TIN TRONG TỈNH

Lãnh đạo Sở KH&CN Quảng Ninh dự Lễ ra mắt mô hình "Trợ lý ảo (AI) hỗ trợ công tác quản lý, điều hành và hỗ trợ công dân giải quyết thủ tục hành chính tại Phường Mông Dương"

Sáng ngày 28/11/2025, Phường Mông Dương đã tổ chức Lễ ra mắt mô hình “Trợ lý ảo (AI) hỗ trợ công tác quản lý, điều hành và hỗ trợ công dân giải quyết thủ tục hành chính”. Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường - Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN Quảng Ninh dự và chúc mừng địa phương.

Toàn cảnh Lễ ra mắt mô hình "Trợ lý ảo (AI) hỗ trợ công tác quản lý, điều hành và hỗ trợ công dân giải quyết thủ tục hành chính".

Mô hình được phường Mông Dương triển khai nhằm cụ thể hóa mục tiêu chuyển đổi số của tỉnh, nâng cao chất lượng phục vụ người dân tại cơ sở. Trợ lý ảo AI được tích hợp trên nền tảng Một cửa điện tử, hỗ trợ tra cứu thông tin, hướng dẫn quy trình nộp hồ sơ, nhắc việc theo tiến độ và theo dõi trạng thái giải quyết thủ tục. Cùng với đó, Robot Bellabot Pro được bố trí tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của phường để hỗ trợ tiếp nhận, hướng dẫn người dân và tăng tính trực quan trong phục vụ.

Tại buổi lễ, các đại biểu đã nghe báo cáo quá trình triển khai, xem phóng sự giới thiệu tính năng hệ thống và trực tiếp trải nghiệm hoạt động của Trợ lý ảo AI và Robot Bellabot Pro.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường - Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN Quảng Ninh phát biểu tại buổi lễ.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường – Giám đốc Sở KH&CN Quảng Ninh nhấn mạnh: Việc đưa Trợ lý ảo AI vào hoạt động không chỉ tạo ra bước tiến mới trong cải cách hành chính của phường Mông Dương, mà còn thể hiện quyết tâm xây dựng chính quyền cơ sở hiện đại, chuyên nghiệp, lấy sự hài lòng của người dân làm trung tâm. Đây là mô hình tiên phong, phù hợp định hướng chuyển đổi số của tỉnh Quảng Ninh, và tôi tin rằng khi được vận hành nghiêm túc, hệ thống sẽ mang lại hiệu quả thiết thực, hỗ trợ cán bộ giảm tải công việc, đồng thời giúp người dân tiếp cận dịch vụ nhanh chóng, minh bạch và thuận tiện hơn.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường - Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN Quảng Ninh tại Phường Mông Dương.

Mô hình Trợ lý ảo AI giúp tra cứu thông tin, hướng dẫn quy trình, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm áp lực cho bộ phận “một cửa”, nâng cao tính minh bạch trong giải quyết thủ tục. Không phô trương, không hình thức, mục tiêu rõ ràng: phục vụ tốt hơn, nhanh hơn, chuẩn hơn.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường - Tỉnh uỷ viên, Bí thư Đảng uỷ, Giám đốc Sở KH&CN Quảng Ninh cùng các đại biểu tặng hoa chúc mừng Phường Mông Dương.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại buổi lễ.

Việc đưa vào vận hành hệ thống cũng là bước quan trọng trong mục tiêu xây dựng phường Mông Dương trở thành địa phương đi đầu về chuyển đổi số trong khối xã, phường của tỉnh Quảng Ninh.

Tin, ảnh: Mỹ Phương – Kim Đồng (Sở KH&CN)

Lãnh đạo Sở KH&CN tỉnh Quảng Ninh tham dự Hội nghị tập huấn về chuyển đổi số khu vực miền Bắc tại tỉnh Ninh Bình

Sáng ngày 02/12/2025, tại Khách sạn The Reed (tỉnh Ninh Bình), Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) đã phối hợp với UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội nghị tập huấn về chuyển đổi số khu vực miền Bắc năm 2025.

Tham dự hội nghị có Lãnh đạo Bộ KH&CN, Lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Bình cùng đại diện Lãnh đạo và cán bộ Sở KH&CN, Văn phòng UBND các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc.

Toàn cảnh Hội nghị tập huấn về chuyển đổi số khu vực miền Bắc năm 2025 tại tỉnh Ninh Bình.

Sở KH&CN tỉnh Quảng Ninh có đồng chí Phan Đăng Chính – Phó Bí thư Đảng uỷ, Phó Giám đốc Sở cùng đại diện lãnh đạo các phòng, đơn vị chuyên môn thuộc Sở tham dự.

Đồng chí Phan Đăng Chính – Phó Bí thư Đảng uỷ, Phó Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Quảng Ninh, trưởng đoàn công tác phát biểu tại Hội nghị.

Hội nghị được tổ chức nhằm thực hiện kế hoạch bồi dưỡng, tập huấn chuyên sâu, cập nhật các kiến thức mới nhất về chuyển đổi số. Tham dự chương trình có Lãnh đạo Cục Chuyển đổi số quốc gia, Lãnh đạo Sở KH&CN tỉnh Ninh Bình cùng đại diện Sở KH&CN, Văn phòng UBND và các đơn vị liên quan của các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc.

Tại hội nghị, đại biểu Sở KH&CN Quảng Ninh tập trung nghiên cứu, trao đổi về các chuyên đề trọng tâm mang tính định hướng chiến lược do các chuyên gia từ Cục Chuyển đổi số quốc gia trình bày: Các vấn đề trong triển khai chính quyền địa phương 2 cấp, Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và Khung kiến trúc hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh; Các định hướng quan trọng cho công tác chuyển đổi số năm 2026; Hướng dẫn và giải đáp các quy định liên quan đến quản lý đầu tư cho chuyển đổi số, tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn triển khai tại địa phương;…

Việc tham dự hội nghị là hoạt động thiết thực giúp Lãnh đạo Sở và đội ngũ cán bộ chủ chốt của Sở KH&CN Quảng Ninh cập nhật kịp thời các chủ trương, chính sách pháp luật mới. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao năng lực quản lý nhà nước, phục vụ hiệu quả công tác tham mưu và tổ chức triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh trong giai đoạn tới.

Tin, ảnh: Mỹ Phương – Kim Đồng (Sở KH&CN)

Lãnh đạo Sở KH&CN Quảng Ninh tham dự hội thảo Quốc gia về Chiến lược phát triển công nghệ sinh học

Ngày 29/11/2025, tại Hội trường Trần Chí Đáo – Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, đồng chí Phạm Hồng Thái – Phó Giám đốc Sở KH&CN tỉnh Quảng Ninh đã tham dự Hội thảo khoa học quốc gia “Chiến lược phát triển công nghệ sinh học giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn đến năm 2045”. Sự kiện do Bộ KH&CN phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung Ương chỉ đạo, Đại học Quốc gia TP.HCM và Tập đoàn CT Group tổ chức, với sự tham gia của nhiều nhà khoa học, chuyên gia và đại diện các bộ, ngành, địa phương.

Quang cảnh Hội thảo.

Hội thảo tập trung đánh giá kết quả triển khai Nghị quyết 189/NQ-CP về phát triển và ứng dụng công nghệ sinh học phục vụ phát triển bền vững đất nước trong tình hình mới, đặc biệt ở các lĩnh vực y tế, nông nghiệp, môi trường, an ninh – quốc phòng. Các báo cáo chuyên đề của Bộ KH&CN, Bộ NN&PTNT, Bộ Y tế, Bộ Công an và các viện nghiên cứu đã cung cấp cái nhìn toàn diện về xu hướng công nghệ sinh học trên thế giới và tiềm năng ứng dụng tại Việt Nam.

Việc lãnh đạo Sở KH&CN Quảng Ninh tham dự hội thảo khẳng định sự quan tâm của tỉnh Quảng Ninh đối với lĩnh vực công nghệ sinh học – một trong những trụ cột quan trọng để phát triển kinh tế tri thức, đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương. Đây cũng là dịp để Sở KH&CN tiếp cận các định hướng chiến lược mới, từ đó tham mưu cho tỉnh xây dựng chương trình, dự án phù hợp nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ sinh học trong y tế dự phòng, nông nghiệp chất lượng cao, xử lý môi trường, chế biến sản phẩm OCOP và phát triển công nghiệp dược liệu.

Hội thảo có ý nghĩa quan trọng trong việc kết nối các nhà quản lý – viện trường – doanh nghiệp, góp phần hình thành hệ sinh thái công nghệ sinh học hiện đại, tạo động lực cho phát triển bền vững giai đoạn 2026–2030 và tầm nhìn đến năm 2045.

Tin, ảnh: Như Hoa - Kim Chung (Sở KH&CN)

 Sở KH&CN Quảng Ninh tổ chức Hội đồng tư vấn đánh giá, nghiệm thu kết quả dự án KH&CN cấp tỉnh 

Chiều ngày 30/11/2025, tại Sở KH&CN Quảng Ninh tổ chức Hội đồng tư vấn đánh giá, nghiệm thu cấp tỉnh đánh giá kết quả dự án "Ứng dụng khoa học công nghệ chiết xuất và sản xuất thực phẩm chức năng hỗ trợ điều trị đau cơ xương khớp từ cây Ngải mọi và Đương quy Nhật(Angelica acutiloba (Sieb. et Zucc) Kitagawa.) tại tỉnh Quảng Ninh ".

TS.Trần Văn Thanh - Phó Trưởng khoa Y dược, Đại học Trưng Vương, Chủ tịch Hội đồng phát biểu tại cuộc họp hội đồng.

Hội đồng nghiệm thu có: TS. Trần Văn Thanh - Phó Trưởng khoa Y dược, Đại học Trưng Vương làm Chủ tịch Hội đồng; TS.BSCKII Phạm Việt Hoàng - Chuyên gia độc lập - Nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh làm Phó Chủ tịch; TS. Nguyễn Thị Thúy Hường - Phó Trưởng phòng Công nghệ tế bào thực vật, Viện Sinh học, phản biện 1; TS. Tiêu Ngọc Chiến - Sở Y tế Hà Nội, phản biện 2; cùng đại diện các uỷ viên đến từ các Sở, ngành liên quan.

Dự án thuộc thuộc Chương trình Nông thôn miền núi giai đoạn 2016-2025. Đơn vị chủ trì thực hiện là Công ty TNHH Nuôi trồng sản xuất và Chế biến dược liệu Đông Bắc.

Đại diện Công ty TNHH Nuôi trồng sản xuất và Chế biến dược liệu Đông Bắc trình bày báo cáo tại cuộc họp hội đồng.

Tại buổi làm việc, đại diện Công ty TNHH Nuôi trồng sản xuất và Chế biến dược liệu Đông Bắc cùng nhóm nghiên cứu đã báo cáo tóm tắt quá trình thực hiện. Sau 30 tháng triển khai (từ tháng 12/2022 đến 11/2025) , dự án đã hoàn thành và tiếp nhận thành công 07 quy trình công nghệ từ Viện Hóa học (Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam) và Trung tâm Nghiên cứu trồng và chế biến cây thuốc Hà Nội.

Nổi bật trong kết quả dự án là việc xây dựng thành công các mô hình vùng nguyên liệu đạt chuẩn: Mô hình trồng cây Đương quy Nhật Bản theo hướng GACP-WHO, với quy mô 04 ha (vượt trội so với cây trồng truyền thống), năng suất đạt 3,058 tấn/ha dược liệu khô, tổng sản lượng đạt hơn 12,2 tấn; Mô hình trồng cây Ngải mọi theo hướng GACP-WHO, với quy mô 02 ha, năng suất đạt 0,81 tấn/ha dược liệu khô, tổng sản lượng đạt hơn 1,6 tấn;…Không chỉ dừng lại ở vùng nguyên liệu, dự án đã hoàn thiện quy trình khép kín từ trồng trọt đến bào chế. Dự án đã sản xuất thành công 200.000 viên nang cứng hỗ trợ điều trị đau cơ xương khớp, đóng gói thành 3.333 hộp (60 viên/hộp) đạt tiêu chuẩn cơ sở;…

TS.Nguyễn Thị Thúy Hường - Phó Trưởng phòng Công nghệ tế bào thực vật, Viện Sinh học phát biểu tại cuộc họp Hội đồng.

Hội đồng đánh giá cao nỗ lực của đơn vị chủ trì trong việc khắc phục khó khăn do thiên tai (Bão Yagi tháng 9/2024) để hoàn thành khối lượng công việc đồ sộ. Các thành viên Hội đồng nhận định dự án đã hoàn thành đầy đủ số lượng, quy mô, chất lượng sản phẩm so với hợp đồng. Bên cạnh đó, Hội đồng đề nghị đơn vị chủ trì tiếp tục hoàn thiện báo cáo theo góp ý của các chuyên gia, thực hiện các thủ tục đăng ký kết quả và có phương án duy trì, nhân rộng mô hình sản xuất sau khi dự án kết thúc nhằm phát huy tối đa hiệu quả kinh tế - xã hội.

Các thành viên Hội đồng thống nhất dự án xếp loại Khá./.

Tin, ảnh: Mỹ Phương – Duy Đông

Trung tâm Ứng dụng KH-CN và ĐMST

TIN TRONG NƯỚC

Giải pháp chống mã độc của Việt Nam được Microsoft đánh giá cao

Microsoft vừa công bố 8 giải pháp bảo mật cho người dùng hệ điều hành Windows, trong đó CyRadar sản phẩm duy nhất của Đông Nam Á góp mặt.

CyRadar, giải pháp an ninh mạng của Việt Nam, tiếp tục được Microsoft đánh giá cao và lọt vào danh sách các giải pháp bảo mật hàng đầu cho người dùng Windows. Ảnh: Vân Anh

CyRadar là đơn vị an ninh mạng do Tập đoàn FPT đầu tư phát triển. Đây là năm thứ hai liên tiếp sản phẩm chống mã độc Việt Nam có mặt trong danh sách được xem là nguồn tham khảo quan trọng cho người dùng Windows trên toàn cầu.

Microsoft cập nhật danh sách này hàng năm và áp dụng bộ tiêu chí đánh giá đặc biệt khắt khe. Các nhà cung cấp phải chứng minh khả năng tương thích sâu với hệ điều hành Windows thông qua việc tuân thủ toàn diện yêu cầu về API và Kernel Mode Drivers.

Bên cạnh đó, Microsoft chỉ ghi nhận các sản phẩm đạt chứng nhận chất lượng từ những phòng thí nghiệm quốc tế độc lập và duy trì tỉ lệ phát hiện sai ở mức rất thấp nhằm bảo đảm trải nghiệm người dùng. Việc CyRadar tiếp tục đứng trong danh sách Top 8 cho thấy sản phẩm này đã vượt qua hàng loạt tiêu chí kỹ thuật khó nhất mà Microsoft áp dụng.

Nếu như năm trước Microsoft liệt kê 15 nhà cung cấp, thì trong đợt đánh giá mới nhất chỉ còn 8 hãng tiếp tục đáp ứng yêu cầu. CyRadar là đại diện duy nhất của Đông Nam Á có mặt trong nhóm này, bên cạnh các đơn vị khác như Arcabit, Norton, McAfee, AVG, Avast, Avira và ReasonLabs.

Trong hai năm qua, CyRadar tập trung nâng cấp sản phẩm theo hướng tăng cường phòng thủ chủ động và bám sát chuỗi hành động tấn công thực tế. Công ty đã tích hợp các mô hình học máy, phân tích hành vi để phát hiện những hình thức tấn công tinh vi như mã độc đa hình hay tấn công không file.

Đến thời điểm hiện tại, CyRadar EDR đang bảo vệ hơn 8.000 máy trạm tại các cơ quan và doanh nghiệp trong nước. Công nghệ cốt lõi của đơn vị cho phép nhận diện dấu hiệu bất thường ngay tại thiết bị đầu cuối, cảnh báo sớm nguy cơ tấn công và bảo vệ người dùng trước mã độc lan truyền qua internet, email hay các kỹ thuật lừa đảo trực tuyến tinh vi.

Đến nay, CyRadar đã phát hiện hơn 50 triệu tệp tin và đường dẫn bất thường, đồng thời được giới thiệu tại nhiều thị trường công nghệ lớn như Anh, Pháp, Mỹ, Hàn Quốc và Nhật Bản.

Theo laodong.vn

Starlink đang trong bước cuối cùng để cung cấp dịch vụ vệ tinh tại Việt Nam

Dịch vụ Internet vệ tinh Starlink đang được Cục Viễn thông đánh giá, và có thể cấp phép trong thời gian sớm nhất.

Khẳng định trên được ông Nguyễn Anh Cương, Cục phó Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ), chia sẻ tại họp báo thường kỳ tháng 11 của Bộ Khoa học và Công nghệ, diễn ra ngày 1-12.

Theo ông Cương, Starlink đã đi đến bước cuối cùng của việc cung cấp dịch vụ tại Việt Nam. Starlink đã gửi hồ sơ và Bộ Khoa học và Công nghệ đã xin các ý kiến đơn vị liên quan gồm Bộ Công an, Bộ Quốc phòng.

Hiện nay Cục Viễn thông đã gửi lại cho Starlink một số điểm cần làm rõ trong hồ sơ xin cấp phép. Cục sẽ đánh giá và cấp phép trong thời gian sớm nhất.

Việc áp dụng dịch vụ Internet vệ tinh sẽ có thể bổ trợ cho mạng viễn thông mặt đất, đảm bảo thông tin liên lạc. Đặc biệt là trong thiên tai, đây là kênh hỗ trợ hữu hiệu, dự phòng hỗ trợ kết nối giữa các trạm BTS trong quá trình ứng cứu thông tin liên lạc khi xảy ra bão lũ, đại diện Cục Viễn thông cho biết thêm.

Trước đó tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm của Bộ Khoa học và Công nghệ, Thứ trưởng Phạm Đức Long cũng cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ đặt mục tiêu ngay sau khi doanh nghiệp hoàn tất thủ tục đầu tư, thành lập pháp nhân tại Việt Nam, sẽ được cấp phép để có thể chính thức triển khai dịch vụ trong quý 4-2025.

SpaceX hiện là doanh nghiệp gần nhất trong việc cung cấp dịch vụ Internet vệ tinh. Công ty này sở hữu Starlink, hệ thống Internet vệ tinh quỹ đạo thấp, với 6.750 vệ tinh bay ở độ cao 550km.

Dịch vụ đã có mặt tại hơn 125 quốc gia và vùng lãnh thổ, với 5 triệu người dùng. Do vệ tinh quỹ đạo thấp bay ở độ cao 550km, thấp hơn nhiều so với vệ tinh địa tĩnh - 35.000km, khoảng cách này giúp dịch vụ Internet vệ tinh giảm độ trễ, mang lại tốc độ truyền dữ liệu tốt hơn so với Internet vệ tinh truyền thống.

Khi quá trình hoàn tất, Việt Nam sẽ là quốc gia thứ năm tại Đông Nam Á có Internet vệ tinh Starlink, sau Philippines, Malaysia, Indonesia và Timor Leste.

Theo TTO

Công khai dự án khoa học kỹ thuật dự thi cấp quốc gia để tăng giám sát xã hội

Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định phải công khai dự án khoa học kỹ thuật dành cho học sinh trung học được chọn dự thi cấp quốc gia để có giám sát xã hội.

Học sinh trình bày về dự án dự thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia - Ảnh: VĨNH HÀ

Dự án khoa học kỹ thuật dự thi cấp quốc gia sẽ phải công khai cho xã hội giám sát là một nội dung đáng chú ý ở Thông tư số 24/2025/TT- BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật cấp quốc gia dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông vừa được ban hành.

Tại thông tư này, Bộ Giáo dục và Đào tạo điều chỉnh một số nội dung như cách thức lựa chọn các dự án dự thi hội thi cấp quốc gia, các vấn đề liên quan đến việc tổ chức cuộc thi ở cấp đơn vị dự thi.

Để nâng cao tính trung thực trong nghiên cứu khoa học, các đơn vị dự thi phải công bố khai dự án dự thi được chọn đi tham dự cấp quốc gia và làm rõ thêm trách nhiệm của người hướng dẫn nghiên cứu khoa học.

Mặc dù đã được quy định trước đó nhưng theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, tại thông tư sửa đổi, bổ sung, nội dung này được nhấn mạnh hơn và đưa vào các đối tượng cụ thể nhằm nâng cao liêm chính khoa học trong công tác nghiên cứu khoa học, kỹ thuật.

Các dự án dự thi được chọn tham dự cấp quốc gia khi được công bố công khai, đảm bảo có sự giám sát của xã hội, đảm bảo tính trung thực trong nghiên cứu.

Thông tư mới cũng điều chỉnh cách tính số lượng dự án dự thi hướng đến sự công bằng. Cụ thể tại thông tư sửa đổi, bổ sung, quy định cách tính số lượng dự án dự thi được tham dự cấp quốc gia căn cứ vào tỉ lệ của số lượng dự án được dự thi cấp Sở Giáo dục và Đào tạo so với tổng số lượng các dự án dự thi của các sở giáo dục và đào tạo trên toàn quốc. Việc quy định này hướng đến cuộc thi công bằng hơn.

Theo đó, các sở giáo dục và đào tạo có quy mô và phong trào cuộc thi tốt sẽ được cử số lượng dự án dự thi cuộc thi cấp quốc gia tương xứng, tránh việc cào bằng và không thực sự khuyến khích phong trào.

Những sở chưa có phong trào sâu rộng nếu muốn tăng số lượng dự án dự thi cấp quốc gia sẽ phải cân nhắc việc khuyến khích, đẩy mạnh phong trào để có thể có thêm đại diện ở cấp quốc gia.

Thông tư sửa đổi, bổ sung cũng quy định các đơn vị dự thi có quy mô nhỏ được cử tối đa 3 dự án dự thi cấp quốc gia.

Các đơn vị có quy mô lớn hơn, với tỉ lệ dự án tham dự cuộc thi ở cấp đơn vị lớn hơn 1% và nhỏ hơn hoặc bằng 5% sẽ được đăng ký tối đa 6 dự án; với tỉ lệ dự án dự thi lớn hơn 5% và nhỏ hơn hoặc bằng 10% sẽ được đăng ký tối đa 9 dự án; với tỉ lệ dự án dự thi lớn hơn 10% được đăng ký tối đa 12 dự án.

Đối với các đơn vị dự thi là trường phổ thông trực thuộc bộ và cơ quan ngang bộ, đại học, trường đại học, viện, học viện, mỗi đơn vị được đăng ký tối đa 3 dự án dự thi, tăng 1 dự án so với quy định trước đó tại Thông tư 06.

Nhằm động viên phong trào của các địa phương, thông tư sửa đổi, bổ sung quy định đơn vị dự thi được cử thêm 1 dự án dự thi trên mỗi dự án đoạt giải tư trở lên tại cuộc thi quốc tế trong năm liền kề trước đó.

Để bảo đảm tính ổn định thông tư sửa đổi, bổ sung có điều kiện chuyển tiếp đối với cuộc thi năm học 2025-2026 số lượng dự án dự thi của các đơn vị dự thi là Sở Giáo dục và Đào tạo tạo sau sáp nhập tỉnh, thành phố, số dự án dự thi tối đa là tổng số dự án dự thi của các đơn vị dự thi trước khi sáp nhập.

Theo Tuoitre.vn

TIN QUỐC TẾ

Đột phá phẫu thuật an toàn nhờ nút thắt "lập trình sẵn"

Việc bổ sung vào chỉ phẫu thuật các nút thắt trượt (slipknot) với khả năng tự bung có thể giúp các bác sĩ tạo ra những mũi khâu hoàn hảo: đủ chặt để vết thương mau lành nhưng không quá chặt gây tổn thương mô.

Các nhà nghiên cứu đã tìm ra cách kiểm soát chính xác hình dạng và độ ma sát của nút thắt để "lập trình" cho nó tự mở ra khi bị kéo với một lực cụ thể. Điều này cho phép bác sĩ phẫu thuật – hoặc robot – khi khâu vết thương chỉ cần kéo đầu dây tự do với một lực vừa đủ và dừng lại ngay khi nút thắt bung ra. Việc kiểm soát lực này vô cùng quan trọng, bởi các mũi khâu quá chặt hoặc quá lỏng đều có thể dẫn đến biến chứng.

Trong các ca phẫu thuật mô phỏng được mô tả trên tạp chí Nature, kỹ thuật dùng nút thắt trượt này đã giúp các bác sĩ chưa có kinh nghiệm thực hiện các mũi khâu tốt ngang ngửa với những đồng nghiệp lão luyện. Khi thử nghiệm phẫu thuật đại tràng trên chuột, phương pháp này giúp phục hồi lưu lượng máu nhanh hơn, ít rò rỉ và ít mô sẹo hơn so với các mũi khâu thông thường.

Thông thường, các bác sĩ phẫu thuật thường ước lượng độ căng của mũi khâu bằng mắt và cảm giác tay. Đây là kỹ năng phải mất nhiều năm để học và ngay cả các chuyên gia cũng có thể thực hiện không đồng đều.

Tiefeng Li (Lí Thiết Phong), nhà nghiên cứu về cơ học và robot tại Đại học Chiết Giang (Trung Quốc), đồng trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết việc thêm một nút thắt trượt vào sợi chỉ tạo ra "một loại cầu chì cơ học tích hợp sẵn" giúp giới hạn lực tác động lên mô. Ông nói: "Bác sĩ phẫu thuật chỉ cần tuân theo một quy tắc rất đơn giản: kéo cho đến khi nút thắt bung ra, khi đó bạn biết rằng mình đã đạt đến lực mong muốn".

Loại nút thắt được sử dụng bao gồm một vòng dây sẽ bung ra khi một đầu chỉ được kéo căng. Dù trông có vẻ đơn giản, nhưng theo ông Li, cơ chế bên trong lại rất phức tạp. Ông giải thích: "Khi một nút thắt trượt mở ra, sợi chỉ bị uốn cong, xoắn, trượt và cọ xát vào chính nó, làm thay đổi hình dạng của nút thắt rất nhanh".

Để thiết kế các nút thắt tự bung ở một lực nhất định, nhóm nghiên cứu trước tiên đã chạy thử nghiệm để đo lường các đặc tính khác nhau của chỉ và nút thắt ảnh hưởng thế nào đến lực cần thiết để giải phóng, sau đó nghiên cứu quá trình bung mở bằng hình ảnh độ phân giải cao. Từ các thử nghiệm này, họ xây dựng các phương trình liên kết các đặc tính như độ chặt khi thắt và độ nhám bề mặt của chỉ với lực mở yêu cầu.

Các nhà nghiên cứu hy vọng trong tương lai, các bác sĩ có thể sử dụng các loại chỉ có sẵn nút thắt trượt đã được hiệu chỉnh cho từng loại phẫu thuật cụ thể, hoặc sử dụng thiết bị tạo nút thắt theo yêu cầu. Kỹ thuật này sẽ đặc biệt hữu ích trong phẫu thuật nội soi (nơi bác sĩ không trực tiếp cảm nhận được thao tác tay) hoặc trong lĩnh vực robot phẫu thuật.

Garnette Roy Sutherland, bác sĩ phẫu thuật thần kinh và nhà phát triển robot tại Đại học Calgary (Canada), nhận định: "Chỉ khâu thực sự chưa có nhiều thay đổi trong nhiều thập kỷ qua. Nếu loại chỉ khâu mà các tác giả đề xuất có thể được sử dụng trong lâm sàng và hoạt động hoàn hảo mọi lúc, đó sẽ là một bước tiến đáng kể so với hiện tại".

Theo TTXVN

Đột phá kỹ thuật chỉnh thị lực bằng điện, không cần phẫu thuật

Các nhà khoa học Mỹ đang phát triển một kỹ thuật chỉnh hình giác mạc không cần phẫu thuật, có thể thay thế LASIK bằng cách dùng điện thay vì tia laser. Thử nghiệm trên thỏ cho thấy chỉ sau vài phút, giác mạc được định hình lại mà không cần rạch mổ.

Mỗi năm, hàng trăm nghìn người lựa chọn LASIK để cải thiện thị lực. Phương pháp này sử dụng tia laser cắt bỏ một phần mô giác mạc nhằm chỉnh lại độ cong, giúp mắt hội tụ ánh sáng chính xác hơn. Dù phổ biến và được coi là an toàn, LASIK vẫn tiềm ẩn rủi ro và làm giảm độ bền cấu trúc của mắt. Giáo sư Michael Hill (Đại học Occidental, Mỹ) nhận định: “LASIK thực chất vẫn là phẫu thuật cắt mô, chỉ khác là dùng tia laser”.

Hill cùng cộng sự Brian Wong (Đại học California, Irvine) đã tìm ra một cách tiếp cận mới gọi là tái định hình điện cơ (Electromechanical Reshaping - EMR). Phương pháp này lợi dụng đặc tính hóa học của mô chứa collagen, vốn bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi độ pH khi có dòng điện. Khi pH giảm, các liên kết trong mô lỏng ra, cho phép định hình lại cấu trúc. Khi độ pH trở về bình thường, mô được “khóa” ở hình dạng mới.

Nhóm nghiên cứu đã chế tạo “kính áp tròng” bằng bạch kim, hoạt động như điện cực để tạo hình giác mạc. Trong thử nghiệm, kính này được đặt lên giác mạc thỏ ngâm trong dung dịch muối, sau đó áp một điện thế nhỏ. Chỉ trong khoảng một phút, giác mạc uốn theo khuôn của thấu kính. Kết quả trên 12 giác mạc thỏ trong đó 10 được xử lý giả lập tình trạng cận thị cho thấy khả năng điều chỉnh tiêu cự thành công, đồng thời các tế bào vẫn sống sót nhờ kiểm soát cẩn thận mức pH.

Ngoài ra, phương pháp còn cho thấy tiềm năng khắc phục tình trạng giác mạc bị đục do hóa chất, vốn hiện chỉ có thể chữa bằng ghép giác mạc.

Dù đầy hứa hẹn, công nghệ này vẫn ở giai đoạn đầu. Bước tiếp theo sẽ là thử nghiệm trên thỏ sống, xác định khả năng điều chỉnh các tật khúc xạ khác như viễn thị và loạn thị. Nhóm nghiên cứu thừa nhận còn “con đường dài” trước khi ứng dụng lâm sàng, song nếu thành công, kỹ thuật EMR có thể rẻ hơn nhiều so với LASIK, ít rủi ro hơn và thậm chí có thể đảo ngược.

Theo TTXVN

Hướng tới đột phá trong khoa học thực vât ngoài không gian

Các nhà khoa học đã xây dựng lộ trình sử dụng thực vật cho cuộc sống lâu dài của con người trên Mặt Trăng và Sao Hỏa thông qua việc sử dụng chính những công nghệ cũng có thể giúp thúc đẩy năng suất bền vững trên Trái Đất.

Dự án quy tụ hơn 40 nhà khoa học từ nhiều quốc gia và các cơ quan về không gian nhằm phác thảo những đột phá về khoa học thực vật cần cho việc tạo ra các hệ thống hỗ trợ sự sống của con người trên không gian để phục vụ cho các chuyến thám hiểm không gian sâu.

Theo thông cáo báo chí của trường Đại học Melbourne đăng trên tạp chí New Phytologist ngày 27/11, những hệ thống thực vật hỗ trợ sự sống này sẽ nuôi trồng các loại thực phẩm tươi, sử dụng cơ chế tuần hoàn nước và không khí để hỗ trợ sức khỏe và tinh thần cho các phi hành gia làm việc trong không gian.

Các tác giả nghiên cứu giới thiệu khung đánh giá mới về “Cấp độ sẵn sàng của Hệ thống hỗ trợ sự sống tái tạo sinh học" (Bioregenerative Life Support System Readiness Level) nhằm đo lường hiệu quả của việc sử dụng thực vật trong quá trình tạo ra các chất dinh dưỡng, làm sạch nước và tạo oxy trong môi trường không gian. Lộ trình này cần gắn với những tiến bộ gần đây trong khoa học cây trồng cho không gian như sinh học tổng hợp, cảm biến chính xác và phát triển nông nghiệp trong môi trường được kiểm soát.

Các nhà nghiên cứu cho biết lộ trình đang được triển khai sẽ định hướng cho các ưu tiên trước khi Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) thực hiện sứ mệnh Artemis III vào năm 2027 nhằm đưa con người trở lại Mặt Trăng và thực hiện thí nghiệm về tác động của môi trường bề mặt Mặt Trăng đối với cây trồng trong không gian (Lunar Effects on Agricultural Flora). 

Theo Phó Giáo sư Sigfredo Fuentes thuộc Đại học Melbourne, đồng tác giả của công trình nghiên cứu, việc tạo ra các hệ thống thực vật cho Mặt Trăng sẽ cung cấp những hiểu biết quý giá cho cải thiện nông nghiệp trên Trái Đất. Ông giải thích môi trường không gian buộc chúng ta phải tạo ra những hệ thống cây trồng cho hiệu suất cao, khả năng phục hồi tốt và phải được giám sát tỉ mỉ để từ đó tạo ra những giống cây cho năng suất bền vững trong những điều kiện khó khăn như các vùng đất thiếu nước hay các cộng đồng xa xôi.

Theo TTXVN