Mô hình nhà kính, nhà màng phục vụ sản xuất trồng trọt ngày càng phổ biến rộng rãi, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất

Trong những năm gần đây, lĩnh vực trồng trọt của tỉnh Quảng Ninh đã không ngừng phát triển, thích ứng linh hoạt trước nhiều khó khăn như đại dịch COVID-19, biến đổi khí hậu, thiên tai và dịch hại. Nhờ sự chỉ đạo sát sao của các cấp ủy Đảng, chính quyền và sự vào cuộc đồng bộ của ngành Nông nghiệp và Môi trường cùng người dân, ngành trồng trọt không chỉ bảo đảm được an ninh lương thực tại chỗ mà còn đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của ngành nông nghiệp Tỉnh.

Giai đoạn 2020–2025, diện tích gieo trồng cây hàng năm toàn tỉnh đạt trung bình 63.640 ha/năm, trong đó lúa khoảng 37.400 ha và rau các loại khoảng 11.400 ha. Sản lượng lương thực cây có hạt trung bình đạt gần 220.000 tấn/năm. Đáng chú ý, giá trị sản phẩm trồng trọt trên một hecta đất canh tác đã tăng mạnh, từ 73,8 triệu đồng/ha năm 2020 lên 110 triệu đồng/ha vào năm 2024 – minh chứng cho hiệu quả chuyển đổi cơ cấu và ứng dụng khoa học kỹ thuật

Toàn tỉnh đã hình thành được trên 10.900 ha diện tích trồng trọt gắn với sản phẩm chủ lực như lúa chất lượng cao, rau an toàn, cây ăn quả đặc sản. Quảng Ninh cũng đẩy mạnh nhiều mô hình ứng dụng công nghệ tiên tiến như nhà lưới, nhà kính, nhà màng phục vụ sản xuất trồng trọt tập trung ở các địa phương: Đông Triều, Hạ Long,... Hoạt động nghiên cứu, chọn tạo, đưa các giống cây trồng mới có năng suất, chất lượng tốt phù hợp với điều kiện canh tác của tỉnh được đẩy mạnh với 11 loại giống cây trồng mới được công nhận lưu hành

Công tác chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng nâng cao giá trị được tích cực thực hiện. Giai đoạn 2020-2025, trung bình mỗi năm có khoảng 825 ha đất lúa chuyển sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn như rau màu, ngô, khoai tây, nho Hạ Đen... Các mô hình trồng cây ăn quả đặc sản như vải chín sớm, na, chè búp... mang lại giá trị hàng trăm tỷ đồng mỗi năm, mở rộng đầu ra và tạo thương hiệu riêng cho nông sản Quảng Ninh.

Gắn sản xuất với bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm, trên 90% bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau sử dụng được xử lý đúng quy định. Khoảng 30% diện tích đất canh tác đang được sản xuất theo hướng an toàn (VietGAP, nông nghiệp hữu cơ, quản lý dịch hại tổng hợp...), góp phần giảm thiểu ô nhiễm và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm nông nghiệp.

Nâng cao khả năng thích ứng với thiên tai, biến đổi khí hậu, trước những tác động bất thường của thời tiết, đặc biệt là cơn bão số 3 năm 2024, ngành trồng trọt Quảng Ninh đã thể hiện khả năng phục hồi nhanh, chỉ sau 2 tháng đã tái lập sản xuất và sau 3 tháng đã bù đắp được sản lượng thiếu hụt do thiên tai.

Dù đạt được nhiều kết quả đáng khích lệ, lĩnh vực trồng trọt của tỉnh vẫn đang đối mặt với một số thách thức: Diện tích đất sản xuất ngày càng thu hẹp do chuyển đổi mục đích sử dụng đất; tổ chức sản xuất còn nhỏ lẻ, liên kết chuỗi giá trị chưa phổ biến; giá thành sản phẩm cao, chưa tương xứng với chất lượng; việc ứng dụng cơ giới hóa và khoa học công nghệ còn hạn chế; năng lực cạnh tranh của nông sản trên thị trường còn chưa thực sự mạnh mẽ.

Thực hiện chiến lược trồng trọt quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050, tỉnh Quảng Ninh đặt ra những mục tiêu cụ thể như sau: Duy trì sản lượng lương thực cây có hạt ổn định ở mức trên 218.000 tấn/năm; tốc độ tăng trưởng giá trị trồng trọt đạt khoảng 3%/năm; phấn đấu giá trị sản xuất trên mỗi ha đất trồng trọt đạt tối thiểu 150 triệu đồng/năm; tập trung gia tăng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn, bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính.

Để đạt được các mục tiêu trên, ngành trồng trọt tỉnh Quảng Ninh sẽ tập trung thực hiện các giải pháp sau:

Tham mưu thực hiện đồng bộ các chương trình, kế hoạch đã được phê duyệt đến 2030 như Chiến lược phát triển trồng trọt, Kế hoạch IPHM, Đề án nông nghiệp hữu cơ…

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng linh hoạt, phù hợp điều kiện từng vùng, khai thác tiềm năng cây vụ Đông, ứng phó với biến đổi khí hậu.

Duy trì và mở rộng vùng sản xuất tập trung, đẩy mạnh áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, nông nghiệp hữu cơ.

Quản lý chặt chẽ đầu vào, đầu ra thông qua mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và cơ sở đóng gói đạt chuẩn.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi số, nâng cao ý thức người dân trong sản xuất an toàn và bảo vệ môi trường.

Khuyến khích mô hình sản xuất phát thải thấp, cảnh báo sớm thiên tai – dịch hại, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong giống, canh tác.

Phát triển liên kết chuỗi giá trị, doanh nghiệp làm nòng cốt, đưa công nghệ và quản trị hiện đại vào toàn bộ chuỗi sản xuất và tiêu thụ nông sản.

Ngành trồng trọt tỉnh Quảng Ninh đang bước vào giai đoạn phát triển mới – chủ động, linh hoạt, ứng dụng công nghệ và hướng đến nông nghiệp sinh thái. Những kết quả đạt được trong giai đoạn 2020–2025 là nền tảng vững chắc để ngành tiếp tục vươn lên, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững, bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao thu nhập cho người dân nông thôn và đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của tỉnh.

Với quyết tâm cao từ các cấp, sự đồng lòng của người dân và sự vào cuộc mạnh mẽ của toàn ngành, tin tưởng rằng trồng trọt Quảng Ninh sẽ khẳng định được vị thế là ngành kinh tế mũi nhọn trong nền nông nghiệp hiện đại, hội nhập và phát triển./.