Bám sát chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã triển khai các Chương trình, Đề án về phổ biến, giáo dục pháp luật, như: Các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ: số 25/2021/QĐ-TTg ngày 22/7/2021 quy định về xã, phường, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật và các văn bản khác của Trung ương, của Tỉnh về công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, hòa giải ở cơ sở, xây dựng cấp huyện/xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; số 407/QĐ-TTg ngày 30/3/2022 phê duyệt Đề án Tổ chức truyền thông chính sách có tác động lớn đến xã hội trong quá trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật giai đoạn 2022-2027; số 977/QĐ-TTg ngày 11/8/2022 phê duyệt Đề án Tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật của người dân; 979/QĐ-TTg ngày 12/8/2022 phê duyệt Đề án Thí điểm đối mới hoạt động đánh giá hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; Nghị quyết số 110/2022/NQ-HĐND ngày 09/7/2022 của Hội đồng nhân dân tỉnh quy định một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2022 - 2025.
Thực hiện Quyết định số 409/QĐ-UBND ngày 20/02/2023 của UBND tỉnh ban hành Kế hoạch công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; hòa giải ở cơ sở; chuẩn tiếp cận pháp luật năm 2023; Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chủ động phối hợp với các cấp chính quyền địa phương, đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân, trong đó ưu tiên tập trung phổ biến các chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước về phát triển sản xuất nông nghiệp, Chương trình nông thôn mới tới mọi người dân. Tham mưu cấp có thẩm quyền ban hành hoặc trực tiếp ban hành các văn bản phổ biến và hướng dẫn các cơ chế chính sách pháp luật, hỗ trợ người dân phát triển sản xuất; hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, địa phương căn cứ vào quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội của tỉnh và mục tiêu phát triển ngành để triển khai xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, cơ sở hạ tầng nông thôn, an ninh quốc phòng và quy hoạch Nông thôn mới của các địa phương đã được duyệt.
Việc triển khai thực hiện được thực hiện có hiệu quả theo kế hoạch đã đề ra; có trọng tâm, trọng điểm bám sát các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các quy định mới liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn. Hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật được thực hiện đa dạng, phù hợp với điều kiện, tình hình của từng đối tượng, địa phương. Hoạt động phối hợp trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật được chú trọng triển khai ngày càng chặt chẽ, thường xuyên hơn và đạt kết quả thiết thực. Các đơn vị trực thuộc thường xuyên củng cố, kiện toàn bảo đảm chất lượng nguồn lực, hiệu quả hoạt động; công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về lĩnh vực nông nghiệp được triển khai sâu rộng, đến được nhiều hơn với quần chúng nhân dân đã làm làm chuyển biến đáng kể nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân;
Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật giúp người dân nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật, yên tâm phấn khởi lao động sản xuất
Để giúp người dân, doanh nghiệp thuận tiện, nhanh chóng, đa dạng kênh tiếp cận thông tin, giải đáp vướng mắc liên quan đến chính sách pháp luật của lĩnh vực; Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chủ động mở chuyên mục tư vấn, hỏi - đáp về cơ chế, chính sách; các quy trình, các mô hình sản xuất; lựa chọn, biên soạn nội dung các văn bản pháp luật mới ban hành, nhất là các quy định có liên quan đến đời sống, kinh tế - xã hội lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn được người dân quan tâm theo các hình thức hỏi đáp, hay vấn đề dễ hiểu để đăng tải trên cổng thông tin điện tử của Sở Nông nghiệp và PTNT nhằm cung cấp thông tin và tiếp nhận phản hồi từ người dân được nhanh chóng, kịp thời.
Với đặc thù đối tượng phổ biến giáo dục pháp luật của ngành là người dân ở vùng nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và ngư dân. Việc phổ biến, giáo dục pháp luật căn cứ vào đặc điểm của từng đối tượng, chú trọng thực hiện thông qua trợ giúp pháp lý lưu động; tư vấn pháp luật, cung cấp miễn phí thông tin, tài liệu pháp luật bằng tiếng dân tộc cho đồng bào dân tộc thiểu số; lồng ghép trong các hoạt động văn hóa truyền thống, đồng thời tập trung vào các quy định pháp luật về trách nhiệm bảo vệ rừng, biển đảo, tham gia bảo vệ, giữ gìn an ninh, quốc phòng, biên giới, chủ quyền quốc gia và các lĩnh vực pháp luật khác gắn liền với đời sống, sản xuất của người dân.
Đối tượng phổ biến giáo dục pháp luật thường là người dân vùng nông thôn, đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn và ngư dân.
Các đơn vị trực thuộc Sở phối hợp với các lực lượng Bộ đội biên phòng, Công an nhất là vận động già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật tại địa phương; tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật cho người dân vùng dân tộc thiểu số, miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, ven biển, hải đảo, vùng điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn và ngư dân. Từ đó người dân đã từng bước nắm bắt, hiểu, có ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật.
Qua khảo sát thực trạng đời sống pháp luật của cán bộ, nhân dân trong 06 tháng đầu năm 2023, các đơn vị chuyên môn trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã tích cực nghiên cứu biên soạn, cấp phát hơn 2.000 tài liệu (sổ tay hướng dẫn, tờ rơi, áp phích..), đăng tải trên 250 tin, bài trên cổng thông tin điện tử Sở tuyên truyền về các quy định định pháp luật, hướng dẫn kỹ thuật, bản tin thông báo, cảnh báo; đồng thời tổ chức 15 cuộc tuyên truyền trực tiếp cho trên 4.296 lượt công dân về các quy định mới liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
Để góp phần nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho cán bộ, nhân dân đội ngũ báo cáo viên pháp luật là lực lượng nòng cốt, góp phần thực hiện tốt các Chương trình, Kế hoạch, Đề án về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật. Sở Nông nghiệp và PTNT đã không ngừng bồi dưỡng, củng cố, kiện toàn đội ngũ báo cáo viên pháp luật. Để đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng và cơ cấu. Năm 2023, Sở tiếp tục có văn bản số 1854/SNN&PTNT-VP ngày 10/5/2023 đề nghị Sở Tư pháp báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh công nhận Báo cáo viên cấp tỉnh của Sở Nông nghiệp và PTNT với số lượng là 26 người (trong đó trình độ tiến sỹ 01 người, thạc sỹ 11 người, Đại học Luật 03 người, đại học khác 11 người).
Xác định công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật đặc biệt ở vùng biên giới, hải đảo là một trong những nhiệm vụ thường xuyên, trọng tâm, phải thực hiện song song với nhiệm vụ chuyên môn. Trong thời gian qua, trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, Sở Nông nghiệp và PTNT đã tổ chức quán triệt đến tất cả công chức, viên chức, người lao động các văn bản chỉ đạo của cấp có thẩm quyền về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật để công chức, viên chức, người lao động nhận thức đúng và nêu cao vai trò, trách nhiệm trong thực thi công vụ, phòng ngừa đấu tranh tội phạm và vi phạm pháp luật. Chỉ đạo, đôn đốc các đơn vị trực thuộc thường xuyên tăng cường công tác tuần tra, kiểm tra, kiểm soát; các vụ việc vi phạm được phát hiện, xử lý nghiêm, đúng quy định của pháp luật. Phối hợp chặt chẽ lực lượng Bộ đội Biên phòng, Công an giải quyết kịp thời, đúng quy định các tố giác, tin báo về tội phạm, không để xảy ra khiếu nại, khiếu kiện, không để tồn tại các “điểm nóng” về tội phạm vi phạm trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn.
Việc quan tâm, triển khai thực hiện tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật giúp cho cán bộ cơ sở và người dân nắm được chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, qua đó nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật cho cán bộ, nhân dân, các vấn đề bức xúc về văn hoá, xã hội đã được quan tâm giải quyết; tỷ lệ hộ nghèo tại vùng nông thôn ngày càng giảm, nhân dân phấn khởi lao động sản xuất góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, củng cố quốc phòng an ninh trên địa bàn tỉnh.
Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình triển khai thực hiện các đơn vị trực thuộc gặp không ít khó khăn, như: Nội dung các văn bản quy phạm pháp luật, các chính sách của nhà nước dài, người nghe khó nắm bắt được một cách đầy đủ hết các nội dung. Trong khi đối tượng tuyên truyền ở các vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, một bộ phận chưa thực sự quan tâm nên việc tuyên truyền phổ biến, tập huấn còn gặp nhiều khó khăn. Các giảng viên khi tham gia tuyên truyền là cán bộ, công chức chưa qua đào tạo bài bản về kỹ năng thuyết trình, hình thức tuyên truyền chưa đa dạng, chủ yếu bằng lời nói.
Để tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, nhân dân vùng biên giới, hải đảo đạt hiệu quả cao. Thời gian tới Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn định hướng tiếp tục huy động sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, các tổ chức xã hội và các cơ quan thông tin để tuyên truyền, phổ biến; đồng thời, lồng ghép việc phổ biến, giáo dục pháp luật tại các buổi sinh hoạt cộng đồng. Xây dựng và phát huy phương châm mỗi người dân là một tuyên truyền viên trong cộng đồng. Chú trọng nâng cao hiệu quả hình thức thi tìm hiểu pháp luật. Đối với hình thức giáo dục pháp luật qua hoạt động tư vấn, trợ giúp pháp luật cần mở rộng phạm vi hoạt động, không chỉ tư vấn tại trụ sở mà còn đến các làng, xã, bản, tư vấn lưu động hoặc thông qua các câu lạc bộ trợ giúp pháp lý./.