Chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Từ giải quyết thủ tục hành chính, khám chữa bệnh, giáo dục, thanh toán điện tử đến mua bán, giao dịch hằng ngày đều gắn liền với các nền tảng số. Tuy nhiên, để chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống, yếu tố quan trọng nhất vẫn là con người và khả năng tiếp cận công nghệ của mỗi người dân.

Xuất phát từ yêu cầu đó, phong trào “Bình dân học vụ số” được đặc khu Vân Đồn phát động với mục tiêu phổ cập kiến thức, kỹ năng số cho toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức và người dân, giúp mỗi người dân có thể chủ động sử dụng các thiết bị thông minh, khai thác hiệu quả các nền tảng số trong học tập, công tác, lao động, sản xuất và đời sống.

Hội LHPN đặc khu Vân Đồn triển khai Phong trào Bình dân học vụ số, mô hình Phụ nữ ứng dụng công nghệ số,  Gia đình số, ứng dụng Trí tuệ nhân tạo AI và chuyển đổi số cho cán bộ hội viên.

Xác định đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, Ban Thường vụ Đảng ủy đặc khu đã ban hành các văn bản chỉ đạo, UBND đặc khu xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, thôn, khu; huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị, từ các phòng, ban chuyên môn, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội đến Tổ công nghệ số cộng đồng.

Đặc khu đã thành lập 72 Tổ công nghệ số cộng đồng tại 72/72 thôn, khu dân cư với 542 thành viên, trở thành lực lượng nòng cốt đưa chuyển đổi số đến tận cơ sở. Các tổ đã trực tiếp hỗ trợ người dân cài đặt và sử dụng VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán điện tử, khai thác các ứng dụng số phục vụ đời sống, đồng thời tuyên truyền kỹ năng phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng.

Là một trong những thôn triển khai hiệu quả phong trào, thôn Nam Hải, khu vực đảo Minh Châu cũng đã thành lập Tổ công nghệ số cộng đồng từ năm 2025 với 8 thành viên là cán bộ các chi hội, chi đoàn và những đoàn viên thanh niên tiêu biểu.

Bà Phạm Thị Quỳnh Loan, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Nam Hải, cho biết: "Ngay từ khi thành lập, Tổ công nghệ số đã xác định phải đến tận từng hộ dân để hướng dẫn. Ban ngày bà con đi khai thác thủy sản, làm du lịch nên chúng tôi tranh thủ buổi tối đến từng ngõ, gõ từng nhà để cài đặt ứng dụng, hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, thanh toán điện tử và các tiện ích số. Bên cạnh đó, tại các cuộc họp thôn, sinh hoạt chi bộ, chi hội hay các hội nghị của các đoàn thể, chúng tôi đều lồng ghép tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng số cho người dân."

Không chỉ dừng ở việc hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, Tổ công nghệ số cộng đồng còn phối hợp với các ngân hàng hỗ trợ người dân cài đặt ứng dụng ngân hàng, mở tài khoản và thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt trong các giao dịch hằng ngày. Đến nay, 100% hộ dân trong thôn đã thanh toán tiền điện qua ứng dụng, tỷ lệ người dân biết sử dụng điện thoại thông minh đạt khoảng 97%. Những con số ấy cho thấy sự thay đổi rõ nét trong nhận thức cũng như thói quen ứng dụng công nghệ số của người dân vùng biển đảo.

Không riêng thôn Nam Hải, phong trào "Bình dân học vụ số" đang lan tỏa mạnh mẽ trên toàn đặc khu Vân Đồn. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tỷ lệ hồ sơ giải quyết bằng dịch vụ công trực tuyến đạt 98,56%; 100% hồ sơ được cung cấp kết quả điện tử; tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trên địa bàn đạt khoảng 85%. Đặc khu hiện có 44.226 tài khoản VNeID, đạt 88,83% công dân từ đủ 6 tuổi trở lên; trong đó 36.457 tài khoản đã được kích hoạt.

Song song với việc phổ cập kỹ năng số cho người dân, Đặc khu Vân Đồn đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Từ năm 2025 đến nay, hàng nghìn lượt cán bộ đã được tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng số, trong đó có đào tạo ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công việc chuyên môn.

Đặc khu đã tổ chức 6 hội nghị, lớp tập huấn về thu thập, quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác quản lý, điều hành và phục vụ người dân, doanh nghiệp cho khoảng 1.700 cán bộ, công chức, viên chức của các phòng, ban, cơ quan, đơn vị, cán bộ các thôn, khu, đoàn viên, hội viên. Nội dung tập huấn được thiết kế theo hướng thực tiễn, từ nhận thức chung về trí tuệ nhân tạo đến hướng dẫn sử dụng các công cụ AI trên điện thoại thông minh; ứng dụng AI trong soạn thảo văn bản, xây dựng kế hoạch, viết tin tuyên truyền, chuẩn bị bài phát biểu trong sinh hoạt chi bộ, cài đặt và khai thác Sổ tay đảng viên điện tử... Học viên được giảng viên hướng dẫn thực hành trực tiếp ngay tại lớp, giúp nâng cao khả năng ứng dụng AI vào công việc hằng ngày.

Công đoàn đặc khu Vân Đồn tập huấn ứng dụng trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số cho cán bộ, công nhân, viên chức và người lao động.

Ông Phạm Huy Thành, Phó Phòng Văn hóa - Xã hội đặc khu Vân Đồn, cho biết: "Phong trào 'Bình dân học vụ số' không chỉ hướng tới việc phổ cập kỹ năng số cho người dân mà còn xây dựng đội ngũ cán bộ thành thạo công nghệ, sẵn sàng ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số trong thực hiện nhiệm vụ. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số trên địa bàn."

Bên cạnh các lớp tập huấn trực tiếp, đặc khu cũng khuyến khích cán bộ và Nhân dân tích cực tham gia các khóa học trực tuyến trên nền tảng binhdanhocvuso.gov.vn, từng bước hình thành thói quen học tập thường xuyên, học tập suốt đời trong môi trường số. Năm 2026, Vân Đồn đặt mục tiêu 100% cán bộ, công chức, viên chức thành thạo kỹ năng số; học sinh từ bậc tiểu học được trang bị kiến thức về môi trường số an toàn; trên 90% người dân trưởng thành đạt chuẩn phổ cập kỹ năng số gắn với nền tảng định danh điện tử.

Từ những buổi hướng dẫn giản dị ở khu dân cư, những lớp tập huấn về trí tuệ nhân tạo AI cho cán bộ đến những mô hình "đi từng ngõ, gõ từng nhà" ở các thôn, khu, phong trào "Bình dân học vụ số" đang từng bước thay đổi nhận thức và thói quen của người dân đặc khu Vân Đồn. Khi mỗi người dân tự tin sử dụng công nghệ, mỗi cán bộ thành thạo kỹ năng số, chuyển đổi số sẽ không còn là mục tiêu trên giấy mà trở thành động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần xây dựng đặc khu Vân Đồn phát triển hiện đại, văn minh và bền vững.

Bài, ảnh: Nguyễn Thị Duyên

Đặc khu Vân Đồn