Chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh hại cây Na giai đoạn quả non đến thu hoạch

31/05/2023 16:08

        Na là một loại trái cây ngon và được nhiều người tiêu dùng yêu thích. Diện tích trồng na tại Quảng Ninh có trên 1.200 ha, trong đó vùng na tập trung tại Đông Triều với khoảng 900 ha (chủ yếu là giống na dai) trồng tập trung chủ yếu tại các xã: Việt Dân, An Sinh, Tân Việt, Bình Khê,... trong những năm qua, cây na  là một trong những cây ăn quả chủ lực đem lại giá trị kinh tế cao cho người dân, giúp làm thay đổi diện mạo vùng nông thôn, mang lại đời sống kinh tế xã hội ổn định cho người nông dân.

 Từ đầu năm đến nay, thời tiết tương đối thuận lợi cho cây na sinh trưởng, phát triển, hiện nay cây na đang ở giai đoạn quả non – phát triển quả. Để có được vườn na có năng suất cao, chất lượng tốt và mẫu mã đẹp, bà con nông dân cần thực hiện tốt các biện pháp chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh hại cho cây na từ giai đoạn quả non đến khi thu hoạch, cụ thể:

 1. Chăm sóc cây na giai đoạn sau đậu quả đến thu hoạch

 * Bón phân nuôi quả:

 - Sau khi cây đậu quả được 2-4 tuần  thì tiến hàng bón nuôi quả lần thứ nhất, để cây nuôi quả mau lớn.

 - Đợt bón phân lần thứ 2 cách lần bón thứ 1 khoảng 1 tháng,  kết hợp với tiến hành tỉa các quả nhỏ, quả bị sâu bệnh, các cành chắn quả. Mục đích là để cây có lực nuôi những quả to và quả nhận được nhiều ánh nắng sẽ mau lớn hơn.

 - Lượng bón: Với cây từ 4- 5 năm tuổi trở lên, có thể bón 3-4kg NPK  chia làm 2 lần bón như trên.

 - Phương pháp bón:

 + Hòa nước: Khi trời khô có thể áp dụng cách này vì cho cây dễ hấp thụ và là 1 lần cung cấp nước cho cây,  tưới gốc cây với tỷ lệ như sau: 1kg NPK pha  7-10 lít nước sạch tưới đều quanh gốc cây.

 + Bón trực tiếp: Nếu đất ẩm bón theo hình chiếu tán lá cây, xới nhẹ lớp đất bề mặt, tránh làm ảnh hưởng bộ rễ, bón phân và lấp đất lại.

 * Tưới nước cho cây

 - Cần chú ý đến điền kiện thời tiết cụ thể để điều chỉnh được lượng nước tưới cho cây.

 - Lượng nước tưới cho cây sao cho đạt độ ẩm ở mức 70% là tốt nhất. Ở ngưỡng độ ẩm này cây có thể phát triển tốt, tỷ lệ lây nhiễm sâu bệnh hại là thấp nhất.

 2. Quản lý sâu bệnh hại tren cây na

 Giai đoạn này cây na rất mẫn cảm với các đối tượng sâu bệnh hại vì vậy cần thường xuyên theo dõi để phát hiện và phòng trừ kịp thời, hạn chế thấp nhất sự gây hại của sâu bệnh làm giảm phẩm chất, mẫu mã sản phẩm.

 * Một số đối tượng sâu bệnh cần chú ý trên cây na:

 (1) Rệp sáp

 *) Đặc điểm hình thái và gây hại

 - Trưởng thành cơ thể phủ đầy chất sáp màu trắng. Con cái bám chặt vào bộ phận non của cây hút nhựa và đẻ hàng trăm trứng li ti ở bụng. Khi mới nở sâu non bám dính ở một chỗ (mặt dưới của những lá non) để chúng hút nhựa cây cho đến khi trưởng thành.

 - Rệp gây hại  cả trên lá và quả na, làm cho lá bị quăn, quả bị chai không phát triển được. Nếu rệp có mật độ cao, chúng bao phủ cả bề mặt của quả làm cho quả non bị rụng hoặc bị khô tóp lại đeo bám trên cây. Nếu bị nhẹ quả vẫn phát triển, khi chín thịt quả nhạt, có mùi hôi, phẩm chất kém. Khi chích hút quả na, rệp sáp tiết ra chất mật ngọt tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển làm giảm mẫu mã quả. Rệp sáp phấn xuất hiện quanh năm trên các vườn na, gây hại nặng vào mùa nắng. 

                    Rệp sáp hại na

 + Sau khi thu hoạch, tỉa xén cành làm cho vườn thật thông thoáng đồng thời loại bỏ cành đã bị nhiễm rệp sáp.

 + Thường xuyên thăm vườn, chú ý quan sát kỹ các chồi, búp và quả để phát hiện rệp sáp sớm. Khi xuất hiện 3-5 con/chồi hoặc  trên quả sử dụng các thuốc có hoạt chất Amamectin benzoate (Tungmectin 5EC)  hoặc có thể sử dụng các thuốc có hoạt chất Imidacloprid (Confidor 200 SL), Spirotetramat (Movento 150 OD) theo khuyến cáo ghi trên bao bì và phun ướt đều tán cây. Chú ý đảm bảo thời gian cách ly.

+ Có thể các loại thuốc trên cộng với dầu khoáng để phun trừ, có tác dụng vít các lỗ khí thở, tăng khả năng hô hấp và thuốc dễ xâm nhập vào cơ thể côn trùng.

 (2). Giòi (Ruồi) hại quả na

 *) Đặc điểm hình thái và gây hại

 - Giòi màu trắng, không chân, có hình nón thon dài. Miệng ở phần cuối nhọn của cơ thể. Sau khi nở gời đục và gây hại trong quả na.

 - Trưởng thành: mầu sắc của ruồi rất thay đổi nhưng chủ yếu là màu vàng với vết sẫm màu trên ngực và bụng. 

                Trưởng thành của giòi hại na

 *) Biện pháp phòng trừ

 - Chăm sóc đúng kỹ thuật, không sử dụng thuốc trừ sâu, bệnh thuốc trừ cỏ hóa học. Giảm sử dụng phân vô cơ, tăng cường sử dụng phân vi sinh, phân hữu cơ đã qua xử lý. Sử dụng thuốc trừ sâu, bệnh thảo mộc, sinh học. Bảo vệ các loài thiên địch...

 - Vệ sinh đồng ruộng, cắt tỉa, loại bỏ cây, cành, lá bị nhiễm sâu bệnh đem đốt để tránh sự lây lan.

 - Dùng bẫy pheromon, bẫy dính vàng: Khoảng tháng 5-6, treo bẫy dẫn dụ để diệt ruồi trưởng thành. Dùng bẫy dẫn dụ có chứa Methyl Eugenol 75% + 25% (Vizubon D, hộp chứa 2 chai thuốc  gồm 1 chai chất dẫn dụ và 1 chaai chất diệt ruồi). Khi sử dụng mở nắp 2 chai thuốc , đổ hết thuốc diệt ruồi vào chai chất dẫn dụ, đậy nắp kín, lắc đều. Sau đó tẩm khoảng 1-2ml hỗn hợp thuốc trộn vào bẫy, treo lên cây. Treo từ 3-4 bẫy cho 1.000m2, sau 10 ngày treo, đổ hết xác ruồi chết, tẩm thuốc mới vào bẫy, tiếp tục treo lên cây.

 - Khi quả na to đường kính 4-5 cm vào cuối tháng 6, đầu  tháng 7 tiến hành bọc quả bằng túi vải không dệt để phòng giòi (ruồi) đục quả và rệp sáp. 

Treo bẫy dẫn dụ trưởng thành  (ruồi) của giòi hại na và bọc quả bằng túi vải không dệt để phòng giòi (ruồi) đục quả

 (3). Bệnh thán thư

 *) Triệu chứng bệnh

 Vết bệnh trên lá là những đốm màu nâu đến nâu đậm, hơi lõm, các vết bệnh có thể riêng lẻ hoặc liên kết làm cho lá bị cháy và rụng. Trên hoa và quả: vết bệnh là những đốm nhỏ, không đều, màu đen ở trên cả trục và cánh hoa, quả. Vết bệnh ban đầu là vết đốm đen nhỏ sau lan rộng thành các vết bệnh lớn, hình dạng không đều, màu nâu đậm tới màu đen, mô bệnh không có ranh giới rõ rệt với mô khỏe. Hoa, quả non bị bệnh bị khô đen và rụng, quả lớn bị khô đen một phần. 

Triệu chứng bệnh thán thư trên lá và quả na

 *) Nguyên nhân gây bệnh: nấm gây bệnh thán thư là Colltotrichum sp gây hại trên lộc, lá, hoa cà quả tương ứng từ tháng 3 đến tháng 7-8. Nấm gây hại nặng trong mùa mưa. Nấm gây bệnh phát tán và lan truyền theo nước mưa và dụng cụ chăm sóc.

 *) Biện pháp phòng trừ

 - Cắt lá, tỉa cành tạo cho vườn na thông thoáng nhằm hạn chế sự phát triển và lây lan của bệnh

 - Sau khi thu hoạch na cần dọn sạch tàn dư thực vật trong vườn, trong điều kiện thời tiết ẩm ướt đặc biệt tránh gây tổn thương đến cây.

 Phun ngừa khi quả còn non đến trước thu hoạch 15 ngày. Phun định kỳ 1 tháng 1 lần, có thể sử dụng các loại thuốc như: Amistar 250 SC, Score 250EC, Ridomil Gold  68WG, ...

 (4) Bệnh vàng lá thối rễ

*) Triệu chứng: Điển hình là bộ lá của cây chuyển vàng và dễ bị rụng, trong một số trường hợp cây bị héo. Rễ nhỏ và rễ chính thối đen, phần vỏ cây ở phía dưới gốc rễ cũng chuyển mầu thâm nâu. Vỏ rễ bong khỏi phần gỗ, mất khả năng hút nước và chất dinh dưỡng. Cây bị bệnh thường sinh trưởng kém dẫn đến lá màu vàng và rụng, quả ít và nhỏ.

*) Tác nhân gây bệnh: Nguyên nhân chủ yếu do nấm Fusarium sp. hoặc Phytophthora sp. gây nên. Nấm sống trong đất, phá hoại bộ rễ, ảnh hưởng đến hấp thụ nước và chất dinh dưỡng cung cấp cho cây. Bị hại nặng lâu ngày bộ rễ có thể bị hư hại hoàn toàn làm cho cây chết.

 Bệnh hại nặng ở những vườn na khó thoát nước và sinh trưởng phát triển kém.

*) Biện pháp phòng trừ

 - Thoát nước cho vườn na, không để nước đọng trong mùa mưa. Hàng năm bón bổ sung vôi và dùng thuốc Boocđô hoặc các loại thuốc gốc đồng tưới vào gốc na 2-3 lần cũng hạn chế được bệnh.

 - Tăng cường bón phân hữu cơ đã được ủ hoai mục bằng nấm  đối kháng Trichoderma giúp cho đất ngày càng thông thoáng, hệ thống rễ phát triển mạnh hơn.

 - Khi bệnh xuất hiện có thể sử dụng các loại thuốc như: Amistar 250EC, Antacol 70WP, Daconil 500 SC, Mancozeb, Carbenzim để tưới, pha theo tỷ lệ 3%, tưới quanh vào gốc theo tán lá, mỗi tháng tưới 3 lần và tưới liên tục trong 3 tháng liền./.

Nguyễn Thị Hằng - Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 682
Đã truy cập: 3042379