Cơ sở hạ tầng thủy lợi và phòng, chống thiên tai được Quảng Ninh quan tâm đầu tư

      Với đặc điểm tự nhiên ¾ diện tích là đồi núi và 250km bờ biển với trên 2.000 hòn đảo, địa hình chia cắt mạnh, hệ thống sông suối tuy ngắn nhưng độ dốc lớn nên thời gian tập trung lũ rất nhanh; bên cạnh đó Quảng Ninh luôn phải đối mặt với nhiều thách thức trước tình hình thời tiết, khí hậu đang có những biến đổi bất thường, diễn biến phức tạp, khó lường, luôn có nguy cơ xảy ra bất cứ lúc nào nếu không có biện pháp, phương án ứng phó kịp thời.

      Xác định công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, thường xuyên của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, trong những năm qua, các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền luôn quan tâm đặc biệt, đồng thời dành những nguồn lực không nhỏ cho công tác này; có thể đánh giá so với những năm 2000, hệ thống công trình phòng chống thiên tai đã có những thay đổi cơ bản về chất, khả năng chống chịu trước thiên tai có những bước tiến vượt bậc, nhận thức về công tác phòng, chống thiên tai trong các cấp ủy, chính quyền và nhân dân cũng đã có những chuyển biến rõ nét.  

Hệ thống công trình phòng chống thiên tai đã có những thay đổi cơ bản về chất, khả năng chống chịu trước thiên tai có những bước tiến vượt bậc

     Công tác phòng, chống thiên tai đã có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở; công tác chỉ đạo được tiến hành trực tiếp, kịp thời, phù hợp với tình hình thực tế; các quy định, kế hoạch, chương trình về phòng, chống thiên tai được ban hành kịp thời phù hợp với tình hình thực tế của tỉnh; thông tin, tuyên truyền về thiên tai được thực hiện thường xuyên và đa dạng về hình thức đã nâng cao kỹ năng và hiểu biết của người dân về phòng, chống thiên tai; cơ sở hạ tầng trong những năm qua được quan tâm đầu tư, nâng cấp, việc lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào các Đề án, Chương trình, kế hoạch của tỉnh được thực hiện đã góp phần nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai của tỉnh.

     Bên cạnh kết quả đạt được, tính trái quy luật của thiên tai ngày càng rõ nét, cùng với đặc thù địa hình của tỉnh nên đã gây khó khăn cho công tác phòng chống, ứng phó. Đây là nguyên nhân khách quan chủ yếu, cơ bản về khó khăn trong công tác phòng chống trên địa bàn. Bên cạnh đó, đánh giá một cách nghiêm túc còn các nguyên nhân mang tính chủ quan, như:

      Lực lượng làm nhiệm vụ thường trực về phòng, chống thiên tai ở cơ sở thường xuyên luân chuyển đã gây khó khăn trong việc nắm bắt tình hình tại địa phương. Mặc dù Trung ương đang định hướng chuyên trách hóa lực lượng này, tuy nhiên thực tiễn tại các địa phương vấn đề này gặp nhiều khó khăn do chủ yếu do công tác xắp sếp tổ chức, bộ máy, biên chế, do đó hiện nay lực lượng này đa phần đều là cán bộ kiêm nhiệm.

      Công tác dự báo, cảnh báo thiên tai đã có nhiều chuyển biến nhưng vẫn chưa theo kịp diễn biến thiên tai hiện nay, đặc biệt là với những tình huống thiên tai như gió mạnh, mưa lớn, lũ ...

      Nguồn lực tài chính cho phòng, chống thiên tai đã được quan tâm nhưng chưa đủ, chưa huy động rộng rãi được doanh nghiệp tham gia đầu tư hoặc cung cấp dịch vụ phòng, chống thiên tai.

      Trước đây đa phần các tuyến đê của tỉnh chỉ có thể chịu được sóng gió cấp 8, nay đã có thể chịu được sóng gió cấp 9 kết hợp thủy triều tần suất 10%. Đây là mức đảm bảo tương đối cao so với toàn quốc, tuy nhiên trước những diễn biến ngày càng khốc liệt của thiên tai, thì mức đảm bảo trên là chưa thật sự an toàn. 

Đê Hà Nam có nhiệm vụ bảo vệ an toàn cho trên 56.000 dân và trên 5.100 ha đất sản xuất nông nghiệp thuộc 08 xã đảo Hà Nam. Đây là tuyến đê có thể chịu được sóng gió cấp 10 kết hợp thủy triều 5%

      Trong các năm vừa qua, thông qua các chương trình, dự án đầu tư sửa chữa, nâng cao an toàn đập, mức độ bảo đảm của hệ thống hồ chứa trên địa bàn tỉnh cũng đã được nâng lên một bước. Tuy nhiên công tác này đa phần tập trung vào các hồ chứa loại vừa và lớn (do các Công ty TNHH Thủy lợi quản lý, vận hành với 46/176 hồ chứa chiếm khoảng 90% tổng dung tích các hồ chứa của tỉnh). Còn lại các hồ chứa loại nhỏ (chiếm 130/176 hồ với dung tích khoảng 10% tổng dung tích) do Ủy ban nhân dân các địa phương quản lý, khai thác; các công trình này mức độ bảo đảm chưa cao. 

Kiểm tra, đánh giá tình hình, kịp thời có các biện pháp khắc phục thiên tai gây ra

      Nhiều dự án, công trình (khu neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền, hệ thống thông tin, cảnh báo, hạ tầng...) chưa được đầu tư hoàn chỉnh, đồng bộ; việc lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai vào các kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội vẫn chưa được chú trọng đúng mức...đã làm gia tăng rủi ro thiên tai. Các quy định, cơ chế chính sách trong phòng chống thiên tai chưa đồng bộ, kịp thời. Ý thức chấp hành luật pháp, tâm lý chủ quan, coi thường nguy cơ vẫn còn trong nhận thức của một bộ phận người dân.

      Qua thực tiễn diễn biến thiên tai và công tác chỉ đạo, ứng phó của tỉnh trong các năm vừa qua, có thể tóm lược lại các kinh nghiệm để công tác phòng, chống thiên trong thời gian tới phát huy hiệu quả, hạn chế tối đa thiệt hại như sau: Công tác lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, chủ động, tích cực, bám sát tình tình, từ sớm, từ xa, từ cơ sở; nắm chắc diễn biến, bám sát tình hình, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, người dân và doanh nghiệp; rút kinh nghiệm thực tế thiên tai trên địa bàn để xây dựng phương án ứng phó phù hợp (địa phương miền biển tập trung phương án ứng phó bão; miền núi phương án ứng phó mưa lớn gây lũ, lũ quét, sạt lở đất; đô thị ứng phó ngập lụt, sạt lở...); thông tin, tuyên truyền hướng dẫn kịp thời, thông suốt, đầy đủ tới cộng đồng, đề cao tinh thần cảnh giác, không chủ quan; đồng thời không mất bình tĩnh trước các tình huống; cương quyết, nhất quán vận động, di dời nhân dân ra khỏi khu vực được xác định nguy hiểm trước khi thiên tai xảy ra;

      Bước vào mùa mưa bão năm 2023, trước những diễn biến bất thường, trái quy luật của thiên tai được dự báo ngày càng khó lường hơn; ngoài các giải pháp căn cơ đã nêu, các đơn vị, địa phương cần tập trung chỉ đạo rà soát, đánh giá toàn bộ các nhiệm vụ liên quan đến công tác phòng, chống thiên tai trên địa bàn; đôn đốc các chủ đầu tư hoàn thành dứt điểm các dự án phòng, chống thiên tai, kịp thời đưa công trình vào sử dụng trước mùa mưa bão./.