Một số giải pháp bảo vệ môi trường trong lĩnh vực trồng trọt

11/10/2023 21:58

       Sản xuất trồng trọt là một trong những hoạt động có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường rất cao từ việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, sử dụng không theo nguyên tắc “4 đúng”, sử dụng các loại thuốc có độ độc cao và không rõ nguồn gốc,...); Sử dụng phân bón vô cơ (sử dụng không đúng cách, quá liều lượng quy định,..); Sử dụng phân bắc, phân chuồng tươi không qua xử lý; Rác thải nguy hại trong trồng trọt (bao bì phân bón hoá học, bao bì thuốc bảo vệ thực vật,... ) chưa được thu gom và xử mà thải trực tiếp ra môi trường; không thu gom, xử lý hoặc đốt bỏ phụ phẩm cây trồng;...

       Theo thống kê, mỗi năm trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh sản xuất trên 63.400 ha cây trồng hàng năm, 7.000 ha cây trồng lâu năm, sản xuất gần 222 nghìn tấn lương thực, trên 157 nghìn tấn rau,… và theo đó sẽ có một lượng không nhỏ các loại phụ phẩm trồng trọt như rơm rạ, thân ngô, lá mía,… sau khi thu hoạch bị đốt trực tiếp ngoài ruộng sẽ vừa gây lãng phí chất hữu cơ, vừa gây khói bụi làm ảnh hưởng đến sức con người như gây các bệnh đường hô hấp, phổi; ảnh hưởng đến giao thông và phát thải khí nhà kính; gián tiếp gây ảnh hưởng tới cây trồng khi làm khi rơm rạ bị phân hủy trong điều kiện ngập nước, làm nghẹt rễ, giảm năng suất hoặc là nơi trú ngụ cho nhiều loại sinh vật gây hại,...

       Bên cạnh đó, với lượng phân bón vô cơ các loại cần phải sử dụng khoảng 70.000 tấn và khoảng 80-100 tấn thuốc BVTV hóa học thì lượng phân bón thất thoát không được cây trồng hấp thu (có thể lên đến 7.000-10.000 tấn) và lượng thuốc BVTV còn bám dính tồn dư trong vỏ bao gói sau sử dụng (có thể lên đến 2,15 tấn thuốc BVTV) cùng gần chục tấn vỏ bao gói thuốc BVTV sau sử dụng sẽ phát thải ra môi trường. Đây là nguồn thải có nguy cơ cao gây ảnh hưởng tới môi trường, làm tăng lượng phát thải khí nhà kính, nguy cơ ô nhiễm nguồn nước (nước ngầm và nước mặt), ô nhiễm đất,...  làm giảm đa dạng sinh học, tồn dư hóa chất trong nông sản và gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người; làm tăng chi phí sản xuất lên rất lớn, nhất là trong các thời điểm giá cả vật tư đầu vào tăng cao. 

Ảnh minh họa

       Thực hiện Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 12/3/2018 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về bảo vệ môi trường tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2018-2022, trong thời gian qua nhằm quản lý, sử dụng hiệu quả các loại vật tư nông nghiệp phục vụ cho hoạt động trồng trọt (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật,…), các loại phụ phẩm cây trồng, giảm ô nhiễm môi trường, bảo vệ bền vững môi trường nông nghiệp, nông thôn, hướng tới xây dựng nông thôn mới phát triển về kinh tế, xanh sạch đẹp về môi trường, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đã phối hợp chặt chẽ với các ngành, địa phương tăng cường chỉ đạo và triển khai có hiệu quả công tác tuyên truyền, thực hiện các chương trình, kế hoạch liên quan đến công tác bảo vệ môi trường trong sản xuất trồng trọt. Trong 9 tháng đầu năm 2023, Chi cục Trồng trọt và BVTV đã thực hiện tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về bảo vệ môi trường thông qua lồng ghép các buổi tập huấn, hội nghị, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cho nông dân, hướng dẫn sử dụng các loại giống cây trồng đúng nguồn gốc, đảm bảo năng suất và chất lượng, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn hiệu quả, sử dụng cân đối phân vô cơ, tăng cường sử dụng phân hữu cơ cho trên 2.800 lượt người tham gia. In ấn tờ rơi, sổ tay hướng dẫn sử dụng thuốc BVTV, phân bón, thu gom thuốc BVTV,… với số lượng 4.700 sổ tay, 4.100 tờ rơi; Thực hiện 01 mô hình điểm xây dựng bể thu gom vỏ bao gói thuốc BVTV sau sử dụng tại thành phố Hạ Long với số lượng 20 bể và thực hiện xử lý tiêu hủy 8.242 kg vỏ bao gói thuốc BVTV sau sử dụng được thu gom từ các địa phương trên địa bàn tỉnh (Lũy kế đến nay, trên địa bàn tỉnh có 4.638 bể chứa  và 08 khu lưu chứa vỏ bao gói thuốc BVTV sau sử dụng). Toàn tỉnh đang triển khai có hiệu quả Chương trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) trên cây trồng với diện tích ứng dụng đến nay đạt trên 7.000 ha.

       Trong thời gian tới nhằm quản lý, sử dụng hiệu quả các loại vật tư nông nghiệp phục vụ cho hoạt động trồng trọt (phân bón, thuốc bảo vệ thực vật,…), các loại phụ phẩm cây trồng, giảm ô nhiễm môi trường, bảo vệ bền vững môi trường nông nghiệp, nông thôn, hướng tới xây dựng nông thôn mới phát triển về kinh tế, xanh sạch đẹp về môi trường trong lĩnh vực trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và BVTV sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, các địa phương trong tỉnh thực hiện một số giải pháp sau:

       Thứ nhất là tiếp tục thực hiện có hiệu quả Kế hoạch số 54/KH-UBND ngày 08/3/2021 của UBND tỉnh Quảng Ninh về  thu gom, xử lý bao gói thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng và thuốc bảo vệ thực vật không được phép sử dụng tại các vùng sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2021- 2025; Kế hoạch số 03/KH-UBND ngày 06/01/2021 của UBND tỉnh về Chương trình quản lý dịch hại tổng hợp trên cây trồng tại các vùng sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2021-2025; Kế hoạch số 13/KH-UBND ngày 19/01/2023 về triển khai thực hiện Đề án “Phát triển nông nghiệp hữu cơ tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”,…Xây dựng chương trình quản lý sức khỏe cây trồng tổng hợp (IPHM) và sử dụng sinh vật có ích trên cây trồng nhằm bảo vệ sản xuất, kiểm soát mức độ suy thoái đất, bảo vệ “sức khỏe” đất, sức khỏe con người, động vật và môi trường sinh thái.

       Thứ hai là tiếp tục tuyên truyền, nâng cao nhận thức về chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về vai trò của lĩnh vực trồng trọt trong giai đoạn phát triển mới, tầm quan trọng trong cơ cấu lại nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới theo hướng nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh. Chú trọng tuyên truyền về các nội dung: Phát triển nền nông nghiệp bền vững; Phát triển nông nghiệp theo hướng hữu cơ, nông nghiệp sinh thái (Áp dụng các quy trình sản xuất thân thiện môi trường, bảo vệ cảnh quan; sử dụng hợp lý, tiết kiệm vật tư và tài nguyên đầu vào, không gây ảnh hưởng xấu tới môi trường, sức khỏe con người; tôn trọng và vận dụng các quy luật tự nhiên để phát triển nông nghiệp thuận thiên, đa dạng); Phát triển nông nghiệp có trách nhiệm: Đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng về vệ sinh an toàn thực phẩm, môi trường sinh thái và công bằng xã hội, thích ứng biến đổi khí hậu...

       Thứ ba là hướng dẫn người dân sử dụng hiệu quả, an toàn các loại phân bón, hóa chất, thuốc BVTV; tăng cường sử dụng phân bón hữu cơ, phân bón vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật sinh học; xử lý phụ phẩm trồng trọt bằng các giải pháp thân thiện, theo hướng tái sử dụng cho mục đích khác như để chế biến để sản xuất thức ăn chăn nuôi, thủy sản, phân bón hữu cơ... để giảm phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu và tránh lãng phí nguồn tài nguyên, hạn chế ô nhiễm môi trường; các biện pháp kỹ thuật thân thiện với môi trường (làm đất tối thiểu, bón phân và phun thuốc thông minh, tưới tiết kiệm nước, sử dụng các giống cây trồng có khả năng chống chịu....).

       Thứ tư là thực hiện thí điểm và nhân rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp mới, đáp ứng các yêu cầu thị trường làm hình mẫu như: nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp xanh, tiết kiệm tài nguyên và giảm thải; nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp công nghệ cao,...

       Thứ năm là nâng cao trách nhiệm quản lý nhà nước về quản lý vật tư nông nghiệp; bảo vệ tài nguyên, môi trường, các hệ sinh thái và nguồn lợi thực vật; bảo vệ đa dạng sinh học, các nguồn giống cây trồng quý hiếm; thực hiện các biện pháp phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý các đối tượng sinh vật ngoại lai xâm hại và sinh vật ngoại lai có nguy cơ xâm hại....

       Bảo vệ môi trường trong lĩnh vực trồng trọt là một phần quan trọng trong nhiệm vụ chung về bảo vệ môi trường, là trách nhiệm chung của toàn xã hội. Với sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, các ngành cùng với việc chung tay góp sức của mỗi người dân, công tác bảo vệ môi trường trong lĩnh vực trồng trọt sẽ ngày càng có những chuyển biến tích cực, góp phần trong công cuộc phát triển ngành nông nghiệp của tỉnh theo hướng bền vững, hiện đại./.

Nguyễn Thị Thu Hà - Chi cục Trồng trọt và BVTV


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 574
Đã truy cập: 3048364