Nhiều hội viên nông dân đã trở thành chủ thể OCOP, sở hữu thương hiệu nông sản tiêu biểu của Quảng Ninh

Giai đoạn 2021 - 2025, mặc dù chịu tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, thời tiết cực đoan, dịch bệnh ngày càng gay gắt, đặc biệt là đại dịch Covid-19, cơn bão số 3 năm 2024 đã ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, đời sống của người dân trên địa bàn tỉnh; song với sự chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ngành, địa phương, trong đó công tác phối hợp giữa Sở Nông nghiệp và Môi trường với Hội Nông dân tỉnh đã trở thành điểm sáng trong triển khai các chương trình cơ cấu lại nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế tập thể và thúc đẩy chuyển đổi số.

Thực hiện chương trình phối hợp đã được thống nhất ký kết, hai đơn vị tập trung quán triệt, phân công các phòng, đơn vị trực thuộc triển khai và cụ thể hóa các nội dung; tham mưu cho Tỉnh chỉ đạo, đồng thời chủ động triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp phát triển kinh tế - xã hội, kịch bản tăng trưởng và chủ đề công tác hàng năm; hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn, cho các địa phương trong thực hiện các chính sách, kế hoạch, chương trình, dự án lĩnh vực nông nghiệp. Các đơn vị trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Hội Nông dân tỉnh cử báo cáo viên tổ chức hàng trăm hội nghị tuyên truyền cho các hội viên nông dân về quy định về sản xuất, kinh doanh nông lâm thủy sản, thực phẩm chất lượng an toàn, giới thiệu ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ lĩnh vực sơ chế, chế biến, máy móc, thiết bị trong nông nghiệp, công tác quản lý bảo vệ và phát triển rừng, phòng cháy chữa cháy rừng và huấn luyện nông dân nòng cốt về quản lý dịch hại tổng hợp.

Nhằm phát triển sản xuất nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn, hai ngành đã tập trung hướng dẫn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa tập trung, giá trị cao; khuyến khích phát triển nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn. Nhờ đó, cơ cấu ngành chuyển dịch tích cực, giảm dần tỷ trọng nông nghiệp truyền thống, tăng tỷ trọng chăn nuôi, thủy sản và dịch vụ nông nghiệp; tốc độ tăng trưởng GRDP khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản (khu vực I) giai đoạn 2021 - 2025 ước đạt 3,62%; tỷ lệ che phủ rừng đến hết tháng 8/2024 duy trì ổn định ở mức 55%, chất lượng rừng tiếp tục được nâng cao. Nhiều mô hình sản xuất công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái được hình thành... đã vận động, hướng dẫn thành lập hàng trăm hợp tác xã nông nghiệp, góp phần nâng số hợp tác xã nông nghiệp từ 398 năm 2020 lên 919 hợp tác xã năm 2025. Phong trào “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” gắn với tiêu chí xanh, sạch đã trở thành hạt nhân của phát triển kinh tế nông thôn. Nhiều hội viên nông dân đã trở thành chủ thể OCOP, sở hữu thương hiệu nông sản tiêu biểu như: Gạo nếp cái hoa vàng Đông Triều, Miến dong Bình Liêu, Trà hoa vàng Ba Chẽ, Hải sản Vân Đồn…

Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tích cực phối hợp Hội Nông dân tuyên truyền cho các hội viên về ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số; tổ chức hướng dẫn sử dụng nhật ký sản xuất điện tử, mã QR truy xuất nguồn gốc, đăng ký nhãn hiệu, mã vùng trồng, mã cơ sở nuôi. Chương trình OCOP của tỉnh trở thành điểm sáng cả nước, góp phần xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc trưng địa phương, như: chả mực Hạ Long, sá sùng Vân Đồn, dong riềng Bình Liêu, gà Tiên Yên…; hiện nay toàn tỉnh có 408 sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên (trong đó: 8 sản phẩm 5 sao cấp quốc gia, 100 sản phẩm 4 sao và 300 sản phẩm 3 sao); 100% các sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp chủ lực đã được truy xuất nguồn gốc trên hệ thống (https://qn.check.net.vn). Các sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp chủ lực đã được đưa lên sàn thương mại điện tử OCOP Quảng Ninh, Postmart.vn. Việc chuyển đổi số không chỉ giúp nông dân thay đổi phương thức sản xuất, mà còn mở ra hướng tiếp cận thị trường mới, nâng cao năng lực quản lý, hướng đến nền nông nghiệp minh bạch và hiệu quả.

Trong những năm qua, nhằm đảm bảo môi trường khu vực nông thôn, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Hội Nông dân tỉnh cùng các địa phương triển khai nhiều phong trào thiết thực như trồng cây, bảo vệ nguồn nước, chống xói mòn đất; thực hiện các mô hình tái chế chất thải hữu cơ, phụ phẩm nông nghiệp, ứng dụng công nghệ vi sinh xử chất thải hữu cơ, phụ phẩm sau thu hoạch; hướng dẫn quy trình vận hành lò đốt và công tác phân loại rác thải. Các địa phương đã dành nguồn lực bổ sung trang thiết bị thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn sinh hoạt và thành lập các tổ hợp tác và hoạt động thường xuyên, có hiệu quả, không để xảy ra tình trạng rác thải tồn đọng gây ô nhiễm môi trường.

Nhằm đẩy mạnh phong trào xây dựng nông thôn mới, nông thôn văn minh, Sở đã phối hợp với Hội Nông dân các cấp là lực lượng nòng cốt trong phong trào “Toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Sáng - xanh - sạch - đẹp”, “Tuyến đường nông dân tự quản” được triển khai rộng khắp, góp phần xây dựng diện mạo nông thôn khang trang, văn minh. Triển khai hiệu quả cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” và nâng cao hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội, phát huy vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng nông thôn mới; khơi dậy tinh thần trách nhiệm, sáng tạo và đồng hành của toàn xã hội trong xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững. Nhờ đó, Chương trình xây dựng nông thôn mới của tỉnh đạt kết quả vượt bậc. Quảng Ninh là một trong những tỉnh đi đầu cả nước về số xã, huyện đạt chuẩn và hoàn thành nhiệm vụ nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu. Đến hết năm 2024: 91/91 xã đạt chuẩn nông thôn mới, đạt 100% số xã, sớm hơn 2 năm; 54/91 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; 25/91 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu; 13/13 đơn vị cấp huyện được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới; tháng 6/2025, Quảng Ninh được Thủ tướng Chính phủ công nhận tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới năm 2024. Hạ tầng nông thôn ngày càng đồng bộ, hoàn thiện, bộ mặt khu vực nông thôn thay đổi rõ nét, kinh tế nông thôn phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững; các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, bảo đảm an sinh xã hội được quan tâm phát triển và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Bên cạnh kết quả đạt được, lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn của tỉnh còn có một số hạn chế như: Quy mô sản xuất còn phân tán; liên kết giữa doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân chưa bền vững; một bộ phận nông dân chưa chủ động tiếp cận công nghệ số, chuyển đổi xanh còn chậm; ô nhiễm môi trường nông thôn, đặc biệt là rác thải nhựa, nước thải sinh hoạt, chất thải chăn nuôi vẫn là vấn đề cấp bách; nguồn lực đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường còn hạn chế; việc ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo cần được thúc đẩy mạnh mẽ hơn. Nhằm phát triển nền nông nghiệp hiệu quả, bền vững theo hướng sinh thái, xanh - sạch, hữu cơ, tuần hoàn; gắn với bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu và xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh, trong giai đoạn tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Hội Nông dân tỉnh triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm sau:  

 Tiếp tục đẩy mạnh phối hợp trong công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động hội viên nông dân các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, của tỉnh về phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu. Tiếp tục thực hiện Chương trình phối hợp giai đoạn 2026 - 2030 theo hướng có trọng tâm, lượng hóa chỉ tiêu cụ thể. Tăng cường vai trò liên kết, giám sát, phản biện xã hội của Hội trong triển khai chính sách nông nghiệp và môi trường.

Cụ thể hóa và tổ chức thực hiện hiệu quả các quy hoạch phát triển ngành theo Quy hoạch tỉnh và Quy hoạch ngành quốc gia. Tập trung phát triển nông nghiệp sinh thái, xanh - sạch; đưa thủy sản trở thành ngành mũi nhọn; Từng bước hoàn thiện hạ tầng nghề cá, phát triển các vùng nuôi biển tập trung theo quy hoạch, ứng dụng công nghệ hiện đại; phát triển công nghệ chế biến lâm sản gắn với quy hoạch vùng trồng rừng nguyên liệu và phát triển dịch vụ môi trường rừng, tham gia vào thị trường tín chỉ các bon.

Đầu tư, quản lý hiệu quả hệ thống thủy lợi, cấp nước sạch nông thôn và công trình phòng chống thiên tai. Tiếp tục hiện đại hóa hệ thống giám sát, cảnh báo môi trường, thiên tai để nâng cao hiệu quả công tác dự báo, cảnh báo và giảm thiểu các thiệt hại do thiên tai gây ra.

Tăng cường các giải pháp thu hút nguồn lực đầu tư hạ tầng, hỗ trợ sản xuất, phát triển doanh nghiệp làm đầu tàu liên kết với hợp tác xã, hộ dân, nâng cao thu nhập nông thôn. Xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu bền vững; Hướng tới xây dựng nông thôn hiện đại, nâng cao thu nhập, thu hẹp chênh lệch vùng miền, bảo tồn giá trị văn hóa và phát huy bản sắc Quảng Ninh.

Cơ cấu lại sản phẩm OCOP gắn với vùng nguyên liệu và sản phẩm chủ lực; duy trì, phát triển các sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia. Tập trung tháo gỡ các vướng mắc trong lĩnh vực tài nguyên, môi trường nhằm thu hút các nhà đầu tư cũng như để khơi thông điểm nghẽn các dự án trọng điểm, động lực của Tỉnh.

Thực hiện đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, bên vững nguồn lực đất đai, tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu; đẩy mạnh kinh tế tuần hoàn.

Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị, sự chung sức của cộng đồng doanh nghiệp và sự nỗ lực của nông dân, sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa ngành Nông nghiệp và Môi trường với Hội Nông dân tỉnh chính là nhân tố then chốt. Khi người nông dân trở thành trung tâm và chủ thể sáng tạo, khi sản xuất nông nghiệp gắn liền với bảo vệ môi trường, nông thôn trở thành nơi đáng sống - đó là lúc chúng ta thực sự xây dựng được “nông nghiệp sinh thái - nông thôn hiện đại - nông dân văn minh”, đúng tinh thần Nghị quyết 19-NQ/TW ngày 16/6/2022, Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.