban quốc gia về chuyển đổi số, của Tỉnh ủy và Hội đồng nhân dân tỉnh có liên quan; Phấn đầu Quảng Ninh cũng trong nhóm 5 tỉnh, thành phố dẫn đầu cả nước về chuyển đổi số toàn diện, nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về bảo đảm an toàn, an ninh mạng. Tập trung phát triển nền tảng số, xây dựng dữ liệu thực đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh; …

Bên cạnh đó, Kế hoạch cũng đã chỉ ra các giải pháp, gồm: Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành; kiểm tra, giám sát hoạt động chuyển đổi số; Giải pháp hạ tầng số, chính sách số; Giải pháp về tài chính số; Giải pháp về đào tạo, nguồn nhân lực số; Giải pháp phát triển dữ liệu số; Giải pháp an toàn thông tin mạng…

Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số tỉnh Quảng Ninh và Ban Chuyển đổi số các sở, ngành, địa phương lãnh đạo toàn diện việc thực hiện Kế hoạch; đôn đốc, kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả triển khai hằng tháng, quý, năm.

UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo Chuyển đổi số tỉnh tổ chức họp đánh giá, kiểm điểm tiến độ thực hiện Kế hoạch hằng tháng, quý hoặc đột xuất; kịp thời điều chỉnh theo sự chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban Quốc gia về chuyển đổi số và tình hình thực tế của tỉnh.

Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Quảng Ninh kiểm tra hệ thống quan trắc cảnh báo phóng xạ môi trường tại Móng Cái

Sáng ngày 01/02/2025 (tức mùng 4 Tết Nguyên đán), đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh (Sở KH&CN), đã có buổi kiểm tra công tác quản lý và vận hành hệ thống quan trắc cảnh báo phóng xạ môi trường cấp địa phương tại Trạm kiểm tra chất lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, phường Ninh Dương, thành phố Móng Cái.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Quảng Ninh cùng cán bộ Sở KH&CN kiểm tra công tác quản lý và vận hành hệ thống quan trắc cảnh báo phóng xạ môi trường cấp địa phương tại Trạm kiểm tra chất lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, phường Ninh Dương, thành phố Móng Cái.

Buổi kiểm tra được thực hiện căn cứ theo Quyết định số 09/QĐ-SKHCN của Sở KH&CN về việc tạm giao tài sản, trang thiết bị hệ thống quan trắc, cảnh báo phóng xạ môi trường cấp địa phương cho Trung tâm Ứng dụng và Thống kê Khoa học và Công nghệ quản lý, vận hành. Đồng thời, căn cứ vào các Quyết định biệt phái viên chức số 47/QĐ-TTKTTĐC, 48/QĐ-TTKTTĐC, 50/QĐ-TTKTTĐC, 51/QĐ-TTKTTĐC ngày 17/01/2025 của Trung tâm Kỹ thuật Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, việc bố trí nhân sự đảm bảo vận hành hệ thống được triển khai chặt chẽ.

Nhằm duy trì hoạt động ổn định, liên tục, Trung tâm Ứng dụng và Thống kê Khoa học và Công nghệ đã lập kế hoạch phân công lịch trực Tết Nguyên đán 2025 tại Trạm kiểm tra chất lượng hàng hóa xuất nhập khẩu.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Quảng Ninh trực tiếp đánh giá hoạt động của hệ thống tại Trạm kiểm tra chất lượng hàng hóa xuất nhập khẩu, phường Ninh Dương, thành phố Móng Cái.

Tại buổi kiểm tra, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường đã trực tiếp đánh giá hoạt động của hệ thống, lắng nghe báo cáo từ đơn vị vận hành và chỉ đạo các giải pháp nâng cao hiệu quả giám sát môi trường, đảm bảo an toàn phóng xạ trong khu vực cửa khẩu. Đây là hoạt động quan trọng nhằm tăng cường năng lực quản lý, kịp thời phát hiện và ứng phó với các nguy cơ về phóng xạ, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường sinh thái.

Buổi kiểm tra diễn ra trong không khí làm việc nghiêm túc, thể hiện sự quan tâm của lãnh đạo Sở đối với công tác khoa học – công nghệ trong lĩnh vực an toàn bức xạ, đặc biệt trong bối cảnh giao thương quốc tế ngày càng phát triển tại Móng Cái.

Tin, ảnh: Mỹ Phương – Kim Đồng (Sở KH&CN)

Sở KH&CN tổ chức gặp mặt đầu Xuân Ất Tỵ  năm 2025

7h 30 sáng ngày 03/2/2025 (tức ngày mùng 6 Tết), Sở KH&CN long trọng tổ chức gặp mặt đầu xuân Ất Tỵ năm 2025.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN đã gửi lời chúc mừng tốt đẹp nhất đến toàn thể CC,VC, NLĐ trong toàn Sở. Đồng chí ghi nhận và cảm ơn sự nỗ lực, cố gắng của CC,VC, NLĐ trong năm 2024 và mong muốn các đồng chí CC,VC, NLĐ sẽ tiếp tục đồng lòng đoàn kết, vững vàng tiến lên trong năm 2025 để cùng xây dựng Sở KH&CN ngày càng phát triển. Qua đó góp phần đưa khoa học và công nghệ ngày càng đổi mới, vững tin vươn mình bước vào Kỷ Nguyên mới. Đồng chí Giám đốc Sở KH&CN cũng đã thân tặng cán bộ, CC,VC, NLĐ trong toàn Sở bài thơ “Mừng Xuân Ất Tỵ 2025” tràn đầy khí thế ngày khai Xuân.

Nhân dịp này, đồng chí Giám đốc và các đồng chí Lãnh đạo Sở KH&CN đã mừng tuổi, “lì xì” CC,VC, NLĐ để chào đón năm mới 2025 nhiều sức khoẻ, hạnh phúc và thành công.

Ngay sau đó, 8h15 phút cùng ngày, các đồng chí lãnh đạo Sở và Trưởng các phòng, đơn vị thuộc Sở KH&CN đã tham dự buổi gặp mặt đầu xuân Ất Tỵ 2025 do Uỷ ban nhân dân tỉnh tổ chức tại Trung tâm tổ chức Hội nghị Tỉnh.

MỘT SỐ HÌNH ẢNH KHAI XUÂN ẤT TỴ 2025 TẠI SỞ KH&CN:

Trung tâm Ứng dụng và Thống kê KH&CN

TIN TRONG NƯỚC

Công nghệ trong siêu máy chụp CT phát hiện sớm ung thư, đột quỵ

Máy CT Somatom Force VB30 có hai nguồn phát tia X và hai mức năng lượng, giúp chụp vật thể chuyển động với tốc độ cao, ví dụ tim đập nhanh, loạn nhịp.

Siêu máy CT Somatom Force VB30 do hãng Siemens (Đức) sản xuất được Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội đưa vào sử dụng từ 7/2. Máy có thể quét và tái tạo lên đến 100.000 lát cắt siêu mỏng trong một lần chụp, đánh giá nhanh bệnh tim mạch, ung thư.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Xuân Hiền, Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, BVĐK Tâm Anh Hà Nội, chụp CT ở tim khác biệt so với các cơ quan nội tạng khác do thường xuyên chuyển động. Ở người có nhịp tim cao, việc chụp cắt lớp vi tính tim mạch là thách thức. Máy cần có tốc độ nhanh để tránh gây nhòe hình ảnh. Máy quét CT một nguồn thông thường không đủ tốc độ để chụp ảnh tim rõ nét. Các bác sĩ sẽ phải kê thuốc để làm chậm nhịp tim cho những bệnh nhân này để có chất lượng ảnh chụp CT tốt hơn.

Máy CT Somatom Force VB30 tại BVĐK Tâm Anh Hà Nội với hai nguồn phát, hai mức năng lượng giúp chụp ảnh tim, mạch vành rõ nét. Ảnh: BVĐK Tâm Anh

Máy CT Somatom Force VB30 khắc phục các nhược điểm trên. Tốc độ chụp đạt 737 mm/s, có thể chụp toàn cơ thể chỉ trong chưa đầy 2 giây. Tốc độ này nhanh gấp hàng chục lần các thế hệ máy CT thông thường và gấp nhiều lần máy chụp CT đa dãy khác. Mặt khác với tốc độ phân giải hình ảnh đến 66ms, máy có khả năng "đóng băng" chuyển động của đối tượng, vật thể, chụp hình ảnh giữa một nhịp đập của tim hay một hơi thở. Nhờ đó, máy ghi hình được mọi nhịp tim, đặc biệt là những ca nhịp cao hay loạn nhịp, với hình ảnh tim sắc nét.

"Từ đây, những bệnh nhân có nhịp tim không đều hoặc loạn nhịp tim, thậm chí mức nhịp trên 100 lần/phút không còn phải sử dụng thuốc chẹn beta (thuốc hạ nhịp tim) khi chụp CT", PGS Hiền nói, thêm rằng việc chụp CT giờ đây cũng dễ dàng hơn ở những đối tượng khó nằm yên hoặc nhịn thở như trẻ em, người già, người có bệnh phổi, bất tỉnh, chấn thương...

Mặt khác, với hai nguồn tia X quét ở các mức năng lượng khác nhau cùng lúc, máy CT này giúp thu thập đồng thời hai tập dữ liệu có các mức suy giảm khác nhau. Từ đó, máy giúp phân biệt nhiều loại mô, hỗ trợ chẩn đoán chính xác. Ví dụ, máy giúp phân biệt mảng xơ vữa động mạch vôi hóa và không vôi hóa, từ đó bác sĩ phân loại nguy cơ ở bệnh nhân tim mạch. Hoặc, máy hỗ trợ phân biệt khối u, các loại sỏi hệ tiết niệu; phân biệt tổn thương gân dây chằng, khớp; phát hiện các tổn thương nhỏ nhờ chụp liều thấp có tiêm thuốc cản quang...

Trí tuệ nhân tạo (AI) được kết hợp trong máy để xử lý phim ảnh sau chụp. Tính năng ALPHA giúp đánh dấu và phân tích mốc giải phẫu cơ thể người, tự động nhận ra các mốc giải phẫu trên phim chụp, hỗ trợ bác sĩ nhanh chóng xác định vị trí các cơ quan, mô mềm, xương, mạch máu... Các tính năng này hỗ trợ giảm tối đa các sai sót chủ quan khi phải tự đo đạc và phân tích hình ảnh.

Ngoài ra, chương trình Fast Phase tự động hỗ trợ khảo sát tim mạch giúp cân chỉnh, lựa chọn những hình ảnh rõ nét và hữu ích nhất. Bác sĩ chẩn đoán nhanh chóng, thuận lợi, chính xác hơn, hạn chế thực hiện thêm các cận lâm sàng khác để hỗ trợ chẩn đoán như trước đây.

CT Somatom Force VB30 là công cụ đắc lực hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán bệnh tim, mạch máu. Ảnh: BVĐK Tâm Anh

CT  Somatom Force VB30 có khả năng tái tạo số lát cắt cực đại, độ dày lát cắt chỉ 0.4mm. Bệnh nhân chỉ cần thực hiện một lần chụp và tiêm thuốc, hạn chế thay đổi tư thế. Chế độ Turbo Flash quét cực nhanh giúp giảm liều tia X và thuốc cản quang, bộ lọc thiếc giúp bảo vệ người bệnh khỏi bức xạ năng lượng thấp. Còn bác sĩ có thể khảo sát cùng lúc mạch vành, mạch não và mạch chủ; mạch vành và tưới máu tim. Trong khi đó, các dòng máy CT thông thường hạn chế về tốc độ chụp và độ rộng của trường chụp, khiến người bệnh phải chụp nhiều lần, thời gian chẩn đoán lâu hơn với lượng bức xạ gấp đôi.

Ngoài lĩnh vực tim mạch - mạch máu, máy CT Somatom Force VB30 có thể phục vụ trong nhiều lĩnh vực khám chữa bệnh như thần kinh đầu cổ, lồng ngực, tim - mạch máu, ung thư, tiêu hóa, cơ xương khớp, thận - tiết niệu, chấn thương chỉnh hình... Máy được trang bị tính năng xóa nhiễu kim loại đến trên 80%, nhờ đó có thể chụp CT cho các bệnh nhân kết hợp xương bằng đinh vít, khớp háng nhân tạo...

Ông Fabian Martin Singer, Giám đốc Điều hành Siemens Healthineers Việt Nam đánh giá Somatom Force có thể hỗ trợ các bác sĩ đưa ra chẩn đoán chính xác và nhanh chóng hơn, giúp tối ưu phác đồ và cải thiện hiệu quả điều trị cho bệnh nhân. Từ đó, máy góp phần nâng cao chất lượng chẩn đoán hình ảnh tại Việt Nam.

Theo Vnexpress

Google muốn phát triển mô hình AI tiếng Việt

Google cho biết muốn hợp tác với Chính phủ và tổ chức trong nước để phát triển mô hình ngôn ngữ lớn, khai thác tiềm năng của AI tại Việt Nam.

Theo Tổng giám đốc Google Việt Nam Marc Woo, lĩnh vực trí tuệ nhân tạo trong nước thời gian qua có nhiều bước tiến. "Tuy nhiên, để có sự phát triển vượt bậc, một lực lượng tri thức, lao động cũng như doanh nghiệp lành nghề, thành thạo công nghệ AI vô cùng quan trọng", ông nói.

Tổng giám đốc Google Việt Nam Marc Woo chia sẻ tại hội nghị chiều 11/2. Ảnh: Lưu Quý

Đề xuất hợp tác đầu tiên là về mô hình AI. Theo ông Woo, dữ liệu và mô hình có thể quyết định sức mạnh của công nghệ này. Ông cho biết những năm qua, hãng đã dành nhiều nguồn lực xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn, đồng thời nhận định các mô hình này "chỉ phát huy được hết tác dụng khi chúng được đào tạo bằng nguồn dữ liệu, đặc biệt là tiếng Việt đa dạng và chất lượng cao".

Nhắc đến việc xây dựng bộ dữ liệu quốc gia mở và cho phép khai thác để xây dựng ứng dụng AI, Google đánh giá đây là điểm tích cực của Việt Nam, sẵn sàng trao đổi và chia sẻ bài học kinh nghiệm để phát triển.

Về nguồn nhân lực, Tổng giám đốc Google Việt Nam cho biết sẽ tiếp tục cung cấp học bổng và chương trình đào tạo nâng cao kỹ năng AI cho những người đủ điều kiện. Ngoài ra, với học sinh, sinh viên và giáo viên, hãng cho biết sẽ cung cấp công cụ hỗ trợ học tập và giảng dạy bằng trí tuệ nhân tạo để họ tiếp xúc với AI từ sớm. "Google sẵn sàng cung cấp cho học sinh, giáo viên tại Việt Nam tài khoản truy cập miễn phí gói giải pháp Google WorkSpace, Classroom", ông nói.

Phần lớn chatbot AI phổ biến đều hỗ trợ tiếng Viêt, tuy nhiên khả năng xử lý của các mô hình ngôn ngữ lớn đứng sau có nhiều khác biệt. Báo cáo tình hình phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tiếng Việt thông qua bộ tiêu chuẩn VMLU được công bố tháng 1 cho thấy có ít nhất 45 mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt được xây dựng tính đến cuối 2024 từ các doanh nghiệp, tổ chức trong và ngoài nước.

Trong đó, Llama-3-70B của Meta, KiLM-13b-v24.7.1 của Zalo AI, GPT-4 của OpenAI là những mô hình dẫn đầu năng lực tiếng Việt tổng quát, cao hơn Gemma hay Gemini của Google.

Theo Vnexpress

Biến màng sinh học kombucha thành vải

Nhóm nghiên cứu tại Đại học RMIT Việt Nam đã thành công trong việc biến cellulose vi khuẩn lấy từ màng sinh học hình thành khi lên men kombucha để tạo thành vải có thể sử dụng sản xuất thời trang.

Kombucha, Scoby là một dạng hỗn hợp cộng sinh giữa vi khuẩn và nấm men. Kombucha còn được biết đến với tên gọi nấm thủy sâm, được cho là ra đời ở Trung Quốc. Còn tại Philippines, từ lâu người dân đã lên men nước ép dứa hoặc nước dừa để sản xuất Scoby làm món tráng miệng dai, dạng thạch. Nhưng nguồn cellulose này có thể được sử dụng cho nhiều mục đích khác.

Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu bắt đầu tìm hiểu cách sử dụng phế thải thực phẩm để tạo ra loại cellulose này.

Cellulose vi khuẩn được tạo ra bằng cách nuôi Scoby trong dung dịch trà pha đường. Ảnh: RMIT

Cellulose vi khuẩn được tạo ra bằng cách nuôi Scoby trong trà có pha đường, giống như cách người ta vẫn làm trà kombucha. Nhưng thay vì chiết xuất thức uống, các nhà khoa học tại Rmit muốn thu được chính là Scoby. Khi vi khuẩn ăn đường, chúng sẽ nhả sợi cellulose và tạo thành một tấm dày đặc có thể thu hoạch và chế biến sau đó.

Mặc dù không có nguồn gốc thực vật nhưng cellulose vi khuẩn có tính chất rất giống với cellulose từ cây bông. Về một số phương diện thì cellulose vi khuẩn còn ưu việt hơn bởi khả năng thấm hút cao, có độ bền và kéo dãn ấn tượng. Nó hoàn toàn tự nhiên, không độc hại và có thể phân hủy sinh học.

Những đặc điểm như vậy khiến chất liệu này có khả năng phù hợp với nhiều mục đích sử dụng, từ sản xuất quần áo đến ứng dụng y sinh như làm băng gạc do có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên. Có thể nhuộm, may và xử lý chất liệu này để tạo ra nhiều kết cấu khác nhau. Cellulose vi khuẩn cũng có thể được sử dụng để thay thế chất liệu da trong quần áo, giày dép và phụ kiện.

Nhưng quần áo là lĩnh vực tiềm năng hơn cả. Các nhà khoa học đã tìm ra cách nuôi cấy cellulose vi khuẩn trong khuôn có hình dạng giống như các mảnh quần áo để tránh lãng phí 15-20% vật liệu khi cắt vải.

Cellulose vi khuẩn có thể giúp con người giảm phụ thuộc vào các loại sợi thông thường đang được dùng để làm quần áo. Tuy nhiên thách thức lớn hiện nay là khả năng mở rộng quy mô và hiệu quả. Mặc dù vật liệu này đầy triển vọng, nhưng câu hỏi đặt ra là liệu nó có thể được sản xuất với giá rẻ và ở quy mô lớn hay không.

Theo nhóm nghiên cứu, hiện chưa tìm ra cách mở rộng quy mô chế tạo cellulose vi khuẩn lên mức cần thiết để đáp ứng nhu cầu của các nhà sản xuất quần áo lớn. Hiện tại, quá trình lên men cũng đòi hỏi nhiều nước và khi lên men nước sẽ có tính axit nên không thể dễ dàng tái sử dụng.

Sợi cellulose vi khuẩn có thể dễ dàng thay thế sợi bông, nhưng lại không có độ bền và độ đàn hồi rất cao như một số loại sợi tổng hợp.

Mặc dù vẫn còn nhiều băn khoăn về khả năng tạo ra sản phẩm có tính cạnh tranh từ vật liệu này, các nhà khoa học kỳ vọng một ngày nào đó quần áo và giày dép được làm từ đường và trà.

Theo Vnexpress

TIN QUỐC TẾ

Phát hiện hồ nước nóng ngầm lớn nhất thế giới

Các nhà nghiên cứu thám hiểm hồ nước nóng bên dưới vực sâu hơn 100 m ở miền nam Albania và xác nhận lớn nhất thế giới.

Hồ nước nóng Neuron ở miền nam Albania. Ảnh: Neuron Foundation

Các nhà khoa học phát hiện hồ nước nóng ngầm lớn nhất thế giới trong một hang động ở miền nam Albania, theo xác nhận từ chuyến thám hiểm mới. Nhóm nghiên cứu đến từ Cộng hòa Czech lần đầu tiên tìm thấy hồ nước cách đây 4 năm, nhưng họ không có thiết bị phù hợp để đo đạc lúc đó, theo thông báo từ Neuron Foundation, tổ chức xúc tiến nghiên cứu của các nhà khoa học Czech. Hiện nay, nhóm nghiên cứu thông báo họ đã quay lại hồ năm 2024 với máy quét 3D hiện đại, xác nhận vùng nước ngầm này thuộc hàng lớn nhất thế giới, Live Science hôm 11/2 đưa tin.

Nhóm nhà khoa học đặt tên cho hồ nước là "Neuron" theo tên tổ chức cấp kinh phí cho chuyến thám hiểm gần đây. Hồ nước dài 138 m và rộng 42 m. Theo Marek Audy, nhà thám hiểm hang động chỉ đạo cả hai chuyến thám hiểm, việc tiến hành nghiên cứu khoa học và đo đạc chính xác rất cần thiết nhằm công bố phát hiện đặc biệt này.

Audy và đồng nghiệp lần đầu phát hiện hồ nước trong lúc thám hiểm vùng biên giới giữa Albania và Hy Lạp, nơi đã trải qua căng thẳng chính trị suốt hơn một thập kỷ, do đó hạn chế nghiên cứu. Khi thăm dò khu vực quanh thị trấn Leskovik ở Albania, cả đội bắt gặp một cột hơi nước khổng lồ bốc lên từ dãy núi. Kiểm tra kỹ hơn, họ nhận thấy nó bắt nguồn từ vực sâu hơn 100 m.

Nhóm nghiên cứu leo xuống hố và tìm ra hệ thống hang động trải rộng, bao gồm một số suối thủy nhiệt và hồ nước khổng lồ. "Trong suốt chuyến thám hiểm ban đầu, chúng tôi tạo ra một bản đồ cơ bản bằng thiết bị có sẵn và lập tức nhận ra chúng tôi có phát hiện đặc biệt", nhiếp ảnh gia kiêm thành viên đoàn thám hiểm là Richard Bouda cho biết.

Năm ngoái, với kinh phí từ Neuron Foundation, nhóm nghiên cứu quay trở lại khu vực với máy quét lidar, một thiết bị cảm biến từ xa sử dụng laser để đo khoảng cách và tạo mô hình 3D để lập bản đồ chi tiết hồ nước. Kết quả hé lộ hồ chứa 8.335 m3 nước, tương đương 3,5 bể bơi Olympic.

Audy hy vọng ông và cộng sự có thể quay trở lại hồ Neuron để nghiên cứu kỹ hơn. Các nhà nghiên cứu từng tìm thấy một hồ nước nóng ngầm tương tự nhỏ hơn ở Hungary năm 2008 ở thủ đô Bucharest.

Theo Live Science

Hiệu ứng giúp máy bay Mỹ triệt tiêu tiếng nổ siêu thanh

Công ty Boom Supersonic cho biết máy bay XB-1 đạt tốc độ siêu thanh thành công trong những chuyến bay thử gần đây nhờ tận dụng một hiện tượng vật lý.

Máy bay siêu thanh thử nghiệm XB-1. Ảnh: Boom Supersonic

Khi máy bay thử nghiệm XB-1 phá vỡ rào cản âm thanh 3 lần trong chuyến bay siêu thanh đầu tiên hôm 28/1, phương tiện không tạo ra tiếng nổ siêu thanh có thể nghe thấy từ mặt đất, theo công ty Boom Supersonic của Mỹ. "Điều này xác nhận niềm tin từ lâu của chúng tôi. Bay siêu thanh có thể có giá cả phải chăng, bền vững và thân thiện với hành khách cũng như người dân trên mặt đất", New Scientist dẫn lời Blake Scholl, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành Boom Supersonic.

Khi một máy bay bay qua khí quyển ở tốc độ cao, nó thay đổi áp suất không khí xung quanh, tạo ra sóng âm. Khi chuyến bay siêu thanh vượt qua tốc độ âm thanh là Mach 1 (khoảng 1.224 km/h), những sóng âm này kết hợp lại thành sóng xung kích truyền đi xa từ đường bay. Tiếng nổ siêu thanh đó có thể lan đủ xa để truyền tới mặt đất, sinh ra tiếng ồn cực ầm ỹ, làm rung chuyển nhà cửa, thậm chí vỡ kính.

Tiếng nổ siêu thanh trên đất liền khó chịu đến mức góp phần khiến máy bay chở khách thương mại nổi tiếng Concorde ngừng hoạt động năm 2003 và thúc đẩy nhiều nước cấm máy bay siêu thanh. Từ sau đó, các kỹ sư hàng không đã tìm cách phát triển thiết kế máy bay có thể đạt tốc độ siêu thanh mà không tạo ra tiếng ồn điếc tai. Trong trường hợp này, XB-1 tận dụng một hiện tượng vật lý gọi là Mach cutoff. Do sóng âm di chuyển chậm hơn ở độ cao lớn, máy bay vượt qua rào cản âm thanh ở độ cao như vậy sẽ tạo ra tiếng nổ không thể truyền tới mặt đất. Nếu tiếng nổ di chuyển hướng xuống, vận tốc âm thanh ngày càng tăng sẽ làm nó chuyển hướng, đẩy sóng xung kích hướng lên trên.

Theo đó, nhiệt độ và gió cũng ảnh hưởng tới tốc độ âm thanh, vì vậy độ cao và tốc độ lý tưởng đối với máy bay siêu thanh phụ thuộc vào điều kiện khí quyển. "Thách thức thực sự là thu thập dự báo khí quyển chính xác về nhiệt độ và sức gió, từ đó tính toán tốc độ bay cần thiết", Bernd Liebhardt ở Trung tâm Hàng không vũ trụ Đức, cho biết.

Theo Boom Supersonic, chuyến bay thử nghiệm gần đây nhất và cuối cùng của XB-1 hôm 10/2 cũng đạt tốc độ siêu thanh mà không tạo ra tiếng nổ. Hiện nay, công ty đang sử dụng những gì học được từ các chuyến bay thử nghiệm để phát triển máy bay chở khách thương mại tương lai mang tên Overture. Các chuyến bay siêu thanh trên đất liền sẽ nhanh hơn 50% so với máy bay chở khách thương mại, nhờ đó thời gian bay giữa New York tới Los Angeles sẽ ngắn hơn 90 phút.

Theo New Scientist

Công ty Trung Quốc phát triển máy bay siêu thanh 5.000 km/h

Nguyên mẫu máy bay siêu thanh Cuantianhou dài 7 m và nặng 1,5 tấn dự kiến bay thử lần đầu vào năm 2026.

Cuantianhou sẽ nhanh hơn máy bay phản lực thông thường gần gấp 5 lần. Ảnh: China Daily

Lingkong Tianxing Technology, công ty hàng không vũ trụ có trụ sở chính tại Bắc Kinh, thông báo trong một cuộc họp báo tại Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên, hôm 20/1 rằng mẫu máy bay thử nghiệm công nghệ siêu thanh mới của họ đang trong giai đoạn nghiên cứu và phát triển, dự kiến thực hiện chuyến bay thử nghiệm đầu tiên năm 2026.

Nguyên mẫu máy bay mang tên Cuantianhou, hay Khỉ Bay, sẽ dài 7 m và nặng 1,5 tấn, theo Deng Fan, kỹ sư trưởng của công ty. Phương tiện sử dụng thiết kế khí động học thon gọn giúp giảm đáng kể lực cản không khí và cải thiện hiệu suất bay.

Deng cho biết, máy bay tiến lên nhờ động cơ nổ ram-rotor hiện đại, tích hợp động cơ nổ quay, máy nén rotor và công nghệ phản lực dòng thẳng ramjet. Hệ thống động cơ, Jindou-400S, cũng đang được nghiên cứu tại Lingkong Tianxing Technology. Động cơ 1,9 m này sẽ chỉ nặng 100 kg và có thể tạo ra lực đẩy ít nhất 4.000 newton.

Một tên lửa đẩy sẽ phóng Cuantianhou lên độ cao khoảng 20 km, sau đó máy bay tiếp tục tự bay. Deng không tiết lộ cách máy bay hạ cánh, nhưng ông cho biết, hầu hết hành trình của nó sẽ diễn ra trong "không gian gần".

Không gian gần là vùng khí quyển nằm giữa độ cao 20 - 100 km phía trên mực nước biển, bao gồm các phần thuộc tầng bình lưu, tầng trung lưu và tầng nhiệt thấp. Vùng này nằm trên độ cao tối đa của máy bay chở khách thương mại nhưng lại ở dưới các vệ tinh quỹ đạo.

Nguyên mẫu máy bay siêu thanh thương mại mang tên Dasheng, hay Vua Khỉ, dự kiến thực hiện chuyến bay đầu tiên vào năm 2030. Nếu điều đó trở thành hiện thực, Dasheng sẽ cách mạng hóa ngành vận tải hàng không toàn cầu, theo Deng.

Theo New Scientist