Triển khai hiệu quả các giải pháp phòng, chống khai thác IUU trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh năm 2025

28/12/2025 15:26

Năm 2025, tiếp tục triển khai thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống khai thác thuỷ sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định và phát triển bền vững ngành thuỷ sản và các chỉ đạo của Trung ương, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Kế hoạch số 84/KH-UBND ngày 19/3/2025 về thực hiện các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không (khai thác IUU) theo quy định gắn với quản lý khai thác, bảo vệ nguồn lợi thủy sản năm 2025 trên địa bàn tỉnh. Qua 01 năm triển khai thực hiện, công tác phòng, chống khai thác IUU trên địa bàn Tỉnh Quảng Ninh đã thu được nhiều kết quả nổi bật:

 

Lực lượng kiểm ngư tuyên truyền cho ngư dân

 1. Công tác xây dựng kế hoạch, quy định phù hợp với chính quyền 2 cấp: Trên cơ sở các định hướng, chỉ đạo tại Chỉ thị số 32 của Ban bí thư, các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Tỉnh uỷ, UBND tỉnh, đồng thời thực hiện chủ trương lớn của Bộ Chính trị về triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Năm 2025 Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu UBND tỉnh ban hành trên 40 văn bản chỉ đạo các sở ngành địa phương triển khai thực hiện giải pháp về phát triển khai thác, nuôi trồng thủy sản hiệu quả, bền vững; phòng, chống khai thác IUU phù hợp với điều kiện thực tế của tỉnh và những khuyến nghị của EC. Tiêu biểu như: Quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo chống khai thác IUU tỉnh Quảng Ninh, bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; Quyết định sửa đổi, bổ sung Quy chế quản lý tàu cá, phù hợp với thực tế quản lý; đề xuất chủ trương xây dựng chính sách chuyển đổi nghề, quy định phân cấp tàu cá cho UBND cấp xã; bãi bỏ một số văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực thủy sản không còn phù hợp…;

 2. Công tác tuyên truyền: Năm 2025, lĩnh vực thủy sản, kiểm ngư tổ chức 47 chuyến biển, phối hợp tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp hoặc gián tiếp (thông qua tờ rơi, áp phích, loa,…) cho gần 5.000 người; phát trên 7.100 tài liệu tuyên truyền; in, cấp phát 24.000 tờ rơi, lịch thời vụ, sổ tay bảo vệ nguồn lợi, sổ thuyền viên, cẩm hướng dẫn thực hiện cấp phép, giao khu vực biển, 14 bản tin phát thanh, phóng sự trên báo phát thanh, truyền hình; tổ chức 06 lớp tập huấn, hội nghị, hướng dẫn ngư dân, cán bộ về chống khai thác IUU; tổ chức 05 hội nghị, diễn đàn hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ... viết và đăng tải gần 80 tin, bài trên cổng thông tin điển tử của Sở...

 3. Kết quả về quản lý đội tàu và kiểm soát VMS: (i) 100% tàu cá (4.123/4.123 tàu) đủ điều kiện đã được đăng ký và cấp Giấy phép khai thác thủy sản theo quy định (giảm 192 tàu cá cũ nát, giải bản, bán đi tỉnh khác, chuyển đổi mục đích sử dụng; tỷ lệ cấp phép tăng 25,9% so với cùng kỳ). Là 4/22 tỉnh hoàn thành cấp phép khai thác thuỷ sản (Quảng Ninh, Hải Phòng, Huế, Cần Thơ); còn 18 tỉnh, thành chưa hoàn thành cấp phép; (ii) 100% dữ liệu tàu cá (Căn cước công dân, thông tin của chủ tàu cá) đủ điều kiện được làm sạch và được cập nhật đầy đủ thông tin trên hệ thống dữ liệu nghề cá quốc gia Vnfishbase và đồng nhất với hệ thống VneID (tăng 23,4% so với cùng kỳ). (iii Duy trì từ năm 2023 đến nay tỷ lệ 100% tàu cá từ 15m trở lên được đồng bộ lên hệ thống giám sát hành trình của Bộ Nông nghiệp và Môi trường (VMS) quản lý là 276 tàu (tăng 10 tàu so với cùng kỳ) – thuộc nhóm 10/22 tỉnh thành hoàn thành lắp đặt và duy trì VMS. (iv) Số liệu xác minh, xử lý vi phạm VMS đến nay đạt 100% là 230 tàu, tăng 97,4% so với cùng kỳ; trong đó tỷ lệ xử phạt là 123/230 đạt 53,5% và đóng hồ sơ không phạt là 107 tàu, chiếm 46,5%. Tỷ lệ phạt vi phạm ứng thứ 3 trong tổng số 22 tỉnh, thành phố cáo vi phạm VMS (sau Ninh Bình (62,2%), Lâm Đồng 82,9%). (v) Nhiều năm nay tỉnh Quảng Ninh không có tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài; đặc biệt trong năm 2025, Lực lượng kiểm ngư thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường đã phát hiện, báo cáo UBND tỉnh bàn giao cho Công An tỉnh vụ việc 2 tàu cá có hành vi gửi 13 thiết bị giám sát hành trình tàu cá Thanh Hoá. Công an Tỉnh đã khởi tố 03 bị can về tội “Cản trở hoặc gây rối loạn hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử” quy định tại Điều 287 Bộ luật Hình sự. (vi) Tỷ lệ tàu cá khai báo cập cảng, rời cảng và sản lượng khai thác qua hệ thống điện tử eCDT đạt 52,6%, là 4/22 tỉnh tỉnh phố có tỷ lệ kiểm soát cao (sau Ninh Bình 83,9%, Quảng Ngãi 75,2%; Hải Phòng 55,2%).

 4. Công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản: (i) Về kết quả xử lý vi phạm: Đến nay toàn tỉnh đã phát hiện, xử lý 610 vụ vi phạm, giảm 22 vụ so với cùng kỳ; số tiền xử phạt trên 8,229 tỷ đồng tăng 300,0 triệu đồng so với còn kỳ. Tổ chức rà soát xử phạt bổ sung 86/91 trường hợp vi phạm VMS từ năm 2024, xử phạt 2.080 triệu đồng; 5 trường hợp đóng hồ sơ do không vi phạm. (ii) Công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản: Tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định thành lập Khu bảo tồn biển Cô Tô - Đảo Trần - với mục tiêu bảo tồn hệ sinh thái biển tiêu biểu, các loài thủy sinh có giá trị, gắn bảo tồn đa dạng sinh học với phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng ngư dân và phát triển kinh tế biển của tỉnh; Tham mưu và tổ chức thực hiện hiệu quả công tác thả giống tái tạo nguồn lợi thủy sản trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. Trong năm 2025, toàn tỉnh đã tổ chức 02 đợt thả giống, với tổng số lượng gần 7,4 triệu con giống các loại thuỷ sản bản địa. Trong đó, nguồn xã hội hóa chiếm trên 84%, thể hiện sự đồng hành của doanh nghiệp và cộng đồng trong công tác bảo vệ, phục hồi nguồn lợi thủy sản.

 5. Công tác chuyển đổi nghề: Tỉnh đã rà soát và cập nhật vào bản đồ chuyên đề thuộc Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050 diện tích dành cho phát triển nuôi trồng thủy sản trên 90.000 ha; trong đó diện tích khu vực biển dành phát triển nuôi biển là 45.146 ha, diện tích nuôi trồng thủy sản nội địa (đất, đất có mặt nước, mặt nước chuyên dùng) là 50.001 ha. Các địa phương đã rà soát, bố trí 14.000/45.164 ha để thực hiện thu hút các nhà đầu tư có tiềm năng, có công nghệ để thúc đẩy phát triển nuôi biển bền vững. Kết quả từ 2018 đến nay tỉnh đã thực hiện chuyển đổi từ khai thác sang nuôi trồng và các nghề khác cho 766 tàu với khoảng 240 lao động; tổ chức giao biển cho 80% cá nhân có nhu cầu nuôi trồng thủy sản, ưu tiên các cá nhân chuyển đổi từ khai thác sang nuôi trồng thủy sản. 

Phối hợp với lực lượng chức năng xử lý ngư dân vi phạm khai thác IUU

 Bên cạnh những kết quả đã đạt được, công tác chống khai thác IUU còn một số tồn tại, hạn chế: (1) Tỷ lệ tàu cá thực hiện nhật ký khai thác điện tử (eCDT) hiện còn thấp, mới đạt khoảng 52,6% số tàu cá của Tỉnh, chưa đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc thủy sản theo quy định. (2) Đến nay tỉnh chưa có cảng cá được công bố chính thức theo quy định của pháp luật (hiện mới có 02 cảng cá được công bố tạm thời gồm Cảng cá Cái Rồng (loại II) và Cảng cá Cô Tô (loại III)), gây nhiều khó khăn trong việc kiểm soát tàu cá ra, vào cảng và xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác. 

Kiểm tra các quy định về hoạt động khai thác thuỷ sản

Nguyên nhân chủ yếu của những tồn tại, hạn chế nêu trên: (1) Một số địa phương ven biển có đội tàu, quản lý vùng biển rộng lớn; Quá trình hợp nhất và chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp khiến một số đơn vị phải chia tách, sáp nhập, gây xáo trộn nhất định trong việc triển khai nhiệm vụ, người đứng đầu chính quyền tại một số địa phương có lúc, có nơi chưa thực sự quan tâm đúng mức, việc chỉ đạo, điều hành có mặt chưa thật sự quyết liệt, sâu sát, thiếu kiểm tra, đôn đốc thường xuyên dẫn đến kết quả thực hiện chuyển biến chậm, một số địa phương còn thiếu cán bộ có chuyên môn về thủy sản; (2) Do điều kiện kinh tế còn khó khăn, cùng với nhận thức, ý thức còn hạn chế nên vì lợi ích cá nhân vẫn xảy ra trường hợp người dân cố tình vi phạm quy định của pháp luật trong đánh bắt thủy sản; (3) Khung pháp lý chưa thay đổi kịp thời...

Để khắc phục những tồn tại hạn chế và nguyên nhân trên, đồng thời nhằm cụ thể hoá chỉ đạo của các cấp đối với công tác chống khai thác thuỷ sản bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định và phát triển bền vững ngành thuỷ sản, thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục tham mưu cho tỉnh Quảng Ninh tập trung khắc phục các tồn tại, hạn chế đã chỉ ra nhằm đáp ứng đầy đủ yêu cầu của công tác chống khai thác IUU theo khuyến nghị của EC, trong đó: (1) Tập trung tham mưu chống khai thác IUU gắn với thực hiện tái cơ cấu nghề cá phát triển bền vững - Chuyển mạnh từ khai thác ven bờ sang nuôi biển công nghệ cao, dịch vụ hậu cần nghề cá và du lịch sinh thái gắn với cộng đồng ngư dân. (2) Tham mưu tỉnh ban hành các chính sách, kế hoạch trọng tâm: Chính sách hỗ trợ chuyển đổi nghề, giải bản tàu cá, Chính sách hỗ trợ thay thế, duy trì kết nối thiết bị VMS, bảo đảm tuân thủ quy định pháp luật và giảm gánh nặng chi phí cho ngư dân; Kế hoạch chuyển đổi một số nghề khai thác ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản; Phân cấp quản lý tàu cá và phương tiện phục vụ nuôi trồng thủy sản; phân cấp quản lý, đăng ký, đăng kiểm, cấp giấy phép đối với tàu cá, phương tiện phục vụ nuôi trồng thủy sản có chiều dài lớn nhất từ 06m đến dưới 12m. Đẩy mạnh đồng quản lý trong bảo vệ nguồn lợi thủy sản, bảo tồn biển, phát huy vai trò cộng đồng ngư dân ven biển. (3) Hoàn thiện hạ tầng phục vụ kiểm soát IUU, trong đó: Đẩy nhanh tiến độ đầu tư dự án Khu neo đậu tránh trú bão kết hợp cảng cá Cái Rồng Tỉnh Quảng Ninh, giai đoạn 2, tại đặc khu Vân Đồn; Đề xuất chủ trương đầu tư và nâng cấp các cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão để phục vụ kiểm soát tàu cá ra - vào cảng và phòng tránh thiên tai, đảm bảo điều kiện công bố 04 cảng cá: Cái Rồng (loại II), cảng cá Tiến Tới (loại III), cảng cá Phúc Tiến (loại III), cảng cá Cô Tô (loại III)... nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nghề cá và sẵn sàng làm việc với Đoàn thanh tra EC. (4) Hoàn thiện mạng lưới khu bảo tồn biển trên địa bàn tỉnh(5) Duy trì và đẩy mạnh công tác thả giống tái tạo nguồn lợi thủy sản.

Nguyễn Thị Thu Hiền (Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư)


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 1967
Đã truy cập: 4745798