Tăng cường công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp theo chỉ đạo Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12/01/2017 của Ban Bí thư

      Sau khi Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 13-CT/TW, Tỉnh ủy Quảng Ninh đã ban hành Chương trình hành động số 12-CTr/TU ngày 20/3/2017 về triển khai thực hiện Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12/01/2017 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng và nhiều nghị quyết, chương trình, kế hoạch để triển khai thực hiện. Đến nay đã thực hiện hoàn thành 18/18 nội dung nhiệm vụ cấp tỉnh và các nhiệm vụ cấp huyện đã được chỉ đạo trong Chương trình hành động số 12-CTr/TU. Là tỉnh đầu tiên ban hành Nghị quyết chuyên đề của Tỉnh ủy về phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững, phát triển xanh, tuần hoàn sau khi Luật Lâm nghiệp có hiệu lực năm 2019. Công tác quản lý Nhà nước về lâm nghiệp được quản lý chặt chẽ và thực hiện nghiêm việc dừng khai thác gỗ rừng tự nhiên, trong công tác quản lý, bảo vệ rừng có nhiều chuyển biến rõ nét, tình trạng vi phạm pháp luật lâm nghiệp giảm cả số lượng và mức độ; diện tích rừng tự nhiên được duy trì và bảo vệ tốt. 

Xử lý nghiêm các hành vi khai thác, buôn bán, vận chuyển gỗ trái phép

      Giai đoạn 2017-2022, tỉnh đã triển khai thực hiện có hiệu quả nhiều đề án, dự án, chương trình, kế hoạch bảo vệ, phát triển rừng và bảo tồn đa dạng sinh học; diện tích trồng tập trung hàng năm lớn đạt trên 12.290 ha/năm, riêng năm 2022 trồng được 2.288,8 ha rừng lim, giổi, lát; diện tích trồng rừng ngập mặn lớn nhất khu vực phía bắc; diện tích khoán bảo vệ rừng đạt 219.413 lượt ha (bình quân đạt 36.568 ha/năm) gấp 1,5 lần so với giai đoạn giai đoạn 2011-2016; việc lập, phê duyệt, triển khai phương án quản lý rừng bền vững theo quy định của Luật Lâm nghiệp có chuyển biến rõ nét. Diện tích rừng và đất lâm nghiệp, chiếm 68,4% diện tích tự nhiên toàn tỉnh, trong đó có 370.213 ha đất có rừng, đứng thứ 18/63 tỉnh, thành trong cả nước, tỷ lệ che phủ rừng đến năm 2022 đạt 55%. 

Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trong lĩnh vực lâm nghiệp được cấp uỷ, chính quyền địa phương các cấp chú trọng triển khai thực hiện, kịp thời phát hiện những vi phạm, khắc phục những tồn tại hạn chế.

       Việc áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong công tác bảo vệ rừng; phòng cháy, chữa cháy rừng; theo dõi, giám sát tài nguyên rừng được thực hiện hiệu quả; việc đưa các giống cây trồng lâm nghiệp mới có nguồn gốc xuất xứ, cây bản địa, có chất lượng tốt đã góp phần tăng năng suất, chất lượng và giá trị rừng trồng bước đầu đã hình thành các vùng sản xuất tập trung cây gỗ lớn, cây bản địa của từng địa phương. 

Thực hiện chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, từng bước nâng cao trách nhiệm bảo vệ rừng, cải thiện đời sống của người dân, đồng thời huy động được thêm nguồn lực lớn cho công tác tuần tra, bảo vệ rừng

       Bên cạnh những kết quả đạt được, trong quá trình thực hiện Chỉ thị số 13-CT/TW còn một số tồn tại, hạn chế như: Các cơ chế chính sách bảo vệ phát triển rừng bền vững chưa thực sự đồng bộ và chưa đủ mạnh để tạo đột phá trong phát triển sản xuất lâm nghiệp đặc biệt là trồng mới rừng gỗ lớn; phát triển dược liệu và xây dựng chuỗi giá trị trong sản xuất lâm nghiệp; chưa kịp thời điều chỉnh, bổ sung các cơ chế, chính sách về đất đai, tín dụng, thuế... để thu hút các doanh nghiệp đầu tư lớn vào lĩnh vực lâm nghiệp; các khâu từ trồng rừng, chế biến lâm sản đến tiêu thụ còn thiếu sự liên kết; phần lớn các hoạt động sản xuất lâm nghiệp có trình độ công nghệ và mức độ cơ giới hoá chưa cao; chưa triển khai được rộng rãi các hoạt động chứng chỉ rừng, năm 2016 đã thực hiện 15.000 ha chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC), tuy nhiên đến nay các chủ rừng không duy trì được việc đánh giá được chứng chỉ, trên địa bàn tỉnh chưa có diện tích được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững... 

Đẩy mạnh phát triển kinh tế dưới tán rừng, tạo điều kiện cho người dân vùng có rừng và đất rừng sinh sống, làm giàu bằng kinh doanh tổng hợp từ nghề rừng

      Nguyên nhân chủ yếu là do: Diện tích rừng và đất rừng lớn, tập trung ở vùng có điều kiện kinh tế, xã hội còn khó khăn; trình độ dân trí và nguồn lực đầu tư cho sản xuất lâm nghiệp hạn chế nhất định; đất dành cho lâm nghiệp thường là đất có địa hình chia cắt, cơ sở hạ tầng còn thiếu; sản xuất lâm nghiệp có chu kỳ kinh doanh dài nhưng chịu nhiều ảnh hưởng của thiên tai; đầu tư lớn, thu hồi vốn chậm, do đó việc thu hút doanh nghiệp đầu tư còn hạn chế; chủ rừng là hộ gia đình, cá nhân có điều kiện kinh tế thấp, gặp khó khăn trong tiếp cận chính sách phát triển hàng hoá có quy mô vừa và lớn, chậm tiếp thu với phương thức sản xuất lâm nghiệp mới; các sản phẩm gỗ rừng trồng chủ yếu phục vụ sản xuất băm dăm, nguyên liệu, giá trị chưa cao; một số địa phương cơ sở chưa thể hiện rõ nét vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu, đội ngũ cán bộ lãnh đạo chủ chốt; chưa xác định đầy đủ mối quan hệ sâu sắc qua lại giữa lâm nghiệp với phát triển kinh tế, xã hội ở mỗi địa phương và những yêu cầu đặt ra đối với ngành lâm nghiệp trước nhu cầu nâng cao giá trị, chất lượng rừng và ứng phó với biến đổi khí hậu; công tác nắm tình hình và chủ động tham mưu, đề xuất triển khai các nhiệm vụ về phát triển lâm nghiệp của một số địa phương và một bộ phận cán bộ còn thiếu sâu sát, chưa chủ động triển khai kịp thời các biện pháp bảo vệ rừng, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực lâm nghiệp.

      Sau 5 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 13-CT/TW ngày 12/01/2017 của Ban Bí thư, từ những kết quả đã đạt được cũng như những hạn chế, bất cập trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng thời gian qua, có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau:

      Một là, phải đặc biệt coi trọng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; dày công chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức liêm chính, kỷ cương, dấn thân, sáng tạo gắn với tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy.

      Hai là, luôn đổi mới tư duy phát triển, bám sát thực tiễn; giữ vững sự đoàn kết, kỷ luật, kỷ cương, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, thường xuyên, sâu sát của các cấp uỷ Đảng, chính quyền, vai trò của người đứng đầu các cơ quan, tổ chức là đặc biệt quan trọng đối với công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng.

      Ba là, nâng cao nhận thức, ý thức về ý nghĩa, vai trò quan trọng của tài nguyên rừng, bảo vệ và phát triển rừng gắn với phát triển du lịch, dịch vụ, phát triển kinh tế xanh, bảo vệ môi trường và đảm bảo quốc phòng - an ninh; huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp, cộng đồng dân cư, hộ gia đình, cá nhân và toàn xã hội. Tăng cường công tác tổng kết, đánh giá từ thực tiễn quản lý và tổ chức sản xuất kinh doanh lâm nghiệp; kịp thời khen thưởng, biểu dương các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, đặc biệt ở cấp cơ sở; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

      Bốn là, xác định rõ vai trò rừng và đất lâm nghiệp là tư liệu sản xuất cốt lõi của ngành lâm nghiệp; đảm bảo rừng phải có chủ thực sự và xác định rõ quyền và lợi ích lâu dài của người sử dụng đất và chủ rừng. Phát huy các lợi thế của rừng thông qua thực hiện tốt chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng; phát triển phù hợp với xu thế toàn cầu về lâm nghiệp bền vững, tăng trưởng xanh và ứng phó với biến đổi khí hậu.

      Năm là, nghiên cứu ứng dụng các công nghệ kỹ thuật tiến bộ về giống, trồng rừng, giám sát tài nguyên rừng, quản lý sâu bệnh hại, phòng cháy chữa cháy rừng, khai thác, chế biến lâm sản. Mạnh dạn, quyết tâm chuyển đổi cơ cấu cây trồng có giá trị kinh tế lớn và bền vững gắn với thổ nhưỡng, điều kiện của từng địa phương; khuyến khích phát triển liên kết sản xuất giữa chủ rừng với doanh nghiệp chế biến và thương mại lâm sản./.