Ứng dụng công nghệ số – Bước tiến vượt bậc trong giám sát và quản lý môi trường

Trong những năm gần đây, UBND tỉnh Quảng Ninh đã không ngừng đầu tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ, hướng tới mục tiêu “Số hóa toàn diện – Dữ liệu tập trung – Giám sát thông minh”, đặc biệt trong lĩnh vực quan trắc tài nguyên và môi trường. Hiện nay, Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường là đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành hiệu quả hệ thống phần mềm quản lý dữ liệu quan trắc môi trường tự động, kết nối trực tuyến hơn 200 trạm quan trắc nước thải, khí thải, chất lượng không khí, nước biển, nước mặt, khí tượng thuỷ văn… trên địa bàn tỉnh. Hệ thống cho phép thu thập, xử lý và hiển thị dữ liệu theo thời gian thực, giúp cơ quan quản lý phát hiện nhanh các dấu hiệu bất thường, cảnh báo kịp thời các nguy cơ ô nhiễm. Giao diện công bố số liệu quan trắc môi trường tự động với giao diện trực quan, số liệu hiển thị thời gian thực giúp lãnh đạo Sở và cán bộ chuyên môn có thể giám sát chất lượng môi trường 24/7, ra quyết định điều hành chính xác, nhanh chóng, hiệu quả. Cơ sở dữ liệu môi trường tự động được phát triển đảm bảo yếu tố bảo mật, tối ưu phục vụ chia sẻ, kết nối liên thông giữa các cơ quan quản lý, đồng thời tạo tiền đề cho phân tích dữ liệu lớn và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dự báo, cảnh báo môi trường.

Ngoài ra, Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường đã và đang tiếp tục số hóa toàn bộ quy trình nghiệp vụ chuyên môn: từ khâu tiếp nhận mẫu, phân tích phòng thí nghiệm, lưu trữ kết quả, đến lập báo cáo điện tử, ký số và phát hành kết quả. Việc này không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý, mà còn nâng cao tính chính xác, minh bạch, giảm tối đa chi phí vận hành.

Chuyển đổi số – Hướng tới phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn

Nếu trước đây, hoạt động quan trắc và báo cáo môi trường chủ yếu phục vụ nội bộ cơ quan quản lý, thì nay, nhờ chuyển đổi số, dữ liệu môi trường đã được mở rộng phục vụ cộng đồng. Thông qua Cổng thông tin điển tử tỉnh Quảng Ninh, người dân và doanh nghiệp có thể truy cập nhanh chóng  để theo dõi các chỉ số về chất lượng môi trường không khí, (AQI) theo thời gian thực. Việc công khai này vừa thể hiện tinh thần minh bạch dữ liệu, vừa góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường, khuyến khích hành động xanh từ mỗi cá nhân, tổ chức.

Về phía cơ quan quản lý, việc thống kê, cảnh báo được phân tích bằng công nghệ số thông qua ứng dụng quản lý dữ liệu quan trắc môi trường tự động được cài đặt trên điện thoại và máy tính, giúp tiết kiệm thời gian, nhân lực và giảm thiểu sai sót. Các cấp quản lý có thể theo dõi tình hình môi trường từ xa, ngay trên thiết bị di động cá nhân, nắm bắt nhanh mọi biến động để kịp thời chỉ đạo, xử lý.

Đặc biệt, trong thời kỳ Quảng Ninh hướng tới chính quyền số và kinh tế xanh, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả giám sát môi trường, mà còn tạo hạ tầng dữ liệu quan trọng phục vụ quy hoạch phát triển bền vững, đóng góp vào tầm nhìn xây dựng Quảng Ninh trở thành tỉnh kiểu mẫu về chuyển đổi số.

Chuyển đổi số – Động lực nâng cao hiệu quả, năng lực và hình ảnh của Trung tâm

Chuyển đổi số đã mang lại những thay đổi toàn diện về cách làm việc, tư duy và văn hóa tổ chức tại Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường. Các ứng dụng quản lý nội bộ đã giúp tinh gọn quy trình, nâng cao năng suất lao động, giảm giấy tờ thủ công và tăng tính kết nối nội bộ.

Cán bộ, viên chức và người lao động được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, làm chủ công nghệ, chủ động sáng tạo trong công việc. Việc hình thành “văn hóa số” đã giúp tập thể Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường làm việc khoa học hơn, linh hoạt hơn, lấy dữ liệu làm nền tảng, lấy hiệu quả làm thước đo, qua đó góp phần xây dựng hình ảnh một Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường hiện đại – chuyên nghiệp – minh bạch – thân thiện với công nghệ.

Tương lai số – Mục tiêu vươn tới

Trong thời gian tiếp theo, Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường sẽ nghiên cứu các vấn đề sau:

- Tích hợp sâu dữ liệu môi trường với dữ liệu tài nguyên nước, đất, không khí và đa dạng sinh học, hình thành bản đồ môi trường số toàn tỉnh.

- Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và mô hình dự báo học máy để phát hiện sớm các điểm nóng ô nhiễm, phục vụ công tác dự báo, cảnh báo thiên tai và biến đổi khí hậu.

- Xây dựng nền tảng dữ liệu mở để cộng đồng, doanh nghiệp, các tổ chức khoa học có thể khai thác, nghiên cứu, tạo ra các giá trị mới từ dữ liệu môi trường.

Những bước đi đó không chỉ giúp Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường nâng cao năng lực chuyên môn, mà còn góp phần quan trọng trong việc xây dựng chính quyền điện tử, kinh tế số và xã hội số tại Quảng Ninh – nơi công nghệ trở thành công cụ phục vụ con người và phát triển bền vững.

Thông điệp hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia 10/10

“Chuyển đổi số – Nhanh hơn, hiệu quả hơn, gần dân hơn.”

Trung tâm Quan trắc Tài nguyên và Môi trường quyết tâm đi đầu trong ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu, góp phần xây dựng một môi trường sống xanh – sạch – an toàn – bền vững, vì một Quảng Ninh hiện đại, thông minh và phát triển toàn diện trong kỷ nguyên số./.