Quyền Sở hữu trí tuệ là gì?
Theo Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi, bổ sung các năm 2009, 2019 và 2022), quyền sở hữu trí tuệ bao gồm:
- Quyền tác giả (đối với tác phẩm văn học, nghệ thuật, phần mềm,…)
- Quyền sở hữu công nghiệp (đối với nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, chỉ dẫn địa lý, bí mật kinh doanh…)
- Quyền đối với giống cây trồng
Một số nguy cơ phổ biến:
- Sử dụng nhãn hiệu, tên thương mại trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu đã được bảo hộ của tổ chức, cá nhân khác.
- Sao chép, khai thác sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, giải pháp hữu ích đã được bảo hộ mà không xin phép chủ sở hữu.
- Sản xuất, kinh doanh hàng hóa mang dấu hiệu giống hoặc tương tự gây nhầm lẫn với thương hiệu đã đăng ký bảo hộ.
- Sử dụng trái phép tác phẩm văn học, nghệ thuật, phần mềm máy tính mà không được sự đồng ý của tác giả/chủ sở hữu.
- Không kịp thời gia hạn hiệu lực văn bằng bảo hộ, dẫn đến mất quyền và bị đơn vị khác đăng ký chiếm dụng.
Khuyến nghị đối với doanh nghiệp:
- Chủ động tra cứu, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng công nghiệp cho sản phẩm, dịch vụ của mình tại Cục Sở hữu trí tuệ https://www.ipvietnam.gov.vn
- Thường xuyên kiểm tra tình trạng pháp lý của các văn bằng để đảm bảo quyền lợi, tránh để hết hạn hiệu lực.
- Khi có ý định sử dụng hình ảnh, biểu tượng đặc biệt (quốc kỳ, huy hiệu, bản đồ, hình lãnh tụ…), doanh nghiệp cần tham khảo ý kiến cơ quan quản lý chuyên ngành trước khi đưa vào sử dụng.
- Liên hệ với Sở Khoa học và Công nghệ hoặc trực tiếp tại Cục Sở hữu trí tuệ để được tư vấn, hỗ trợ thủ tục xác lập và thực thi quyền SHCN.
Các quy định của pháp luật cụ thể về xử lý hành vi xâm phạm
Xử phạt hành chính:
Theo Nghị định số 65/2023/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ:
- Mức phạt tiền lên đến 250 triệu đồng đối với cá nhân, 500 triệu đồng đối với tổ chức.
- Ngoài ra, còn áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như: tịch thu hàng vi phạm, buộc tiêu hủy, đình chỉ hoạt động sản xuất kinh doanh.
Trách nhiệm hình sự:
Theo Điều 226, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017):
- Người nào xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý gây thiệt hại lớn có thể bị:
- Phạt tiền từ 50 triệu đến 1 tỷ đồng
- Phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm
- Nếu vi phạm có tổ chức, tái phạm nguy hiểm, có thể bị phạt tù lên đến 5 năm và phạt bổ sung đến 500 triệu đồng, cấm hành nghề.
Thông điệp:
Việc tuân thủ pháp luật về sở hữu công nghiệp không chỉ bảo vệ tài sản trí tuệ của doanh nghiệp mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ trên thị trường.
Mọi thắc mắc, doanh nghiệp vui lòng liên hệ: phòng Bưu Chính Viễn thông và Tiêu chuẩn đo lường chất lượng, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh.
Nguyễn Thị Hạnh - Sở KH&CN