Năm qua, mặc dù trong điều kiện phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách thức trong nước, tình hình thế giới tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp với cả thời cơ và bất lợi như tiêu thụ xuất khẩu than, hoạt động biên mậu tạm nhập, tái xuất qua cửa khẩu khó khăn, suy giảm; thuế suất nhập khẩu xăng dầu giảm mạnh theo cam kết ASEAN nhưng tỉnh Quảng Ninh đã đạt được nhiều kết quả quan trọng về phát triển kinh tế - xã hội, tăng trưởng kinh tế cả năm 2015 (GRDP theo giá so sánh 1994) tăng trên 11%, đạt mức cao hơn theo kế hoạch đề ra và cao nhất trong 4 năm trở lại đây.
Có được những thành tích đó là sự cố gắng và nỗ lực của Đảng bộ, chính quyền nhân dân trong tỉnh, trong đó lĩnh vực đối ngoại của tỉnh đã trực và gián tiếp góp phần với nhiều kết quả: Tăng cường quan hệ đối tác truyền thống; mở rộng quan hệ với các đối tác tiềm năng; giữ vững ổn định an ninh, chủ quyền biên giới quốc gia trên bộ và trên biển; tăng cường hợp tác kinh tế thương mại với quốc gia và vùng lãnh thổ; nâng cao hình ảnh, vị thế của địa phương trong khu vực và thế giới; quảng bá bảo tồn phát huy giá trị di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long...
Chủ động, tích cực:
Là cơ quan tham mưu của UBND tỉnh về công tác đối ngoại, song Sở Ngoại vụ tỉnh Quảng Ninh còn được giao nhiệm vụ thực hiện công tác đối ngoại Đảng, phối hợp triển khai công tác đối ngoại nhân dân. Năm 2015, là năm đánh dấu những bước trưởng thành của Sở trong trong việc thúc đẩy, mở rộng quan hệ hợp tác giữa Quảng Ninh với các địa phương nước ngoài và tổ chức quốc tế với mục tiêu“ngoại giao đi trước mở đường tạo dựng môi trường và đồng hành với các lĩnh vực khác” phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Quảng Ninh đã chính thức thiết lập quan hệ với 13 địa phương nước ngoài, có quan hệ với nhiều tổ chức, diễn đàn khu vực và quốc tế (Diễn đàn hợp tác du lịch Đông á EATOF, Diễn đàn hợp tác du lịch đảo ITOP; hợp tác hai hành lang một vành đai Việt Nam – Trung Quốc; Câu lạc bộ các vịnh đẹp thế giới JETRO, JICA…); chú trọng các quan hệ đối tác truyền thống và quan hệ láng giềng hữu nghị với sự kiện gặp gỡ và ký thỏa thuận hợp tác giữa Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Nguyễn Văn Đọc và Bí thư Khu ủy Quảng Tây – Bành Thanh Hoa tháng 11/2015 tại Hà Nội đã tạo nên dấu ấn mới trong quá trình đẩy mạnh, tăng cường hợp tác toàn diện với Quảng Tây (Trung Quốc).
Công tác đại diện đón, tiếp các đoàn khách quốc tế cấp cao của Đảng và Nhà nước thăm và làm việc tại Quảng Ninh cũng đã được chủ động làm tốt với nhiều đoàn cấp cao có tính chất quan trọng, đặc biệt: Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc; Chủ tịch Quốc hội Sri Lanka; Tổng thống nước Cộng hoà Nhân dân Băng-la-đét, Tổng thống Italia, Bí thư Khu ủy Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) Bành Thanh Hoa, Chủ tịch thượng viện Bỉ, Séc...
Thực hiện tốt chủ trương, yêu cầu của Trung ương về tăng cường quản lý các đoàn đi công tác nước ngoài, năm 2015 Sở Ngoại vụ tỉnh đã tham mưu cho tỉnh quyết định cử 130 đoàn đi công tác nước ngoài với tổng số 632 lượt người đạt hiệu quả, đảm bảo mục đích chuyến đi, trong đó có nhiều đoàn do lãnh đạo tỉnh dẫn đầu nhưng có tới 80% các đoàn đi công tác nước ngoài có sử dụng kinh phí phía mời đài thọ và tự chi trả, giảm bớt chi cho đi nước ngoài bằng tiền ngân sách.
Bên cạnh đó, nhiệm vụ ngoại giao phát triển kinh tế cũng đã được ngành đối ngoại Quảng Ninh quan tâm phối hợp với các ngành khác triển khai thực hiện theo Kế hoạch số 14 - KH/TU ngày 12/9/2011 của Tỉnh ủy về việc tăng cường công tác ngoại giao kinh tế trong thời kỳ đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước; đã có sự đổi mới cơ chế, chính sách; đẩy mạnh cải cách hành chính, tạo môi trường đầu tư thông thoáng để thu hút các dự án đầu tư nước ngoài nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh của tỉnh (năm 2014 nằm trong nhóm 5 của cả nước); tổ chức các hoạt động đầu tư, xúc tiến thương mại, chủ động từng bước đổi mới các theo hướng chuyên nghiệp, thu hút kêu gọi đầu tư, thương mại và quảng bá du lịch vào các thị trường trọng điểm (Nhật Bản, Anh Quốc, Hàn Quốc, Trung Quốc...); Đẩy mạnh phát triển thương mại biên giới thông qua chuyển đổi mô hình thương mại truyền thống nhằm đón các FTA thế hệ mới và cộng đồng ASEAN ra đời vào cuối năm 2015; thúc đẩy hợp tác với các đối tác chiến lược, tập đoàn nước ngoài, doanh nghiệp, nhà đầu tư đến tìm hiểu cơ hội đầu tư tại tỉnh như: Úc, Đức, Hoa Kỳ, Trung Quốc, Hàn Quốc...
Về công tác biên giới lãnh thổ quốc gia đã được triển khai thực hiện đảm bảo văn kiện pháp lý Việt Nam và Trung Quốc đã ký kết trên cơ sở kết hợp chặt chẽ hợp tác kinh tế và đảm baỏ chủ quyền biên giới lãnh thổ quốc gia; tham gia và hoàn thành ký kết khu vực tàu thuyền đi lại khu vực cửa sông Bắc Luân, ký kết hợp tác xây dựng cầu Hoành Mô - Động Trung với tỉnh Quảng Tây; đẩy mạnh mô hình đối ngoại nhân dân trên cơ sở hợp tác Bản- Bản, tăng cường giao lưu cấp địa phương biên giới xây dựng đường biên giới hòa bình và cùng phát triển
Sẵn sàng hội nhập:
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày một sâu rộng, Việt Nam đã từng bước tham gia vào các diễn đàn và có vai trò hoạch định luật trong các tổ chức đó, Quảng Ninh cũng đứng trước cả nguy cơ và thách thức khi một loạt các FTA thế hệ mới ra đời, Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương (TTP) có hiệu lực và ASEAN trở thành cộng đồng kinh tế vào cuối năm nay. Dự báo, năm 2016, kinh tế thế giới và trong nước được tiếp tục đà phục hồi, tốc độ tăng trưởng có thể sẽ khả quan hơn, tình hình biên mậu được cải thiện hơn so với năm 2015.
Nghị quyết đại hội tỉnh đảng bộ lần thứ 14 phấn đấu đến 2020 đặt mục tiêu “xây dựng tỉnh Quảng Ninh trở thành tỉnh có cơ cấu kinh tế, dịch vụ công nghiệp, là trung tâm du lịch chất lượng cao của khu vực, một trong những cực tăng trưởng kinh tế của miền Bắc”. Để tạo đà cho Quảng Ninh có nền tảng phát triển vững chắc trong những năm tiếp theo với nhiệm vụ, giải pháp trong lĩnh vực đối ngoại là: “Nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, thúc đẩy quan hệ láng giềng hữu nghị; chủ động tích cực hội nhập quốc tế”. Nhận thức tầm quan trọng đó, ngành đối ngoại Quảng Ninh sẽ tiếp tục chủ động triển khai thực hiện đồng bộ các công việc thuộc về chức năng, nhiệm vụ của Sở trong lĩnh vực đối ngoại với những nội dung trọng tâm như sau:
Một là, tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh triển khai các hoạt động đối ngoại theo văn kiện Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ 14 nhiệm kỳ 2015- 2020 kịp thời, hiệu quả.
Hai là, triển khai thực hiện các chương trình đối ngoại của tỉnh năm 2016; cụ thể hóa các văn bản, hướng dẫn, quy chế phối hợp nhằm triển khai hiệu quả Quyết định 272- QĐ/BCT của Bộ chính trị trên địa bàn và phục vụ mục tiêu thống nhất quản lý các hoạt động đối ngoại địa phương.
Ba là, tiếp tục chủ động tham mưu mở rộng quan hệ với các đối tác chiến lược (các nước ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, Pháp, Anh), các nhà đầu tư tiềm năng (Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Singapore, Pháp, Nga); tăng cường quan hệ láng giềng hữu nghị với các địa phương Trung Quốc và 3 tỉnh Bắc Lào, thúc đẩy hợp tác toàn diện với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc).
Bốn là, sẵn sàng phối hợp chặt chẽ với các lĩnh vực an ninh, quốc phòng và các địa phương Móng Cái, Hải Hà và Bình Liêu tăng cường hợp tác hữu nghị biên giới với địa phương Trung Quốc nhằm đảm bảo trật tự và an toàn xã hội, bảo vệ vững chắc chủ quyền biên giới quốc gia và xây dựng Quảng Ninh thành phòng tuyến hợp tác cạnh tranh kinh tế quốc tế.
Năm là, tham mưu các biện pháp nhằm phát huy vai trò của doanh nghiệp, doanh nhân trong hội nhập quốc tế nhằm huy động và phát huy hiệu quả các nguồn lực để tạo ra sản phẩm cho nền kinh tế trước khi TPP có hiệu lực và ASEAN hình thành cộng đồng vào cuối năm 2015./.