Bệnh nghẹt rễ sinh lý trên cây lúa và biện pháp quản lý

23/07/2020 10:36

Hiện nay các trà lúa mùa trên địa bàn Tỉnh đang giai đoạn gieo cấy/sạ-hồi xanh-đẻ nhánh-đẻ nhánh rộ. Thời tiết nắng nóng kéo dài kết hợp với mưa nhỏ, mưa rào là điều kiện thuận lợi cho sâu bệnh phát sinh và gây hại ngay từ đầu vụ, đặc biệt bệnh nghẹt rễ sinh lý trên lúa mùa đang phát sinh gây hại trên các diện tích lúa mùa giai đoạn hồi xanh-đẻ nhánh. Để bà con nhận biết bệnh và có biện pháp quản lý tốt, chúng tôi xin giới thiệu triệu chứng, nguyên nhân và các biện pháp khắc phục.

Ảnh minh họa: Bệnh nghẹt rễ lúa (s/t)

- Triệu chứng: Đây là một bệnh sinh lý. Khi bệnh mới phát sinh lá lúa vàng, đỉnh lá đỏ khô. Bệnh nặng nhiều lá phía trên bị vàng sau đó cây lúa ngừng sinh trưởng, đẻ nhánh ít. Bộ rễ bị thối đen hoặc rễ mới không phát sinh, tốc độ sinh trưởng chậm. Cây cằn cọc, nếu không có biện pháp can thiệp kịp thời lúa sẽ bị chết lụi thành từng chòm lớn. Triệu chứng bệnh thường xuất hiện sau khi cấy 2-3 tuần. Bệnh phát triển trên các ruộng trũng hẩu, thậm chí cả các ruộng cạn nước. Tuy nhiên không có khả năng lây lan vì là bệnh sinh lý.

- Nguyên nhân: Có nhiều nguyên nhân, tuy nhiên về cơ bản mọi nguyên nhân đều dẫn đến tình trạng thiếu ôxi trong đất nên bộ rễ không thể hô hấp qua đó cây không thể thực hiện các phản ứng hóa sinh, không hút được nước và dinh dưỡng do đó cây dần bị suy kiệt và lụi dần theo thời gian. Có thể liệt kê ra các nhóm nguyên nhân sau đây:

+ Do thời vụ cấy gấp nên gốc rạ chưa phân hủy hết. Một số diện tích công tác vệ sinh đồng ruộng, làm đất muộn không đủ thời gian để phân hủy tàn dư thực vật như gốc rạ, cây phân xanh, ruộng bón phân hữu cơ chưa hoai mục,…

+ Do không bón hoặc bón ít phân hữu cơ (phân chuồng), bón phân không cân đối (bón nhiều đạm, không bón lân, kali hoặc bón ít kali) dẫn đến các tính chất lý, hóa tính, kết cấu tượng bị thay đổi gây trở ngại cho việc trao đổi khí trong đất của cây.

+ Do đất quá trũng sâu, úng ngập liên tục kéo dài, nước ứ đọng lâu ngày không thoát ra được, gây ra tình trạng yếm khí nặng nề, thiếu ôxi nghiêm trọng đồng thời tích tụ nhiều khí độc như H2S, SO2 trong đất.

- Biện pháp khắc phục:

+ Ngay khi thu hoạch lúa vụ xuân cần làm đất ngay, cày bừa kỹ, bón thêm 10-15 kg vôi bột/sào hoặc sử dụng các loại chế phẩm sinh học phân hủy rơm rạ nhanh như AT-YTB,… để giúp tàn dư thực vật và các chất hữu cơ chưa hoai mục nhanh phân hủy, cải tạo độ chua, nhằm hạn chế bệnh vàng lá sinh lý phát sinh gây hại sau này;

+ Không bón phân hữu cơ chưa hoai mục, không để gốc rạ dài trên các chân ruộng trũng và những ruộng bị bệnh vàng lá hại nặng vụ trước.

+ Nên cấy nông tay, dùng mạ xúc, mạ khay để cấy giúp cho rễ lúa được cung cấp thêm ôxy từ không khí, hạn chế được sâu bệnh phát sinh, cây đẻ nhánh sớm, tập trung, đẻ khỏe và sinh trưởng phát triển tốt.

+ Bón phân cân đối, nhất là phân đạm, lân, kali.

+ Khi phát hiện lúa bị nhiễm bệnh nghẹt rễ tuyệt đối không được bón đạm hoặc phân NPK giàu đạm, không phun thuốc BVTV.

Cần tiến hành tháo nước, bón thêm 10-15 kg vôi bột + 10-15 kg phân lân/sào kết hợp làm cỏ, sục bùn để giải phóng bớt khí độc trong đất, nhất là vùng rễ cho cây lúa, nếu ruộng trũng không tháo nước được cần làm cỏ sục bùn nhiều lần bón thêm ít vôi, lân và tro bếp. Khi cây đã bén rễ, dần phục hồi trở lại thì cần bổ sung các phân bón qua lá (Đầu trâu, Komic…) giúp cây phục hồi nhanh, sinh trưởng phát triển tốt.

          Khi cây lúa hồi xanh trở lại, ra nhiều rễ mới màu trắng thì tiến hành chăm sóc, bón phân thúc đẻ bình thường.

Bùi Thị Khanh (Chi cục Trồng trọt & BVTV)


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 760
Đã truy cập: 987873