Bản tin Khoa học và Công nghệ số 26 năm 2025

10/07/2025 15:52

Trong số này. 1

TIN TRONG TỈNH.. 2

Họp Hội đồng tư vấn KH&CN dự án Khoa học kỹ thuật bảo vệ môi trường 1 tại khu công nghiệp Texhong – Hải Hà, huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh. 2

Họp Hội đồng tư vấn tuyển chọn thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh năm 2025. 6

Họp Hội đồng KH&CN chuyên ngành đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ "Bảo tồn nguồn gen Nấm chẹo trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh". 9

Hội đồng tư vấn tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh  13

Sở KH&CN hướng dẫn, hỗ trợ Công ty Cổ phần Cơ khí Hòn Gai – Vinacomin trong hoạt động khoa học và công nghệ. 17

Sở KH&CN làm việc, hướng dẫn, hỗ trợ Công ty Cổ phần Cơ khí Mạo Khê - Vinacomin trở thành Doanh nghiệp khoa học và công nghệ. 21

TIN TRONG NƯỚC.. 24

Sàn giao dịch Khoa học và công nghệ Việt Nam vận hành chính thức từ tháng 11/2025  24

Khám phá đầu tiên ở Việt Nam về vi khuẩn cổ chịu mặn - nguồn enzyme tiềm năng cho công nghiệp sinh học. 26

Google Veo 3 chính thức hỗ trợ Việt Nam, không cần đăng ký AI Ultra. 29

TIN QUỐC TẾ. 30

Trung Quốc nuôi thành công thủy hải sản giữa sa mạc bằng nước biển nhân tạo. 30

Israel công bố đột phá chẩn đoán ung thư máu trong tình huống ‘nghẹt thở’ 31

Công nghệ VR/AR giúp bác sĩ nhìn 'xuyên thấu' người bệnh. 32

TIN TRONG TỈNH

 

Họp Hội đồng tư vấn KH&CN dự án Khoa học kỹ thuật bảo vệ môi trường 1 tại khu công nghiệp Texhong – Hải Hà, huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh

 

Sáng ngày 04/7/2025, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức cuộc họp Hội đồng tư vấn KH&CN Hồ sơ đề nghị điều chỉnh (lần 05) Dự án Khoa học kỹ thuật bảo vệ môi trường 1 tại KCN Texhong – Hải Hà, huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh. ThS. Nguyễn Mạnh Cường, Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN - Chủ tịch Hội đồng chủ trì cuộc họp.

ThS. Nguyễn Mạnh Cường, Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội đồng phát biểu tại cuộc họp Hội đồng.

Tham dự cuộc họp có các thành viên Hội đồng tư vấn có: ThS. Vũ Thị Kim Chi – Phó Giám đốc Sở KH&CN, Phó Chủ tịch Hội đồng; PGS. TS. Hoàng Văn Gợt, Viện Nghiên cứu cơ khí, Bộ Công Thương - Phản biện 1; TS. Lê Đức Dũng, Trưởng khoa Năng lượng nhiệt, Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội - Phản biện 2; cùng các uỷ viên: PGS.TS. Nguyễn Trung Kiên, Viện trưởng, Viện cơ khí động lực, Học viện Kỹ thuật Quân sự, Bộ Quốc phòng; TS. Trịnh Xuân Đức, Viện trưởng, Viện Khoa học Kỹ thuật Hạ tầng và Môi trường (SIIEE); TS. Nguyễn Sỹ Đăng, Vụ Đánh giá và Thẩm định công nghệ, Bộ KH&CN; cùng đại diện các Sở: Nông nghiệp và Môi trường; Công thương và Ban Quản lý Khu Kinh tế;…

Về phía Công ty TNHH KCN Texhong Việt Nam có: Ông Ngô Hiển Hồng, Phó Tổng Giám đốc Thường trực Công ty TNHH KCN Texhong Việt Nam; Bà Nguyễn Thị Bùi, Tổng giám đốc đối ngoại của Công ty TNHH KCN Texhong Hải Hà tại Việt Nam; cùng đại diện các phòng chuyên môn của Công ty.

Ông Ngô Hiển Hồng, Phó Tổng Giám đốc Thường trực Công ty TNHH KCN Texhong Việt Nam và Bà Nguyễn Thị Bùi, Tổng giám đốc đối ngoại của Công ty TNHH KCN Texhong Hải Hà tại Việt Nam phát biểu tại cuộc họp Hội đồng.

Đại diện KCN Texhong Hải Hà trình bày tại cuộc họp Hội đồng.

Dự án Khoa học kỹ thuật bảo vệ môi trường 1 tại KCN Texhong – Hải Hà, huyện Hải Hà, tỉnh Quảng Ninh (hồ sơ đề nghị điều chỉnh lần thứ 05) do Công ty TNHH Năng lượng Hải Hà Việt Nam đề xuất, triển khai tại Khu công nghiệp Texhong - Hải Hà.

Mục tiêu đầu tư của dự án (điều chỉnh lần 05) gồm: Dự án đề xuất bổ sung mục tiêu sản xuất, truyền tải, phân phối điện với hai máy phát điện với tổng công suất là 50MW. Công nghệ tua bin hơi sử dụng nhiên liệu than nhập khẩu kết hợp bùn thải để phát điện của Dự án.

Dự án có quy mô 76.161,52 m², gồm hệ thống 04 lò hơi (02 lò công suất thiết kế 90 tấn/giờ, 02 lò công suất 130 tấn/giờ) và tổ máy phát điện công suất 20MW + 30MW. Dự án áp dụng công nghệ nhiệt điện đồng phát tuabin hơi, tuabin đối áp là loại một thân một dòng xả, cung cấp hơi và điện tự dùng cho công nghiệp. Hệ thống xử lý khí thải tiên tiến (lọc bụi tay áo và khử lưu huỳnh FGD) đảm bảo tiêu chuẩn QCVN 19:2024/BTNMT.

PGS. TS. Hoàng Văn Gợt, Viện Nghiên cứu cơ khí, Bộ Công Thương - Phản biện 1, phát biểu tại cuộc họp Hội đồng.

Các uỷ viên phát biểu tại cuộc họp Hội đồng.

Tại cuộc họp, các thành viên Hội đồng đã đưa ra nhiều ý kiến, tập trung thảo luận. Các ý kiến tham vấn tập trung vào công nghệ của dự án điều chỉnh, các vấn đề bảo vệ môi trường và hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án. Hội đồng thống nhất thông qua với đề xuất công nghệ sử dụng trong dự án của Nhà đầu tư. Đồng thời, đề nghị Nhà đầu tư tiếp thu các ý kiến đóng góp của Hội đồng tư vấn khoa học và công nghệ; cam kết sử dụng đúng công nghệ đã trình thẩm định đã trình tại Hội đồng và thực hiện đúng, đầy đủ các quy định hiện hành về chuyển giao công nghệ, bảo vệ môi trường.

Mỹ Phương, Trung tâm Ứng dụng KH-CN và ĐMST

 

 

 

 

Họp Hội đồng tư vấn tuyển chọn thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh năm 2025

 

Chiều ngày 08/7/2025, Sở KH&CN đã tổ chức họp Hội đồng tư vấn tuyển chọn nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh “Nghiên cứu thành phần sinh vật gây hại và đề xuất giải pháp quản lý tổng hợp các loài sinh vật gây hại chính trên cây Lim xanh, Giổi xanh và Lát hoa tại Quảng Ninh”. ThS. Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội đồng – chủ trì cuộc họp.

ThS. Nguyễn Mạnh Cường – Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Chủ tịch Hội đồng phát biểu tại cuộc họp Hội đồng.

Tham dự cuộc họp Hội đồng có: ThS. Phạm Hồng Thái – Phó Giám đốc Sở, Phó Chủ tịch Hội đồng; GS.TS. Nguyễn Văn Tuất – Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Bảo vệ thực vật Việt Nam - Phản biện 1; TS. Nguyễn Đức Huy – Trưởng Bộ môn Bệnh cây, Học viện Nông nghiệp Việt Nam - Phản biện 2; cùng đại diện các uỷ viên Hội đồng sở, ngành liên quan.

Đại diện Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ Rừng (Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam) trình bày các nội dung nghiên cứu tại cuộc họp Hội đồng.

Nhiệm vụ do Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ Rừng (Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam) đăng ký chủ trì thực hiện. Tại cuộc họp, đại diện Trung tâm đã trình bày các nội dung nghiên cứu trong thuyết minh nhiệm vụ. Trong đó, nhấn mạnh tính cấp thiết của việc điều tra thành phần sinh vật gây hại và đề xuất các giải pháp quản lý tổng hợp nhằm bảo vệ và phát triển bền vững các loài cây gỗ quý hiếm của tỉnh.

GS.TS. Nguyễn Văn Tuất – Chủ tịch Hội Khoa học Kỹ thuật Bảo vệ thực vật Việt Nam - Phản biện 1; TS. Nguyễn Đức Huy – Trưởng Bộ môn Bệnh cây, Học viện Nông nghiệp Việt Nam - Phản biện 2 phát biểu tại cuộc họp Hội đồng.

Tại cuộc họp Hội đồng, các thành viên Hội đồng  đã tiến hành trao đổi, thảo luận, nhận xét và đánh giá toàn diện về tính khoa học, tính thực tiễn, khả năng áp dụng của đề tài cũng như năng lực của đơn vị chủ trì và cá nhân chủ nhiệm.

Các uỷ viên Hội đồng tại cuộc họp Hội đồng.

Kết luận cuộc họp, Hội đồng nhất trí Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ Rừng (Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam) - đơn vị đăng ký đủ điều kiện chủ trì thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, đề nghị Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ Rừng tiếp thu đầy đủ các góp ý của Hội đồng để hoàn thiện thuyết minh để đảm bảo hiệu quả triển khai.

Mỹ Phương, Trung tâm Ứng dụng KH-CN và ĐMST

 

 

 

 

Họp Hội đồng KH&CN chuyên ngành đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ "Bảo tồn nguồn gen Nấm chẹo trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh"

 

Sáng ngày 08/7/2025, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã tổ chức họp Hội đồng KH&CN chuyên ngành đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ thuộc Đề án khung bảo tồn nguồn gen tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2021 – 2025, đối với nhiệm vụ “Bảo tồn nguồn gen Nấm chẹo trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.

ThS. Phạm Hồng Thái,Phó Giám đốc Sở KH&CN – Phó Chủ tịch Hội đồng phát biểu tại cuộc họp Hội đồng.

Cuộc họp Hội đồng do ThS. Phạm Hồng Thái, Phó Giám đốc Sở KH&CN – Phó Chủ tịch Hội đồng điều hành cuộc họp. Tham dự còn có các thành viên Hội đồng gồm: TS. Lê Thanh Huyền, Trưởng Bộ môn Kiểm soát môi trường và An toàn thực phẩm, Khoa Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội -Phản biện 1; TS. Chu Lương Trí, Phụ trách Khoa Môi trường, Trường Đại học Hạ Long - Phản biện 2; cùng đại diện các uỷ viên Hội đồng sở, ngành và đơn vị chuyên môn liên quan.

 TS. Nguyễn Minh Chí, Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ Rừng (Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam) - chủ nhiệm nhiệm vụ trình bày các nội dung nghiên cứu tại cuộc họp Hội đồng.

Nhiệm vụ do Trung tâm Nghiên cứu Bảo vệ Rừng (Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam) chủ trì, TS. Nguyễn Minh Chí làm chủ nhiệm.

Tại cuộc họp, nhóm nghiên cứu đã trình bày báo cáo tổng hợp kết quả thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu, triển khai bảo tồn nguồn gen Nấm chẹo trên địa bàn tỉnh. Trong quá trình thực hiện, nhóm nghiên cứu đã tiến hành điều tra, phân bố và thu thập mẫu nấm chẹo trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Giám định loài, xác định giá trị dinh dưỡng, các đặc điểm sinh học và sinh thái của nấm chẹo; Nghiên cứu kỹ thuật nhân giống, nhiễm giống nấm chẹo vào cây chủ và xây dựng quy trình nuôi trồng thể quả trong điều kiện tự nhiên; Xây dựng thành công mô hình thí nghiệm trồng nấm chẹo trên diện tích 0,2ha, đảm bảo năng suất và chất lượng tương đương với nấm mọc tự nhiên;…

Ngoài ra, nhóm nghiên đã xây dựng thành công các mô hình nuôi trồng nấm chẹo dưới tán rừng tự nhiên, phát triển kỹ thuật nhân giống và hướng dẫn quy trình chăm sóc, thu hái bền vững. Đặc biệt, việc tập huấn, chuyển giao kỹ thuật cho cán bộ quản lý và người dân địa phương đã giúp nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị bảo tồn và khai thác hợp lý nguồn tài nguyên quý hiếm này.

 TS. Lê Thanh Huyền, Trưởng Bộ môn Kiểm soát môi trường và An toàn thực phẩm, Khoa Môi trường, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội -Phản biện 1

Các uỷ viên tại cuộc họp Hội đồng.

Các thành viên Hội đồng đã trao đổi, thảo luận, đưa ra nhiều ý kiến chuyên môn và đánh giá cao tính cấp thiết, ý nghĩa thực tiễn của nhiệm vụ trong việc bảo vệ và phát triển đa dạng sinh học của tỉnh. Hội đồng đề nghị nhóm nghiên cứu tiếp tục bổ sung, hoàn thiện theo ý kiến tham gia của thành viên Hội đồng theo quy định.

Kết luận cuộc họp, ThS. Phạm Hồng Thái, Phó Giám đốc Sở KH&CN –  Phó Chủ tịch Hội đồng ghi nhận nỗ lực của nhóm nghiên cứu, đánh giá nhiệm vụ đã hoàn thành đầy đủ các mục tiêu đề ra theo thuyết minh và hợp đ đã ký với Sở KH&CN. Nhiệm vụ có giá trị ứng dụng thực tiễn cao, góp phần quan trọng trong bảo tồn nguồn gen bản địa quý hiếm của Quảng Ninh.

Mỹ Phương, Trung tâm Ứng dụng KH-CN và ĐMST

 

 

 

 

 

Hội đồng tư vấn tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh

 

Sáng 08/7/2025, Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức cuộc họp Hội đồng tư vấn tuyển chọn tổ chức, cá nhân chủ trì thực hiện nhiệm vụ KH&CN cấp tỉnh: “Nghiên cứu khai thác và phát triển giống khoai lang Lim phục vụ sản xuất hàng hóa và sản phẩm OCOP tại huyện Đầm Hà và thành phố Móng Cái”. ThS. Nguyễn Trung Tiến – Phó Giám đốc Sở KH&CN, Phó Chủ tịch Hội đồng chủ trì cuộc họp.

ThS. Nguyễn Trung Tiến – Phó Giám đốc Sở KH&CN, Phó Chủ tịch Hội đồng phát biểu tại cuộc họp Hội đồng.

Tham dự còn có các thành viên Hội đồng gồm: TS. Nguyễn Đức Huy – Giám đốc Bệnh viện Cây trồng, Học viện Nông nghiệp Việt Nam (Phản biện 1); PGS.TS Vũ Đình Hòa – Nguyên Trưởng khoa Công nghệ Sinh học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam (Phản biện 2); cùng đại diện các uỷ viên Hội đồng sở, ngành và đơn vị chuyên môn liên quan.

 

Đại diện Trung tâm Thực nghiệm và Đào tạo nghề đăng ký chủ trì thực hiện trình bày thuyết minh nghiên cứu tại cuộc họp Hội đồng.

Nhiệm vụ do Trung tâm Thực nghiệm và Đào tạo nghề đăng ký chủ trì thực hiện. Đại diện đơn vị đăng ký đã trình bày thuyết minh, với định hướng mục tiêu nhằm khai thác và phát triển giống khoai lang Lim phục vụ sản xuất hàng hoá và sản phẩm OCOP tại huyện Đầm Hà và thành phố Móng Cái; đánh giá thực trạng sản xuất giống khoai lang Lim tại một số vùng trồng chính của huyện Đầm Hà và Thành phố Móng Cái; Phục tráng thành công giống khoai lang Lim truyền thống; Xây dựng được các quy trình kỹ thuật sản xuất khoai lang Lim theo hướng hữu cơ; Xây dụng được vườn bền vững quy mô 1-2ha/mô hình tại địa bàn; Xây dựng 1-2 sản phẩm từ khoai lang Lim đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao và 01 kênh phân phối sản phẩm chế biến.

PGS.TS Vũ Đình Hòa – Nguyên Trưởng khoa Công nghệ Sinh học, Học viện Nông nghiệp Việt Nam -Phản biện 2 phát biểu tại cuộc họp Hội đồng.

Tại cuộc họp, các thành viên Hội đồng đã thảo luận, đóng góp nhiều ý kiến nhằm nâng cao tính khả thi của nhiệm vụ, đồng thời đề xuất bổ sung các giải pháp kỹ thuật, phương án mở rộng quy mô mô hình và chiến lược tiêu thụ sản phẩm. Những ý kiến này được đánh giá là phù hợp với định hướng phát triển nông nghiệp bền vững gắn với Chương trình Mỗi xã, phường một sản phẩm (OCOP) của tỉnh Quảng Ninh.

Toàn cảnh cuộc họp Hội đồng.

Kết luận cuộc họp, Hội đồng thống nhất đánh giá đơn vị đăng ký đủ điều kiện chủ trì thực hiện nhiệm vụ. Đồng thời, đề nghị Trung tâm Thực nghiệm và Đào tạo nghề tiếp thu đầy đủ các góp ý của Hội đồng để hoàn thiện hồ sơ, đảm bảo chất lượng trước khi triển khai thực hiện.

Mỹ Phương, Trung tâm Ứng dụng KH-CN và ĐMST

 

 

 

 

Sở KH&CN hướng dẫn, hỗ trợ Công ty Cổ phần Cơ khí Hòn Gai – Vinacomin trong hoạt động khoa học và công nghệ

 

Trong chuỗi các hoạt động hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh phát triển khoa học và công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN & ĐMST) nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết số 57- NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN & ĐMST và chuyển đổi số quốc gia. Chiều ngày 08/7, Đoàn công tác của Sở KH&CN do đồng chí Vũ Thị Kim Chi – Phó Giám đốc Sở KH&CN làm trưởng đoàn đã đến làm việc trực tiếp tại Công ty Cổ phần Cơ khí Hòn Gai - Vinacomin nhằm hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động KH&CN.

Tham dự đoàn công tác của Sở KH&CN có đại diện Phòng Quản lý công nghệ và Chuyển đổi số; Trung tâm Ứng dụng KH-CN & ĐMST. Về phía Công ty Cổ phần Cơ khí Hòn Gai – Vinacomin có ông Phạm Anh Tuấn – Chủ tịch HĐQT Công ty, đại diện Lãnh đạo Công ty và các phòng, ban của Công ty. 

Toàn cảnh buổi làm việc giữa Sở KH&CN và Công ty Cổ phần Cơ khí Hòn Gai.

Tại buổi làm việc, Công ty Cổ phần Cơ khí Hòn Gai - Vinacomin đã báo cáo về tình hình hoạt động KH&CN của Công ty. Công ty Cổ phần Cơ khí Hòn Gai là một trong những đơn vị có vị trí quan trọng trong hệ thống các Công ty cơ khí của Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam. Với bề dày 100 năm hình thành và phát triển, Công ty đã khẳng định được vị thế trên thị trường bằng các sản phẩm cơ khí chế tạo và sửa chữa đảm bảo chất lượng và các yêu cầu công nghệ.

 

 Lãnh đạo Sở KH&CN tham quan xưởng sản xuất ống nhựa siêu cao phân tử tại Công ty Cổ phần Cơ khí Hòn Gai.

Những năm gần đây, nhờ đổi mới công nghệ, mở rộng đầu tư nhà xưởng sản xuất, bồi dưỡng nâng cao trình độ cán bộ quản lý và công nhân kĩ thuật chuyên ngành, các sản phẩm của Công ty đã được nhiều bạn hàng trong và ngoài Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam tín nhiệm.

Cuối năm 2024, Công ty đã đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại để chế tạo, sản xuất khép kín sản phẩm ống nhựa siêu cao phân tử (UHMWPE) các loại. Từ nguyên liệu bột nhựa Công ty đã sản xuất thành ống nhựa siêu cao phân tử và con lăn nhựa siêu cao phân tử.

Tại buổi làm việc, Sở KH&CN đã giới thiệu với Công ty về các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động KHCN & ĐMST, các điều kiện để trở thành Doanh nghiệp KH&CN và những ưu đãi dành cho Doanh nghiệp KH&CN.

Ông Phạm Anh Tuấn – Chủ tịch HĐQT Công ty phát biểu Công ty sẽ tiếp tục nỗ lực đẩy mạnh việc đổi mới, ứng dụng KH&CN vào sản xuất; phấn đấu để có đủ điều kiện trở thành Doanh nghiệp KH&CN.

Đồng chí Vũ Thị Kim Chi – Phó Giám đốc Sở KH&CN khẳng định Sở KH&CN sẽ luôn đồng hành cùng Công ty và các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh để thúc đẩy hoạt động KHCN & ĐMST, đồng thời tạo điều kiện hướng dẫn, hỗ trợ các Công ty trở thành Doanh nghiệp KH&CN.

Tin, ảnh: Như Hoa, Duy Đông

Trung tâm Ứng dụng KH-CN & ĐMST

 

 

 

 

 

Sở KH&CN làm việc, hướng dẫn, hỗ trợ Công ty Cổ phần Cơ khí Mạo Khê - Vinacomin trở thành Doanh nghiệp khoa học và công nghệ

 

Trong chuỗi các hoạt động hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh phát triển khoa học và công nghệ và đổi mới sáng tạo (KHCN & ĐMST) nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết số 57- NQ/TW ngày 22 tháng 12 năm 2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN & ĐMST và chuyển đổi số quốc gia. Sáng ngày 09/7/2025, đoàn công tác của Sở KH&CN đã có buổi làm việc trực tiếp tại Công ty Cổ phần Cơ khí Mạo Khê - Vinacomin để hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp trong các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng KHCN, tiến tới hoàn thiện hồ sơ công nhận là Doanh nghiệp KHCN. Đoàn công tác do đồng chí Vũ Thị Kim Chi – Phó Giám đốc Sở KH&CN, làm trưởng đoàn.

Cùng tham gia có đại diện Phòng Quản lý công nghệ và Chuyển đổi số, Trung tâm Ứng dụng KH-CN và Đổi mới sáng tạo. Về phía Công ty Cổ phần Cơ khí Mạo Khê - Vinacomin, tham dự buổi làm việc có ông Phạm Xuân Phi - Giám đốc điều hành công ty, đại diện Ban lãnh đạo cùng các phòng, ban chuyên môn.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo Công ty Cổ phần Cơ khí Mạo Khê - Vinacomin đã báo cáo khái quát tình hình hoạt động, tập trung vào các kết quả đạt được trong ứng dụng KHCN và đổi mới thiết bị, công nghệ sản xuất.

Công ty Cổ phần Cơ khí Mạo Khê – Vinacomin (CMK) là doanh nghiệp thành viên của Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV), chuyên thiết kế, chế tạo và lắp đặt thiết bị phục vụ ngành khai thác than và công nghiệp nặng.

 

Lãnh đạo Sở KH&CN tham quan xưởng sản xuất Công ty Cổ phần Cơ khí Mạo Khê – Vinacomin (CMK).

Với hơn 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sản xuất cơ khí phục vụ ngành khai thác than và các ngành công nghiệp khác. Hiện nay, Công ty đang tập trung đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, chuyển giao công nghệ, đầu tư mua sắm thiết bị hiện đại và đào tạo nhân lực để phục vụ sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Nổi bật là các sản phẩm cơ khí ứng dụng trong công nghiệp khai thác mỏ như máng cào, tời trục, thiết bị vận tải than... đã và đang được sử dụng hiệu quả trong các đơn vị thành viên của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV). Công ty cũng tích cực phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu để triển khai các đề tài, dự án đổi mới công nghệ và sản xuất thử nghiệm các sản phẩm mới có tính ứng dụng cao.

Tại buổi làm việc, Sở KH&CN đã trao đổi, hướng dẫn Công ty về các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động KHCN & ĐMST, các điều kiện, tiêu chí và quy trình thủ tục công nhận DN KH&CN theo quy định tại Nghị định số 13/2019/NĐ-CP ngày 01/02/2019 của Chính phủ để trở thành Doanh nghiệp KH&CN và những ưu đãi dành cho Doanh nghiệp KH&CN. Đồng thời, Sở KH&CN cam kết sẽ hỗ trợ doanh nghiệp các bước  triển khai thực hiện các nhiệm vụ KH&CN trong thời gian tới, đảm bảo đáp ứng các yêu cầu để được hưởng các ưu đãi của DN KH&CN.

Phát biểu tại buổi làm việc, ông Phạm Xuân Phi - Giám đốc điều hành công ty khẳng định sẽ tiếp tục đẩy mạnh nghiên cứu, đổi mới công nghệ và phát triển sản phẩm mới để sớm hoàn thiện hồ sơ, trở thành Doanh nghiệp KHCN.

Kết luận buổi làm việc, đồng chí Vũ Thị Kim Chi – Phó Giám đốc Sở KH&CN nhấn mạnh Sở KH&CN sẽ luôn đồng hành cùng Công ty và các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh để thúc đẩy hoạt động KHCN & ĐMST, đồng thời tạo điều kiện hướng dẫn, hỗ trợ các Công ty trở thành Doanh nghiệp KH&CN, góp phần phát triển ngành công nghiệp cơ khí phục vụ khai thác than và các ngành kinh tế trọng điểm của tỉnh.

Tin: Mỹ Phương, Trung tâm Ứng dụng KH-CN & ĐMST

 

 

 

 

 

TIN TRONG NƯỚC

 

Sàn giao dịch Khoa học và công nghệ Việt Nam vận hành chính thức từ tháng 11/2025

 

Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) ra mắt Sàn giao dịch KH&CN Việt Nam và định hướng tháng 11/2025 sẽ chính thức vận hành.

Sàn giao dịch KH&CN Việt Nam được đầu tư, vận hành theo mô hình hợp tác công - tư, trong đó Nhà nước đầu tư cơ sở hạ tầng, chia sẻ cơ sở dữ liệu KH&CN, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mua bán công nghệ qua sàn, đảm bảo an toàn, minh bạch.

Theo Bộ KH&CN, hiện Sàn giao dịch KH&CN Việt Nam (pha 1) có thông tin về 600 công nghệ chào bán dưới dạng thiết bị, máy móc; 50 nhu cầu tìm mua công nghệ; 150 chuyên gia tư vấn và môi giới công nghệ. Sàn có chức năng hỗ trợ tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân trưng bày, giới thiệu công nghệ, thiết bị chào bán qua các gian hàng.

Quang cảnh lễ ra mắt Sàn giao dịch Khoa học và công nghệ.

Sàn giao dịch KH&CN Việt Nam (pha 2) sẽ tiếp tục phát triển thêm các tính năng: Như tương tác cung - cầu công nghệ trực tuyến; tư vấn, môi giới công nghệ; công cụ thống kê số lượng và giá trị giao dịch; các dịch vụ tư vấn về tài chính, sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ….

Đồng thời, phát triển, hoàn thiện và kết nối đến các cơ sở dữ liệu KH&CN, đổi mới sáng tạo; kết hợp sàn trực tuyến và trực tiếp.

Sàn giao dịch KH&CN Việt Nam được đầu tư và vận hành theo mô hình: Hợp tác công - tư, trong đó Nhà nước đầu tư cơ sở hạ tầng, nền tảng Sàn trực tuyến, chia sẻ cơ sở dữ liệu KH&CN, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mua bán công nghệ qua Sàn, đảm bảo an toàn, minh bạch và đồng bộ.

Dự kiến đến tháng 11/2025, Sàn giao dịch KH&CN Việt Nam sẽ chính thức đi vào vận hành.

Sự ra đời của Sàn giao dịch KH&CN tại Việt Nam sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần quan trọng trong hiện đại hóa thể chế KH&CN và chuyển dịch mô hình phát triển kinh tế theo chiều sâu.

Sàn giao dịch công nghệ không chỉ là công cụ kỹ thuật, mà còn là thiết chế hạ tầng cốt lõi thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế tri thức. Sự ra đời của Sàn giao dịch KH&CN Việt Nam với vai trò là “cánh tay nối dài” giữa nghiên cứu, sản xuất và thị trường.

Việt Nam đã có hơn 10 năm hình thành và vận hành hệ thống 22 cổng thông tin công nghệ địa phương và tổ chức nhiều hoạt động kết nối cung - cầu công nghệ quy mô lớn như: Techmart, Techconnect and Innovation, Techfest. Những nền tảng này đã đặt nền móng quan trọng cho việc phát triển mô hình sàn giao dịch công nghệ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo đang là xu thế toàn cầu, thị trường công nghệ đang nổi lên như một động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đặc biệt tại các quốc gia phát triển.

Theo Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới và Ngân hàng Thế giới, những nền kinh tế có thị trường công nghệ phát triển hiệu quả thường ghi nhận mức đầu tư nghiên cứu - phát triển (R&D) và thương mại hóa sáng chế cao gấp 3-5 lần so với các quốc gia chưa có thị trường công nghệ chuyên nghiệp.

Tại các quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), thị trường công nghệ đã đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh quốc gia, là cầu nối giữa nghiên cứu và ứng dụng, thúc đẩy thương mại hóa tài sản trí tuệ và chuyển giao tri thức.

Từ những năm 1990, mô hình sàn giao dịch công nghệ đã hình thành và phát triển mạnh mẽ tại Mỹ, châu Âu và Trung Quốc, không chỉ là nền tảng kết nối mà còn là thiết chế tích hợp dịch vụ đánh giá, định giá, tư vấn pháp lý, tài chính, tiêu chuẩn chất lượng và sở hữu trí tuệ.

Việt Nam đã hội tụ các tiền đề để phát triển giao dịch công nghệ: Từ chủ trương về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia (Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 193-NQ/TW), đến hạ tầng số ngày càng hoàn thiện, nhu cầu cấp thiết của doanh nghiệp trong nâng cao năng suất, đổi mới công nghệ, thoát khỏi “bẫy giá trị gia tăng thấp”.

Theo baotintuc.vn


 

 

 

 

Khám phá đầu tiên ở Việt Nam về vi khuẩn cổ chịu mặn - nguồn enzyme tiềm năng cho công nghiệp sinh học

 

Các nhà khoa học thuộc Viện Hải Dương học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam trong nghiên cứu phối hợp với các đồng nghiệp thuộc Viện Nghiên cứu Địa cực (ISP) - Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia Italia (CNR) đã phân lập, giải trình tự và phân tích thành công hệ gene của chủng vi khuẩn cổ (Archaea) chịu mặn, thuộc nhóm sinh vật cực đoan có khả năng sinh tồn trong điều kiện khắc nghiệt nhất của tự nhiên. Phát hiện này không chỉ làm sáng tỏ sự đa dạng di truyền và sinh thái học phong phú của Archaea trong các hệ sinh thái mặn và siêu mặn mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới hứa hẹn cho các ứng dụng trong công nghệ sinh học và y dược. Đặc biệt, nghiên cứu đã góp phần quan trọng trong việc tìm kiếm và khai thác các enzyme quý hiếm từ những sinh vật sống ở "giới hạn cuối cùng" của sự sống.

Cellulose, xylan, chitin và acid hyaluronic là những polysaccharide quan trọng trong tự nhiên, đóng vai trò thiết yếu đối với chu trình carbon toàn cầu và có nhiều ứng dụng y sinh và công nghiệp. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả các hợp chất này đòi hỏi những enzyme đặc thù, có khả năng hoạt động trong điều kiện khắc nghiệt. Trong số đó, các enzyme từ vi khuẩn cổ chịu mặn Haloarchaea đang thu hút sự quan tâm nghiên cứu nhờ các đặc tính vượt trội: chịu mặn, bền nhiệt và ổn định trong dải pH rộng. Hiện nay, nhu cầu sản xuất acid hyaluronic có trọng lượng phân tử thấp, là dạng có khả năng thẩm thấu tốt và hoạt tính sinh học cao đang gia tăng mạnh mẽ trong các lĩnh vực y học, chăm sóc sức khỏe và mỹ phẩm. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc tìm kiếm các enzyme phân giải hiệu quả loại hợp chất này. Với khả năng thích nghi vượt trội trong điều kiện khắc nghiệt, các chủng cổ khuẩn Haloarchaea được kỳ vọng sẽ trở thành nguồn enzyme tiềm năng cho các ứng dụng công nghệ sinh học hiện đại.

Việt Nam sở hữu hệ thống ruộng muối tự nhiên trải dài từ Bắc vào Nam, là môi trường lý tưởng cho sự phát triển của Haloarchaea. Tuy nhiên, các nghiên cứu về nhóm vi sinh vật cổ này vẫn còn rất hạn chế. Trước nhu cầu thực tế, nhiệm vụ hợp tác quốc tế giữa Viện Nghiên cứu và Ứng dụng công nghệ Nha Trang (nay là Viện Hải dương học) - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Viện Nghiên cứu Địa cực (ISP) - Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia Italia (CNR) về “HALOPHARM: Vi khuẩn cổ chịu mặn - nguồn enzyme mới cho dược liệu” (mã số QTIT01.01/23-24) đã được triển khai.

Nhiệm vụ do PGS.TS. Phạm Đức Thịnh làm chủ trì phía Việt Nam, với mục tiêu tìm kiếm, phân lập, khai thác các enzyme từ các chủng Haloarchaea bản địa - nhóm vi sinh vật cổ sinh trưởng trong môi trường cực đoan (ở điều kiện độ mặn cao) có tiềm năng ứng dụng trong sản xuất dược liệu và sinh phẩm công nghệ cao.

PGS.TS. Phạm Đức Thịnh (thứ 3 từ trái) cùng đoàn Viện Hải dương học tiếp đoàn ISP - CNR (Italia), tháng 6/2023.

Trong khuôn khổ nhiệm vụ, các nhà khoa học đã tiến hành thu mẫu tại các ruộng muối điển hình ở cả 3 miền đất nước, đặc biệt là Hòn Khói (Khánh Hòa) và Hải Lý (Nam Định) những địa điểm có độ mặn rất cao, điều kiện sống khắc nghiệt đến mức hầu như không loài sinh vật nào có thể tồn tại.

Kết quả, nhóm nghiên cứu đã phân lập được 27 chủng vi sinh vật chịu mặn cao từ các mẫu thu tại Hòn Khói - Khánh Hòa. Các chủng này cho thấy khả năng thích nghi ấn tượng với độ mặn từ 165 - 375 g/L và nhiệt độ dao động từ 36,5 - 60,2°C, những điều kiện được đánh giá là môi trường cực đoan với điều kiện tồn tại của sự sống. Đặc biệt, 5 trong số các chủng này được xác định thuộc nhóm Haloarchaea - cổ khuẩn ưa mặn, dựa trên phản ứng nhạy cảm đặc hiệu với anisomycin. Việc các chủng này không chỉ sống sót mà còn phát triển tốt trong điều kiện nuôi cấy nhân tạo đã mở ra hướng tiếp cận với thế giới vi sinh vật cổ vốn vẫn còn là ẩn số của sinh giới.Từ 5 chủng cổ khuẩn nói trên, nhóm nghiên cứu đã tiến hành sàng lọc chức năng enzyme thủy phân polysaccharide. Kết quả cho thấy, chủng VS7M5.3 có hoạt tính mạnh trên cả 3 cơ chất là cellulose, hyaluronic acid (HA) và chitin. Các chủng còn lại như VS7M5.1, VS7M5.7 và VS7M5.11 cũng thể hiện hoạt tính rõ trên từng cơ chất, mở ra triển vọng sử dụng các enzyme như cellulase/xylanase, chitinase và hyaluronidase trong công nghiệp sinh học, y học, xử lý môi trường và sản xuất nhiên liệu sinh học từ sinh khối.

Điểm đáng chú ý của nghiên cứu là việc phân tích cấu trúc cộng đồng vi sinh vật bằng công nghệ metagenome hiện đại. Nhóm đã giải trình tự vùng V3 - V4 của gene 16S rRNA từ các mẫu nước muối, trầm tích và muối kết tinh. Kết quả cho thấy mức độ đa dạng sinh học cao ở các mẫu thu thập được, đặc biệt là tại mẫu trầm tích VS9sed. Nhóm Halobacterota chiếm ưu thế ở hầu hết các mẫu có hàm lượng muối cao, trong khi nhóm DPANN Archaea là nhóm cổ khuẩn ít được biết đến chiếm khoảng 78,5% tại mẫu VS7. Ngoài ra, nhóm đã phát hiện các nhánh tiến hóa sâu chưa từng được ghi nhận trong cơ sở dữ liệu quốc tế như DBCVW#1, DBCVN#2 và DBCVP#2. Trong đó, cụm DBCVW#1 từ mẫu VS7 được đánh giá là nhánh tiến hóa tiềm năng đại diện cho loài mới.

Chia sẻ về khó khăn trong nghiên cứu, PGS.TS. Phạm Đức Thịnh cho biết: Một trong những thách thức lớn nhất mà nhóm nghiên cứu phải đối mặt là làm việc với các chủng vi sinh vật cổ vốn có yêu cầu rất nghiêm ngặt về điều kiện môi trường như độ mặn, pH và nhiệt độ. Chỉ một sai số nhỏ trong quá trình nuôi cấy cũng có thể khiến các chủng này không phát triển được hoặc mất đi hoạt tính enzyme, điều kiện thiết yếu cho các phân tích tiếp theo. Bên cạnh đó, việc xử lý dữ liệu metagenome với hàng trăm nghìn trình tự ngắn cũng đòi hỏi hệ thống tính toán mạnh mẽ và kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực tin sinh học, điều mà không phải đơn vị nào trong nước cũng có thể đáp ứng đầy đủ.

Tuy nhiên, từ nhiệm vụ hợp tác quốc tế với ISP - CNR (Italia) này, nhóm đã có cơ hội tiếp cận với công nghệ giải trình tự gen thế hệ mới (NGS), đồng thời thực hiện giải trình tự bộ gene đầy đủ (WGS) cho một số chủng cổ khuẩn được lựa chọn kỹ lưỡng. Mặc dù các kết quả phân tích chi tiết vẫn chưa thể công bố do giới hạn thời gian, song những kết quả ban đầu từ hợp tác này đã mở ra nhiều bước tiến quan trọng, không chỉ về mặt công nghệ mà còn nâng cao đáng kể năng lực chuyên môn và tư duy nghiên cứu của nhóm cán bộ khoa học Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên một bài báo quốc tế thuộc danh mục SCIE và một bài báo khoa học trong nước, hỗ trợ đào tạo một học viên cao học chuyên ngành Sinh học thực nghiệm, qua đó khẳng định vai trò của nghiên cứu trong việc gắn kết và nâng cao chất lượng đào tạo nhân lực khoa học.

PGS.TS. Phạm Đức Thịnh cho biết thêm: Các enzyme phân lập từ chủng vi khuẩn cổ chịu mặn bước đầu cho thấy hoạt tính trên một số cơ chất polysaccharide, phản ánh tiềm năng ứng dụng trong sinh học. Dù chưa phát triển thành sản phẩm cụ thể, nhưng các chủng vi khuẩn này là nguồn vật liệu di truyền quý, mở ra hướng nghiên cứu các enzyme có khả năng chịu mặn, chịu nhiệt – những đặc tính quan trọng trong công nghiệp sinh học, xử lý môi trường và sản xuất dược liệu. Kết quả ban đầu này là cơ sở để tiếp tục sàng lọc, tối ưu và đánh giá khả năng ứng dụng enzyme trong các nghiên cứu chuyên sâu tiếp theo.

Ngoài khả năng ứng dụng thực tiễn, nghiên cứu đã góp phần bổ sung vào Bộ sưu tập gần 2000 chủng vi sinh vật biển hiện đang lưu trữ tại đơn vị, hướng tới xây dựng Ngân hàng vi sinh vật biển Quốc gia. Đây sẽ là nền tảng cho các nghiên cứu về đa dạng sinh học, phát triển enzyme đặc thù và khai thác hoạt chất sinh học từ nguồn vi sinh vật biển.  Đồng thời, việc phân tích khả năng tồn tại của các vi sinh vật trong điều kiện khắc nghiệt góp phần mở rộng hiểu biết về sự thích nghi của sự sống trong môi trường cực đoan, hướng nghiên cứu có ý nghĩa trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, nơi các giải pháp công nghệ sinh học đang trở nên ngày càng cần thiết.

Theo Viện Hàn Lâm Khoa học Việt Nam

 

 

 

 

 

Google Veo 3 chính thức hỗ trợ Việt Nam, không cần đăng ký AI Ultra

 

Google mở rộng thị trường hỗ trợ Veo 3, bao gồm Việt Nam. Điểm đặc biệt là không cần đăng ký AI Ultra vẫn có thể sử dụng công cụ tạo video này.

Ngày 3/7, Google thông báo mở rộng hỗ trợ công cụ AI tạo video Veo 3 đến tất cả thị trường nơi Gemini đang hoạt động, trong đó có Việt Nam. Để sử dụng, người dùng cần đăng ký gói Google AI Pro, giá cước 489.000 đồng/tháng, miễn phí tháng đầu. Nếu đăng ký theo năm, cước phí là 5 triệu đồng, giảm 14% so với theo từng tháng.

Với Google AI Pro, người dùng được trải nghiệm các mô hình mạnh nhất của Google, truy cập trợ lý Gemini Pro dựa trên mô hình suy luận 2.5, tính năng nâng cao Deep Research và tạo video bằng Veo; trợ lý nghiên cứu viết lách NotebookLM với hạn mức cao hơn gấp 5 lần bản miễn phí; tích hợp Gemini trong các ứng dụng của Google như Gmail, Tài liệu... Đi kèm là 2TB bộ nhớ cho Photos, Drive và Gmail.

Trước đây, Veo 3 độc quyền cung cấp trong gói Google AI Ultra giá 249,99 USD/tháng (giảm 50% ba tháng đầu) tại 73 quốc gia. Do chưa chính thức hỗ trợ Việt Nam, người dùng phải chuyển VPN sang Mỹ để sử dụng, đồng thời, thị trường mua bán tài khoản Veo 3 cũng nở rộ, dẫn đến nhiều rủi ro cho người dùng.

Google cho biết mỗi tháng được tạo tối đa 10 video Veo 3. Khi đăng ký gói Google AI Pro, người dùng được cấp 1.000 tín dụng AI hàng tháng. Mỗi lượt tạo video Veo 3 trong Flow ở chế độ nhanh mất 20 tín dụng, chế độ chất lượng mất 100 tín dụng. Dù vậy, chỉ những người dùng đăng ký Google AI Ultra mới có thể nạp thêm tín dụng AI. Hiện, gói này chưa có sẵn tại Việt Nam.

Google Veo 3 là mô hình AI tạo video tiên tiến nhất của Google, được công bố tại hội nghị Google I/O 2025 tháng 5/2025. Đây là một bước tiến đáng kể trong lĩnh vực AI tạo sinh, cho phép người dùng chuyển đổi các mô tả bằng văn bản (prompt) thành các đoạn video 8 giây chất lượng cao.

Dù không phải AI tạo video đầu tiên trên thị trường, Veo 3 gây ấn tượng với khả năng tạo âm thanh (bao gồm lời thoại, nhạc nền, hiệu ứng âm thanh môi trường), đặc biệt còn hỗ trợ tiếng Việt. Veo 3 có thể dùng trong Gemini hoặc kết hợp với Google Flow để chỉnh sửa, mở rộng cảnh quay, kiểm soát góc quay và chuyển động camera linh hoạt.

Tất cả các video được tạo bởi Veo 3 đều sẽ hiển thị ký hiệu mờ (watermark) dễ nhận biết và được nhúng thêm ký hiệu kỹ thuật số SynthID ẩn, giúp xác định nguồn gốc AI của nội dung và tăng tính minh bạch.

Cùng với các AI tạo video khác như OpenAI Sora, Midjourney V1, Veo 3 hứa hẹn thay đổi đáng kể quy trình sản xuất nội dung video trong tương lai, giúp hiện thực hóa các ý tưởng sáng tạo một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn bao giờ hết.

Theo Vietnamnet

 

 

 

 

 

TIN QUỐC TẾ

 

Trung Quốc nuôi thành công thủy hải sản giữa sa mạc bằng nước biển nhân tạo

 

Nhờ đất mặn kiềm, các nhà khoa học Trung Quốc đã tìm ra được cách nuôi trồng thuỷ hải sản ngay tại giữa sa mạc khô cằn.

Giống tôm thẻ được nuôi tại Tân Cương.

Các chuyên gia thủy sinh tại Khu tự trị Duy Ngô Nhĩ Tân Cương (Tây Bắc Trung Quốc) đã nuôi trồng thành công nhiều loại thuỷ hải sản như cá hồi, cá rô phi, tôm hùm và cua ngọc trắng trong môi trường nước biển nhân tạo được tạo ra từ nước muối kiềm. Theo Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) ngày 30/6, lô "hải sản sa mạc" mới nhất chuẩn bị được tung ra thị trường.

Nghề nuôi hải sản giữa vùng sa mạc khô cằn của Tân Cương được hình thành từ một nguồn tài nguyên đầy giá trị – đất mặn kiềm. Nguồn nước tại đây có độ mặn và thành phần hóa học tương tự như nước biển. Thông qua các điều chỉnh khoa học, các chuyên gia đã phát triển kỹ thuật tạo ra nước biển nhân tạo, mở ra khả năng nuôi trồng nhiều loài thủy hải sản ngay giữa vùng đất khô hạn.

Ngoài ra, Tân Cương còn thử nghiệm nuôi tôm nước mặn trong môi trường nước ngọt. Quá trình này bắt đầu bằng việc sử dụng các ao khử muối để giúp tôm thích nghi dần, đồng thời tạo lập điều kiện phù hợp cho việc nuôi trồng. Nhờ nguồn nước ngọt chất lượng cao từ dãy núi Thiên Sơn, địa phương đã nuôi thành công tôm thẻ chân trắng Thái Bình Dương, loài tôm được người tiêu dùng ưa chuộng nhờ kích thước lớn và hương vị đậm đà.

Trong cuộc phỏng vấn với Global Times, một nông dân họ Vương cho biết ông đã bắt đầu nuôi thủy sản tại địa phương từ năm 2005 và hiện có gần 20 năm kinh nghiệm. Hiện tại, ông cùng năm người khác đang nuôi cua theo mô hình hồ chứa. Sản phẩm chủ yếu được tiêu thụ tại Tân Cương, với nhu cầu khá cao.

“Mặc dù thị trường hải sản ở đây còn hạn chế, nhưng cua nuôi tại Tân Cương vẫn được đón nhận nồng nhiệt nhờ hương vị tự nhiên, không sử dụng thức ăn công nghiệp. Việc nuôi thả tự do trong vùng nước tự nhiên giúp đảm bảo chất lượng cao cho sản phẩm”, ông Vương chia sẻ.

Chỉ tính riêng trong năm 2024, Tân Cương đã sản xuất 196.500 tấn thủy sản, dẫn đầu trong số năm đơn vị cấp tỉnh ở Tây Bắc Trung Quốc. Theo CCTV, các sản phẩm cá, tôm và cua tại Tân Cương không chỉ được tiêu thụ rộng rãi trong nước mà còn xuất khẩu sang các thị trường quốc tế như Nga và Tây Ban Nha.

Theo baotintuc.vn

 

 

 

 

Israel công bố đột phá chẩn đoán ung thư máu trong tình huống ‘nghẹt thở’

 

Israel đã phát hiện đột phá trong chẩn đoán ung thư máu chỉ vài giờ trước khi phòng thí nghiệm bị trúng tên lửa Iran.

Trong một diễn biến nghẹt thở như phim hành động, các nhà khoa học Israel đã kịp thời hoàn tất một phát minh y học mang tính cách mạng trước khi phòng thí nghiệm của họ bị phá hủy bởi tên lửa Iran. Phát minh này hứa hẹn thay thế hoàn toàn sinh thiết tủy xương trong việc phát hiện sớm bệnh bạch cầu và theo dõi quá trình lão hóa máu.

Công trình sau đó được đăng tải trên tạp chí Nature Medicine mới đây, giới thiệu một phương pháp xét nghiệm máu không xâm lấn, có khả năng phát hiện sớm các dấu hiệu tiền ung thư máu và theo dõi tốc độ lão hóa của hệ thống tạo máu - điều mà trước đây chỉ có thể làm thông qua sinh thiết tủy xương đầy đau đớn và tốn kém.

Theo Giáo sư Shlush, khi con người già đi, các tế bào gốc tạo máu - vốn sinh ra toàn bộ các tế bào máu trong cơ thể - bắt đầu tích tụ đột biến gen và dần chiếm ưu thế trong tủy xương. Điều này dẫn đến sự ngưng trệ trong quá trình biệt hóa, khiến máu không còn sản xuất đủ tế bào khỏe mạnh, tạo điều kiện cho các bệnh lý nghiêm trọng như hội chứng rối loạn sinh tủy (MDS) và ung thư máu cấp tính (AML).

Trong nghiên cứu này, nhóm của ông đã phát hiện rằng một lượng rất nhỏ tế bào gốc có thể "di cư" từ tủy xương ra máu ngoại vi - khoảng một trên một triệu tế bào. Nhờ vào công nghệ phân tích dữ liệu tiên tiến và sự hợp tác với chuyên gia tin học sinh học hàng đầu là Giáo sư Tanay, họ đã giải mã được những đặc điểm phân tử cực kỳ tinh vi của các tế bào này.

Các nhà khoa học Israel đã thu thập mẫu máu từ người trẻ, người già, nam giới, nữ giới, thậm chí cả những người có chỉ số mỡ máu cao để xây dựng một bản đồ phân tử về máu khỏe mạnh và máu bệnh lý. Đặc biệt, nhóm nghiên cứu phát hiện tốc độ lão hóa máu ở nam giới nhanh hơn nữ - điều có thể giải thích vì sao đàn ông có nguy cơ mắc ung thư máu cao hơn.

Phát hiện của họ không chỉ áp dụng cho hội chứng rối loạn sinh tủy (MDS) mà còn có tiềm năng mở rộng sang nhiều bệnh huyết học khác. Các thử nghiệm lâm sàng hiện đang được triển khai tại nhiều trung tâm y tế lớn trên thế giới.

Một tòa nhà của Viện Khoa học Weizmann ở Rehovot sau khi bị trúng tên lửa của Iran vào ngày 15/6/2025. (Ảnh do Giáo sư Eldad Tzahor cung cấp)

Tuy nhiên, kịch bản tưởng chừng hoàn hảo ấy suýt bị chôn vùi khi một tên lửa từ đợt tấn công của Iran rơi thẳng vào tòa nhà nơi đặt phòng thí nghiệm của nhóm nghiên cứu. Dù công trình đã được gửi đi công bố, nhưng hàng năm trời nghiên cứu, mẫu sinh học quý giá và dữ liệu chưa xử lý có nguy cơ bị mất trắng.

Theo Vtv.vn

 

 

 

 

Công nghệ VR/AR giúp bác sĩ nhìn 'xuyên thấu' người bệnh

 

Công nghệ VR/AR cho phép bác sĩ nhìn thấy hình ảnh khối u, mạch máu, thần kinh hoặc cơ quan nội tạng mà không cần mổ hở...

Công nghệ VR/AR giúp mô phỏng thực tế cơ thể bệnh nhân, cho phép bác sĩ lên kế hoạch mổ chính xác hơn, đồng thời giúp sinh viên y khoa học giải phẫu trực quan hơn.

VR (Virtual Reality - thực tế ảo) và AR (Augmented Reality - thực tế tăng cường) là những công nghệ mô phỏng, hiển thị thông tin trực quan và tương tác ảo. Trong lĩnh vực y tế, chúng được ứng dụng với nhiều mục đích.

VR giúp tạo môi trường 3D cho bác sĩ hoặc sinh viên y học thực hành phẫu thuật, mổ ảo, thao tác kỹ thuật mà không cần dùng bệnh nhân thật; mô phỏng quy trình điều trị để huấn luyện đội ngũ y tế; hỗ trợ bệnh nhân giảm đau, giảm lo âu (ví dụ đeo kính VR để thư giãn trong quá trình trị liệu).

Trong khi đó AR hiển thị các thông tin, hình ảnh y học (như hình ảnh CT, MRI) chồng lên cơ thể thật, giúp bác sĩ xác định vị trí mô, cơ quan, mạch máu chính xác khi phẫu thuật; hỗ trợ hướng dẫn từ xa (chuyên gia có thể “nhìn” qua camera và chỉ dẫn trực tiếp cho bác sĩ khác khi can thiệp ở những nơi xa); đào tạo sinh viên y khoa bằng cách cho họ nhìn thấy các cấu trúc giải phẫu được chiếu trực tiếp lên cơ thể người thật.

Những công nghệ này đang mở ra cơ hội chưa từng có trong ngành y tế, từ điều trị đến đào tạo.

Thông qua các thiết bị như kính thực tế tăng cường (ví dụ Microsoft HoloLens), hình ảnh từ máy quét CT, MRI hoặc PET được dựng thành mô hình 3D rồi chồng lên cơ thể người bệnh theo thời gian thực.

Công nghệ VR/AR cho phép bác sĩ nhìn thấy hình ảnh khối u, mạch máu, thần kinh hoặc cơ quan nội tạng mà không cần mổ hở, nhờ đó đưa ra quyết định điều trị nhanh hơn, chính xác hơn và ít xâm lấn hơn. Điều thú vị nằm ở chỗ các phần mềm tiên tiến sẽ tính toán và hiệu chỉnh hình ảnh 3D để luôn khớp với vị trí bệnh nhân ngay cả khi người bệnh cử động hoặc thay đổi tư thế.

Bên cạnh đó, công nghệ marker tracking (đánh dấu và định vị) giúp hình ảnh ảo bám sát hoàn toàn vào cơ thể thật, tránh sai số trong các thủ thuật yêu cầu độ chính xác cao.

Với công nghệ hiển thị giải phẫu ngay trên da, bác sĩ có thể lập kế hoạch đường mổ an toàn, tránh những cấu trúc quan trọng như mạch máu lớn hay dây thần kinh. Ứng dụng này đặc biệt hữu ích trong phẫu thuật thần kinh, phẫu thuật xương khớp, can thiệp tim mạch hoặc sinh thiết khối u.

Ngoài ra, công nghệ VR/AR còn hỗ trợ mạnh mẽ trong các thủ thuật xâm lấn tối thiểu như đặt ống dẫn lưu, sinh thiết qua da, đặt catheter - những thủ thuật vốn tiềm ẩn nguy cơ làm tổn thương các cấu trúc lân cận nếu bác sĩ không nhìn rõ cấu trúc bên trong.

Thị trường này đã thu hút nhiều tên tuổi trong làng công nghệ. Microsoft phát triển HoloLens kết hợp phần mềm HoloAnatomy để phục vụ phẫu thuật và giảng dạy y khoa.

Công ty Medivis (Mỹ) cho ra mắt SurgicalAR hỗ trợ bác sĩ phẫu thuật thần kinh dẫn hướng chính xác hơn. EchoPixel cũng ghi dấu ấn với hệ thống hiển thị 3D nội tạng trong thời gian thực.

Magic Leap vốn nổi tiếng trong ngành VR/AR cũng đang hợp tác cùng các bệnh viện để phát triển hình ảnh MRI/CT chiếu thẳng lên bệnh nhân, mở ra triển vọng "mắt thần" cho bác sĩ ngay trên bàn mổ...

Dù vậy, công nghệ này chưa thể phổ cập rộng rãi do chi phí thiết bị và phần mềm còn cao, đi kèm yêu cầu đào tạo nhân lực thành thạo. Ngoài ra, bài toán đồng bộ giữa hình ảnh ảo và chuyển động thật của bệnh nhân vẫn cần tiếp tục hoàn thiện để đạt độ chính xác tuyệt đối bởi trong y khoa, sai lệch chỉ vài mm cũng có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Song với đà phát triển mạnh mẽ của thực tế tăng cường và trí tuệ nhân tạo, không quá lời khi nói rằng tương lai của ngành y sẽ có thêm "con mắt thứ ba" giúp bác sĩ không chỉ nhìn, mà còn chạm tay vào dữ liệu sống động của chính cơ thể bệnh nhân, ngay trên giường bệnh.

Theo Tuoitre.vn


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 736
Đã truy cập: 3115280