Điều chỉnh, bổ sung Đề án phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Quảng Ninh phù hợp yêu cầu, thực tiễn tình hình mới

15/05/2023 09:42

      Lâm nghiệp là ngành kinh tế kỹ thuật đặc thù, bao gồm các hoạt động gắn liền với sản xuất hàng hóa và dịch vụ từ rừng như các hoạt động bảo vệ, gây trồng, khai thác, vận chuyển, sản xuất, chế biến lâm sản và các dịch vụ môi trường có liên quan đến rừng; đồng thời ngành lâm nghiệp có vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ môi trường, bảo tồn đa dạng sinh học, xóa đói, giảm nghèo, đặc biệt cho người dân miền núi, góp phần ổn định xã hội và an ninh quốc phòng.

Quảng Ninh là trung tâm du lịch với nhiều cảnh quan thiên nhiên phong phú, kỳ vỹ, gắn liền với rừng

      Quản lý rừng bền vững là phương thức quản trị rừng bảo đảm đạt được các mục tiêu bảo vệ và phát triển rừng, không làm suy giảm các giá trị và nâng cao giá trị rừng, cải thiện sinh kế, bảo vệ môi trường, góp phần giữ vững quốc phòng, an ninh. Sự cân bằng của ngành lâm nghiệp chính là nền tảng xanh cho sự phát triển bền vững của nền kinh tế xanh. Trước thực trạng quản lý và yêu cầu cấp thiết phát triển ngành lâm nghiệp bền vững trong giai đoạn hiện nay; ngày 12/7/2022, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 809/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững giai đoạn 2021-2025, Quyết định số 523/QĐ-TTg ngày 01/4/2021 phê duyệt Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

      Với vị trí chiến lược về chính trị, kinh tế, quốc phòng, an ninh và đối ngoại, là địa phương duy nhất trong cả nước có đường biên giới trên bộ và trên biển với Trung Quốc, Quảng Ninh vừa là trung tâm khai thác than, nhiệt điện, vật liệu xây dựng của cả nước với nhiều loại khoáng sản như than đá, đá vôi, cao lanh, sét, thuỷ tinh; đồng thời cũng là trung tâm du lịch với nhiều cảnh quan thiên nhiên phong phú, kỳ vỹ, gắn liền biển đảo với rừng như rừng đặc dụng cảnh quan, phòng hộ trên các đảo thuộc Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long; khu rừng quốc gia gắn với di tích Yên Tử; rừng gắn với khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn Kỳ Thượng và hơn 500 di tích, danh lam thắng cảnh đã được công nhận.

      Tỉnh Quảng Ninh có 422.576,49 ha diện tích rừng và đất lâm nghiệp, chiếm 68,4% diện tích tự nhiên toàn tỉnh, trong đó có 370.213 ha đất có rừng; đặc điểm thổ nhưỡng chủ yếu là nhóm đất vàng đỏ chiếm 64,2% diện tích đất tự nhiên của cả tỉnh. Với đặc điểm tiếp giáp khu hệ thực vật Mã Lai - Trung Quốc, đa dạng động thực vật của Quảng Ninh được đánh giá ở mức cao trong khu vực, trong đó có nhiều loài đặc hữu có giá trị kinh tế cao. Rừng của Quảng Ninh không chỉ có vị trí đặc biệt quan trọng trong phòng hộ, bảo vệ đầu nguồn, vùng ven biển, bảo tồn đa dạng sinh học, tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, đảm bảo chiến lược an ninh nguồn nước mà còn đóng vai trò quan trọng gắn với chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh” của tỉnh.

      Tuy nhiên, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn tỉnh còn gặp nhiều khó khăn, thách thức lớn, như: Tính đồng bộ trong quy hoạch giữa các ngành chưa cao, còn chồng lấn giữa lâm nghiệp với các ngành khác; công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch ba loại rừng còn chậm rà soát, bổ sung và thường bị điều chỉnh do nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội; một số địa phương chưa quyết liệt xử lý tình trạng xâm chiếm trái phép, thu hồi rừng theo quy hoạch; ranh giới rừng trên bản đồ và trên thực địa nhiều nơi chưa rõ ràng; việc cắm mốc phân định ranh giới rừng còn chậm; việc thực hiện chính sách giao đất giao rừng, khoán bảo vệ rừng để thực hiện xã hội hoá lâm nghiệp còn nhiều khó khăn, phức tạp, tiến độ chậm và chưa hiệu quả; có nơi, có lúc còn xảy ra tình trạng khai thác rừng trái phép, cháy rừng, xâm lấn rừng, chống người thi hành công vụ; diện tích rừng tăng qua từng năm nhưng chất lượng nói chung còn thấp, đặc biệt là chất lượng rừng tự nhiên; hầu hết các khâu trong sản xuất lâm nghiệp chủ yếu vẫn là thủ công, trình độ công nghệ và mức độ cơ giới hoá còn thấp; môi trường đầu tư tuy đã được cải thiện, nhưng với chu kỳ sản xuất kinh doanh dài ngày, chủ yếu phân bố ở vùng có điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội khó khăn, hạ tầng cơ sở, dịch vụ còn thấp…tuy nhiên cơ chế ưu đãi hỗ trợ hiện nay về đất đai, tín dụng, thuế... chưa đủ hấp dẫn để thu hút các doanh nghiệp đầu tư; năng suất, chất lượng rừng tự nhiên chưa cao; chưa khai thác tốt tiềm năng, lợi thế lâm nghiệp như giá trị đa dạng sinh học cao, nguồn gen cây rừng phong phú, nhiều loại lâm sản ngoài gỗ có giá trị cao, dịch vụ hấp thụ các-bon và các dịch vụ môi trường rừng khác… 

Năng suất rừng trồng tuy được cải thiện nhưng sản phẩm chủ yếu là gỗ nhỏ, chưa đáp ứng được nhu cầu nguyên liệu gỗ lớn cho công nghiệp chế biến và xuất khẩu

      Từ thực tiễn trên, đồng thời để chủ động, kịp thời trong lãnh đạo, chỉ đạo đối với lĩnh vực lâm nghiệp, ngày 10/01/2020, Uỷ ban nhân dân tỉnh đã phê duyệt Đề án Phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Quảng Ninh cũng là một trong các tỉnh đầu tiên trên cả nước phê duyệt đề án phát triển lâm nghiệp bền vững từ sớm,  bao trùm các hoạt động về lĩnh vực lâm nghiệp gồm quản lý, bảo vệ, phát triển rừng, chế biến và thương mại lâm sản theo Luật Lâm nghiệp. Đề án đã đánh giá kỹ lưỡng về thực trạng phát triển Ngành trên địa bàn tỉnh, xây dựng được quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp và các dự án nhiệm vụ ưu tiên cho phát triển lâm nghiệp bền vững ngành lâm nghiệp tỉnh Quảng Ninh trong cả giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Việc triển khai Đề án, cùng với thực hiện Nghị quyết số 19-NQ/TU ngày 28/11/2019 của Ban Thường vụ Tỉnh uỷ về phát triển lâm nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã tạo nên hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý lĩnh vực lâm nghiệp một cách tổng thể; đồng thời là cơ sở để định hình lại một số nội dung quan trọng, ưu tiên cho phát triển lâm nghiệp bền vững trong cả giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030; tạo chuyển biến mạnh mẽ, thực chất của ngành lâm nghiệp, đóng góp tích cực vào kết quả tổng thể về phát triển kinh tế, xã hội của Tỉnh.

      Đến nay, một số căn cứ pháp lý xây dựng Đề án đã hết hiệu lực, hoặc được sửa đổi, bổ sung, thay thế bằng các văn bản mới. Trong đó, phải kể đến chiến lược phát triển lâm nghiệp, chương trình, phát triển lâm nghiệp bền vững và các Thông tư, Nghị định được sửa đổi, bổ sung, ban hành mới. Đồng thời, theo yêu cầu thực tiễn, Quảng Ninh đã xây dựng một số cơ chế, chính sách mới về lĩnh vực lâm nghiệp; đưa ra một số quan điểm, mục tiêu cụ thể về phát triển lâm nghiệp bền vững, như: Năm 2021, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 337/2021/NQ-HĐND ngày 24/3/2021 về việc quy định một số chính sách đặc thù để khuyến khích phát triển lâm nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; trong đó triển khai chính sách hỗ trợ trồng rừng sản xuất cây gỗ lớn, cây bản địa tại các địa phương Hạ Long, Ba Chẽ đã đem lại những hiệu quả tích cực, được người dân hưởng ứng cao. Để tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tham mưu, xây dựng Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 337/2021/NQ-HĐND của HĐND tỉnh trên cơ sở mở rộng phạm vi, đối tượng áp dụng chính sách. Đặc biệt, quan điểm của tỉnh về đẩy mạnh chuyển đổi mô hình, hoạt động sản xuất lâm nghiệp hiện tại là loài cây mọc nhanh (Keo, Bạch đàn…) hiệu quả thấp về kinh tế, xã hội, môi trường sang sản xuất, kinh doanh lâm nghiệp bằng loài cây, phương thức trồng rừng gỗ lớn, cây bản địa, trồng rừng Lim, Giổi, Lát ở những nơi có điều kiện. Ngoài ra, hầu hết các đề án và các quy hoạch từ trung ương cho tới địa phương đã phần có thời điểm kết thúc là năm 2020. 

Đẩy mạnh chuyển đổi mô hình sản xuất lâm nghiệp hiện tại là loài cây mọc nhanh hiệu quả thấp phương thức trồng rừng gỗ lớn, cây bản địa, trồng rừng Lim, Giổi, Lát ở những nơi có điều kiện

      Để có đầy đủ cơ sở pháp lý, khoa học đề xuất mở rộng phạm vi, đối tượng áp dụng chính sách đặc thù của Tỉnh về phát triển lâm nghiệp bền vững theo Nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh; khắc phục các bất cập trong phân vùng rừng trồng cây gỗ lớn, cây bản địa, trồng rừng Lim, Giổi, Lát; hoàn thành thắng lợi các mục tiêu về lĩnh vực lâm nghiệp tại các Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh; phù hợp với quan điểm, mục tiêu, yêu cầu mới về phát triển lâm nghiệp bền vững trên địa bàn tỉnh; đồng thời triển khai thực hiện nhiệm vụ, giải pháp phát triển lâm nghiệp bền vững theo chỉ đạo của Trung ương, cần thiết phải điều chỉnh, bổ sung một số nội dung về phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Quảng Ninh trong cả giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030 với chiến lược và kế hoạch phù hợp với thực tiễn tình hình mới. Việc hoàn thiện Đề án Phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030 trên cơ sở điều chỉnh, bổ sung các nội dung căn cứ pháp lý, quan điểm chỉ đạo của Trung ương, của Tỉnh; xây dựng bản đồ phân vùng trồng rừng gỗ lớn, cây bản địa cho từng địa phương huyện, thị xã thành phố sẽ hình thành Đề án tổng thể về Phát triển lâm nghiệp bền vững của tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025 tầm nhìn đến năm 2030 là cơ sở pháp lý, cơ sở khoa học để triển khai các chỉ đạo của Trung ương, của Tỉnh một cách bài bản, khoa học nhất./.

Thành Minh


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 24
Đã truy cập: 3096911