Duy trì, bảo vệ, phát triển và nâng cao chất lượng rừng để đảm bảo an ninh nguồn nước, góp phần phòng, chống thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu.

05/10/2021 15:10

       Rừng tự nhiên, rừng phòng hộ có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc điều hòa nguồn nước, giảm thiểu các tác động do bất lợi do biến đổi khí hậu và thiên tai do nước gây ra. Việc duy trì, bảo vệ, phát triển và nâng cao chất lượng rừng tự nhiên, rừng phòng hộ nhằm đảm bảo an ninh nguồn nước phù hợp cho từng lưu vực sông, vùng, khu vực trong khi vẫn đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân sống phụ  thuộc vào rừng cần phải được triển khai thực hiện.

Quảng Ninh đẩy mạnh công tác bảo vệ và phát triển rừng

       Thảm phủ rừng, nhân tố giữ vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn sinh thủy tự nhiên, điều tiết nguồn nước, giữ đất, phòng chống sạt lở đất trong đó rừng tự nhiên và rừng phòng hộ ven biển có vai trò đặc biệt quan trọng việc giữ ổn định và phát triển diện tích rừng phòng hộ đầu nguồn giúp đảm bảo nguồn nước cho các hồ chứa thủy lợi, điều tiết dòng chảy nhằm hạn chế xói mòn, lũ ống, lũ quét, bảo vệ đất, hạn chế bồi lấp lòng sông, lòng hồ và an toàn cho các công trình thủy lợi, giao thông. Tùy thuộc từng loại rừng, mức độ lưu giữ nước khác nhau, trung bình giữ khoảng từ 20% – 30% tổng lượng mưa, trong đó rừng tự nhiên có khả năng chứa nước cao hơn rừng trồng, đất trống và những thảm thực vật nông nghiệp từ 20 đến 60%. Mặt khác, những hệ thống gốc rễ của cây rừng có tác dụng giữ nước, điều hòa và duy trì lưu lượng dòng chảy, làm giảm bớt tốc độ dòng nước, hạn chế được tốc độ dồn nước tập trung gây lũ lụt nhanh. Theo một số kết quả nghiên cứu, cứ khoảng 1.000 hecta rừng có khả năng chứa nước tương đương với hồ nước có dung tích khoảng 1 triệu m3.

Thảm phủ rừng giữ vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn sinh thủy tự nhiên

       Trong thời gian qua, Đảng và Chính quyền tỉnh Quảng Ninh luôn có quan điểm, định hướng nhất quán và xuyên suốt trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, xác định độ che phủ rừng là một chỉ tiêu quan trọng. Với sự quyết tâm, chủ động, bằng những giải pháp quyết liệt phù hợp, nhờ đó giai đoạn 2016-2020, tỷ lệ che phủ rừng của tỉnh tăng dần từ năm 2016 đạt 54,04% đến năm 2019 đạt 54,81%; năm 2020 độ che phủ rừng ổn định ở mức 55,06%.

      Tuy nhiên, dưới áp lực từ sự gia tăng dân số, phát triển kinh tế ở nhiều vùng nên nhiều diện tích rừng tự nhiên, rừng phòng hộ đã bị suy giảm, độ che phủ rừng cao nhưng chất lượng rừng còn hạn chế; hiệu quả tạo nguồn sinh thủy hạn chế. Đời sống của người dân sống gần rừng hoặc trong rừng còn rất khó khăn, do thu nhập chủ yếu phụ thuộc vào nguồn lợi từ rừng, đang gây lên áp lực cho công tác quản lý, bảo vệ rừng. Chưa thu hút được các thành phần kinh tế, nhất là các doanh nghiệp đầu tư vào chiều sâu sản xuất kinh doanh tổng hợp theo hướng bền vững, lâu dài, đặc biệt là làm giàu rừng tự nhiên sản xuất, trồng cây gỗ lớn, cây lâm sản ngoài gỗ gắn với chế biến các sản phẩm đồ gỗ cao cấp. Hầu hết diện tích rừng đầu nguồn phân bố ở vùng cao, xa nên công tác quản lý, bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn. Việc đầu tư bảo vệ, phát triển rừng chỉ mới dừng lại ở khâu bảo vệ là chính và tập trung cho rừng phòng hộ, đặc dụng, điều này đã và đang ảnh hưởng rất lớn đến công tác duy trì, bảo vệ, phát triển rừng, nhất là rừng đầu nguồn. Ngoài ra, hầu hết các chính sách đầu tư bảo vệ phát triển rừng hiện hành có thời hiệu đến hết năm 2020.

Hầu hết diện tích rừng đầu nguồn phân bố ở vùng cao, xa nên công tác quản lý, bảo vệ rừng gặp nhiều khó khăn

      Rừng tự nhiên, rừng phòng hộ có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc điều hòa nguồn nước, giảm thiểu các tác động do bất lợi do biến đổi khí hậu và thiên tai do nước gây ra. Việc duy trì, bảo vệ, phát triển và nâng cao chất lượng rừng tự nhiên, rừng phòng hộ nhằm đảm bảo an ninh nguồn nước phù hợp cho từng lưu vực sông, vùng, khu vực trong khi vẫn đảm bảo sinh kế bền vững cho người dân sống phụ  thuộc vào rừng cần phải được triển khai thực hiện, bằng những giải pháp thiết thực, bám sát thực tiễn.

      Rà soát, điều chỉnh và tổ chức triển khai hiệu quả chiến lược phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030; Quy hoạch lâm nghiệp quốc gia giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quản lý chặt chẽ, bảo vệ và phục hồi rừng tự nhiên gắn với bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ cảnh quan, môi trường sinh thái, đảm bảo an ninh nguồn nước, nâng cao chất lượng rừng trồng, chú trọng phát triển trồng rừng gỗ lớn, lâm đặc sản, đáp ứng nhu cầu lâm sản tại chỗ và làm nguyên liệu chế biến xuất khẩu. Huy động mọi nguồn lực xã hội để đầu tư cho công tác bảo vệ, phát triển rừng. Hoàn thiện và nâng cao chất lượng hệ thống rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, phát triển rừng phòng hộ ven biển, hoàn thành việc chuyển đổi diện tích rừng sản xuất sang rừng phòng hộ, rừng đặc dụng theo đúng quy hoạch. Gắn phát triển lâm nghiệp bền vững với các chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững; tạo việc làm và thu nhập, nâng cao mức sống cho những người làm nghề rừng. Nâng cao hiệu quả kinh tế của ngành lâm nghiệp. Nghiên cứu hoàn thiện chính sách dịch vụ môi trường rừng, bảo vệ, phát triển rừng đầu nguồn phù hợp với thực tế quản lý.

Thực hiện các giải pháp kỹ thuật lâm sinh hiệu quả trong điều kiện canh tác chịu tác động của biến đổi khí hậu; xác định các loài cây lâm nghiệp có thể thích nghi với điều kiện khô hạn và nắng nóng; xác định hiệu quả các trạng thái rừng trong việc lưu trữ nguồn nước.

      Phát huy hiệu quả công tác bảo vệ phát triển rừng phòng hộ, rừng đặc dụng của giai đoạn trước 2016 và rút ra những bài học cho giai đoạn từ 2021 đến 2030: với mục tiêu bảo vệ và phát triển rừng phòng hộ, đặc dụng nhằm bảo vệ tính đa dạng sinh học, hệ sinh thái, bảo vệ và phát triển nguồn sinh thủy cho các hồ đập, sông suối. hạn chế xói mòn, sạt lở đất, bồi lắng sông hồ…

      Phát triển trồng mới và trồng bổ sung rừng phòng hộ nhằm phát huy vai trò phòng hộ đầu nguồn các dòng sông lớn, ưu tiên cho các khu vực có độ dốc cao ở các lưu vực sông nơi có nhiều hồ chứa quan trọng nhằm phát huy vai trò điều tiết nguồn nước cho các dòng chảy, hồ chứa, đồng thời giảm thiểu nguy cơ lũ lụt, xói mòn, bảo vệ đất, ngăn sự bồi lấp lòng sông, lòng hồ; phòng hộ ven biển cho các công trình thủy lợi. Tiếp tục trồng mới rừng ngập mặn đối với những diện tích bãi ngập triều có thể trồng rừng; phát triển rừng phòng hộ vành đai biên giới gắn với an ninh quốc phòng và ổn định đời sống dân cư. Phát triển diện tích trồng thông hoặc một số cây bản địa thuộc lưu vực các hồ chứa nước trọng điểm tại một số địa phương như Vân Đồn, Tiên Yên, Hoành Bồ, Cẩm Phả, Đông Triều… Phát triển rừng kết hợp giữa chức năng phòng hộ và khai thác các tiềm năng sẵn có của rừng như: sản xuất nông lâm kết hợp; lâm sản ngoài gỗ và kinh doanh du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí.

Tiếp tục trồng mới rừng ngập mặn đối với những diện tích bãi ngập triều

      Thiết lập và quản lý rừng phòng hộ, rừng đặc dụng trong phạm vi hành lang bảo vệ đối với các nguồn nước mới, ưu tiên cho các hồ chứa lớn. Triển khai thực hiện có hiệu quả việc khôi phục và bảo vệ rừng trong phạm vi khoanh định hành lang bảo vệ nguồn nước, vùng cấm, hạn chế khai thác và các khu vực phải đăng ký khai thác nước dưới đất tỉnh Quảng Ninh đã được phê duyệt.

Phát triển rừng kết hợp giữa chức năng phòng hộ và khai thác các tiềm năng sẵn có của rừng như: sản xuất nông lâm kết hợp; lâm sản ngoài gỗ...

      Chú trọng thực hiện nâng cấp, khôi phục và bảo vệ rừng ngập mặn tự nhiên và rừng phòng hộ ven biển, ngăn chặn sự xâm nhập mặn của biển, đồng thời có thể chắn sóng, lấn biển, hạn chế tình trạng sạt lở, bảo vệ các công trình thủy lợi ven biển.

      Quảng Ninh là tỉnh có diện tích đất ngập nước tự nhiên khá đa dạng và phong phú với giá trị văn hóa, kinh tế xã hội và sinh thái cao như một phần của Vịnh Hạ Long, Vịnh Tiên Yên, bãi đầm nhà mạc...Chức năng và vai trò của các vùng đất ngập nước tự nhiên không chỉ cung cấp nước sinh hoạt, lương thực, thực phẩm, dược phẩm cho con người, mà còn là những vùng sản xuất quan trọng về thủy sản, nông nghiệp, là những điểm thu hút du lịch, là nơi chứa đựng nhiều giá trị đa dạng sinh học, và là điểm di trú của các loài chim nước, các loài thủy sinh quý, hiếm. Đặc biệt, đất ngập nước tự nhiên đóng vai trò rất quan trọng trong việc giảm nhẹ các thiệt hại do thiên tai như bão, lũ, hạn hán, sạt lở đất ven biển; giúp duy trì chất lượng nước ở các sông hồ, lưu giữ nước, nạp nước dưới đất, lưu trữ carbon,điều hòa khí hậu và kiểm soát dịch hại. Tuy nhiên, nhận thức về chức năng và vai trò của đất ngập nước tự nhiên, cũng như hiện trạng suy thoái của nó hiện vẫn đang bị đánh giá thấp điều này phần nào góp phần làm suy giảm và mất mát nhanh chóng hiện nay. Vì vậy, tăng cường củng cố và nâng cao nhận thức về bảo tồn và phát triển các vùng đất ngập nước tự nhiên là một trong những nội dung và giải pháp quan trọng trong công tác bảo vệ an ninh nguồn nước.

      Đẩy mạnh chuyển đổi số, công nghệ tiên tiến, hiện đại trong giám sát tài nguyên rừng, quản lý rừng, phòng chống cháy rừng ở những khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy rừng cao.

Chủ động hợp tác trong nghiên cứu, giáo dục, đào tạo lâm nghiệp tiên tiến

      Tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế về lâm nghiệp, tham gia tích cực và hợp tác chặt chẽ với các tổ chức lâm nghiệp quốc tế, khu vực và song phương; tăng cường thu hút các nguồn vốn quốc tế, vốn đầu tư trực tiếp FDI, thương mại các-bon rừng (REDD+); chủ động hợp tác trong nghiên cứu, giáo dục, đào tạo để tiếp cận khoa học và công nghệ lâm nghiệp tiên tiến, phát triển nguồn nhân lực cho ngành./.

Thành Minh


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 1046
Đã truy cập: 2179691