Phát triển kinh tế dưới tán rừng - Hướng đi bền vững cho lâm nghiệp Quảng Ninh

01/10/2021 16:33

      Quảng Ninh có trên 100.000 ha rừng tự nhiên (trong đó có 19.000 ha rừng ngập mặn) và 200.000 ha rừng trồng; 03 khu rừng đặc dụng, 06 khu rừng phòng hộ, 08 công ty lâm nghiệp và 30 tổ chức được giao, thuê rừng. Với sự đa dạng về điều kiện lập địa, điều kiện tự nhiên và vị trí địa lý thì tỉnh Quảng Ninh có nhiều tiềm năng, lợi thế và dư địa cho phát triển kinh tế dưới tán rừng.

Cây Trà hoa vàng - một trong những loài cây dược liệu trồng dưới tán được trồng phổ biến tại huyện Ba Chẽ, tỉnh Quảng Ninh tạo sản phẩm với giá trị kinh tế cao

      Trong những năm qua, tỉnh đã thực hiện tái cơ cấu ngành lâm nghiệp với mục tiêu phát triển lâm nghiệp bền vững cả về kinh tế, xã hội và môi trường; từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả, năng lực cạnh tranh. Lâm nghiệp chuyển hướng từ khai thác rừng sang phát triển vốn rừng, trồng rừng tập trung, khoanh nuôi bảo vệ, thực hiện giao đất, giao rừng cho các thành phần kinh tế, tạo điều kiện cho dân cư vùng có rừng và đất rừng sinh sống làm giàu bằng kinh doanh tổng hợp từ nghề rừng. Từng bước ổn định và phát triển rừng theo hướng xã hội hóa nghề rừng. Đặc biệt, Nghị quyết 19-NQ/TU ngày 28/11/2019 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về phát triển lâm nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, đây là bước đột phá thể hiện quyết tâm của cả hệ thống chính trị trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

Năm 2019, Trung tâm khuyến nông tỉnh đã thực hiện nhiệm vụ khoa học phát triển cây cát sâm (Miletia speciosa) tại Quảng Ninh với mục tiêu nghiên cứu xây dựng quy trình kỹ thuật trồng cây cát sâm; xây dựng mô hình trồng cây cát sâm phù hợp với điều kiện canh tác lâm nghiệp; góp phần phát triển cây cát sâm trên địa bàn tỉnh

      Để thúc đẩy phát triển kinh tế dưới tán rừng, trong những năm qua Quảng Ninh đã chú trọng dành nguồn lực tổ chức điều tra đánh giá, bảo tồn đa dạng sinh học một số loài quý hiếm trên địa bàn tỉnh như: Ba Kích tím, Trà hoa vàng, Bảy lá một hoa, Mai vàng Yên tử, nấm Chẹo.... Khuyến khích các tổ chức cá nhân tích cực tham gia nghiên cứu nhân giống, xây dựng mô hình một số loài có giá trị kinh tế cao có nguy cơ khai thác quá mức từ tự nhiên: Cát Sâm, Hà Thủ Ô,…

      Bên cạnh sản phẩm chính là gỗ thì các sản phẩm lâm sản ngoài gỗ đóng vai trò rất quan trọng về kinh tế - xã hội - môi trường. Tỉnh Quảng Ninh đã chú trọng phát triển lâm sản ngoài gỗ theo chuỗi giá trị khép kín, thực hiện quy hoạch các khu phát triển lâm sản ngoài gỗ tập trung theo định hướng và nhu cầu thị trường, trên cơ sở đó kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư vào trồng, khai thác cũng như bao tiêu, chế biến và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Với gần 55.300ha đất lâm nghiệp, chiếm 91% diện tích đất tự nhiên, huyện Ba Chẽ có thế mạnh lớn về phát triển cây dược liệu, được định hướng trở thành một trong những trung tâm dược liệu xanh của tỉnh Quảng Ninh và vùng Đông Bắc.

      Phát huy thế mạnh, sản phẩm của từng địa phương tỉnh đã lựa chọn, xác định các sản phẩm có lợi thế trên cơ sở đặc tính sinh thái của loài nhằm xác định vùng sản xuất phù hợp, tập trung đầu tư phát triển một cách thích đáng để có sản lượng lớn, chất lượng cao, ổn định, có được vị trí xứng đáng trên thị trường trong và ngoài nước từ đó góp phần tăng thu nhập cho người dân, đảm bảo an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững.

      Tập trung chọn tạo giống và bảo tồn giống lâm sản ngoài gỗ có năng suất cao, chất lượng tốt ở các địa phương, từ đó xây dựng các nguồn giống (vườn giống) có chất lượng tốt phục vụ cho sản xuất. Xây dựng quy trình, hướng kỹ thuật gây trồng, khai thác và chế biến cho các loài cây trồng lâm sản ngoài gỗ trọng điểm của tỉnh để làm môi trường phát triển, trồng các loại cây, dược liệu dưới tán như: Trà hoa vàng, ba kích,… theo định hướng thị trường. Mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị hàng xuất khẩu; khuyến khích mọi thành phần kinh tế đầu tư vào phát triển lâm sản ngoài gỗ.

Quản lý, bảo vệ chặt chẽ, rừng ngập mặn giúp nguồn lợi hải sản đa dạng, phong phú. Nhiều hộ dân có thu nhập ổn định và thoát nghèo bằng nghề nuôi trồng, đánh bắt hải sản dưới cánh rừng ngập mặn

      Hiện nay tỉnh đã quy hoạch 03 vùng trọng điểm phát triển dược liệu gắn với loài cây trồng cụ thể: Vùng 1 gồm các địa phương Bình Liêu, Tiên Yên, Móng Cái tập trung phát triển loài cây chính là Hồi, Quế, Kim Ngân và các loài dược liệu có thế mạnh; Vùng 2 gồm các địa phương Ba Chẽ, một phần Cẩm Phả phát triển loài cây chính là Trà Hoa Vàng, Ba Kích, Cát sâm, Quế và một số loài dược liệu có thế mạnh; Vùng 3 Thung lũng dược liệu  Ngọa Vân - Yên Tử trên địa bàn các địa phương Uông Bí, Đông Triều, Hạ Long phát triển loài cây chính là Đinh Lăng, Gấc, Cát Sâm, Nghệ vàng. Tính đến nay đã hình thành các vùng sản xuất dược liệu tập trung như vùng trồng cây Ba Kích, cây Trà hoa vàng; vùng trồng Kim Ngân, Đinh lăng, Địa liền, Cà gai leo, Kim tiền Thảo, Xuyên tâm....

      Với chủ trương khuyến khích phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp bền vững, gắn với chuyển đổi cơ cấu cây trồng, thu hút doanh nghiệp đầu tư các mô hình phát triển kinh tế vườn - rừng, trồng cây dược liệu dưới tán rừng quy mô lớn. Ngoài các giải pháp nêu trên, Tỉnh đã chỉ đạo các địa phương tiếp tục triển khai các biện pháp thúc đẩy phát triển sản xuất nông lâm kết hợp:

      - Đẩy mạnh rà soát toàn diện các diện tích đất lâm nghiệp thực tế hiện nay đang được sử dụng để sản xuất nông lâm kết hợp theo mô hình trang trại lâm nghiệp để có định hướng, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ đối với các diện tích sử dụng đất rừng có hiệu quả để thực hiện cấp giấy chứng nhận kinh tế trang trại theo quy định để tăng cường quản lý, nhân rộng các mô hình có hiệu quả và giúp chủ trang trại có điều kiện tiếp cận về tín dụng, kỹ thuật, thị trường tiêu thụ.

Tập trung chọn tạo giống và bảo tồn giống lâm sản ngoài gỗ có năng suất cao, chất lượng tốt ở các địa phương, từ đó xây dựng các nguồn giống (vườn giống) có chất lượng tốt phục vụ cho sản xuất.

       - Hướng dẫn địa phương và chủ rừng thực hiện đầy đủ quy định về nguyên tắc, đối tượng, tỷ lệ diện tích và phương thức thực hiện sản xuất lâm, nông, ngư nghiệp kết hợp trong rừng sản xuất và rừng phòng hộ.

      - Đưa nội dung sản xuất lâm, nông, ngư nghiệp kết hợp để đưa vào trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của địa phương, lĩnh vực lâm nghiệp theo hướng quy hoạch sản xuất theo vùng sinh thái tập trung với sản phẩm chủ lực là trồng cây dược liệu dưới tán rừng, trồng cây ăn quả, chăn nuôi gia súc, gia cầm, nuôi thủy sản dưới tán rừng ngập mặn; quan tâm, khuyến khích các mô hình sản xuất lâm, nông, ngư nghiệp kết hợp bền vững gắn với phát triển các sản phẩm trong Chương trình mỗi xã phường một sản phẩm (OCOP).

       - Hướng dẫn, hỗ trợ, đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án của các nhà đầu tư ngoài ngân sách có đủ năng lực về vốn, công nghệ, tổ chức sản xuất./.

Thành Minh


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 164
Đã truy cập: 2180435