Đảo Ngọc (Cô Tô) vào một buổi sáng tháng 5, nắng biển vàng rực rỡ trải dài trên những triền cát trắng, tại đây, tôi đã có buổi gặp gỡ anh Nguyễn Văn Thái - công chức Kiểm lâm của Hạt Kiểm lâm Khu vực 3 thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Ninh, người đã cống hiến nhiều năm cho Đảo. Thay vì được dẫn đi thăm thú những bãi biển nổi tiếng như những vị khách khác tới Đảo, anh Thái đưa chúng tôi đi thăm “kho báu của đảo Cô Tô” bằng chiếc xe máy cũ kỹ. Anh chở chúng tôi băng qua con đường đất đỏ, tiến sâu vào cánh rừng Chõi nguyên sinh - tâm huyết mà anh đã dành hơn 30 năm tuổi xuân cùng đồng đội để bảo vệ, gìn giữ.

Người cán bộ Kiểm lâm kỳ cựu năm nay đã ngoài 55 tuổi, đôi mắt vẫn sáng ngời, toát lên nhiệt huyết khi nói về việc bảo vệ, chăm sóc cây trồng trên đảo. Hơn ba thập kỷ trước, khi còn là một thanh niên trẻ vừa tốt nghiệp trường Trung cấp Lâm nghiệp, anh rời quê nhà Hà Tĩnh tình nguyện ra đảo Cô Tô thuộc tỉnh Quảng Ninh nhận công tác. Khi ấy, Đảo còn hoang sơ, đường xá đi lại khó khăn, điện nước thiếu thốn. Nhiều người bảo anh "dại", sao không chọn chỗ nào gần đất liền, gần nhà mà công tác cho đỡ vất vả. Anh chỉ cười và nói: "Rừng ở đâu cũng cần người giữ, mà đảo tiền tiêu thì càng cần hơn", rồi anh hát vui một câu hát của nhạc sỹ Trần Long Ẩn “Ai cũng chọn việc nhẹ nhàng thì gian khổ biết dành phần ai”,  với tình yêu nghề, yêu Đảo và anh đã chọn ở lại, lập gia đình và gắn bó đến nay.

Người dân Cô Tô luôn tự hào vì nơi đây là vùng đất có Di tích Khu lưu niệm Tượng đài Bác Hồ và là nơi gìn giữ được những cánh rừng Chõi nguyên sinh kéo dài nhiều km. Chõi là loài cây thân dẻo, dai, bộ rễ bám sâu vào đất cát, có thể đứng vững trước sóng gió biển khơi như chính tinh thần của bao thế hệ người dân trên Đảo. Những cánh rừng Chõi ấy không chỉ là lá phổi xanh của đảo, mà còn là bức tường thành tự nhiên che chắn cho xóm làng trước mỗi mùa bão cát, bão lũ. "Cây Chõi nó sống kiên cường lắm. Cả vùng biển Đông Bắc này, chỉ có Cô Tô là giữ được rừng Chõi nguyên sinh lớn nhất nước đấy", giọng anh Thái đầy tự hào khi dẫn tôi luồn qua những tán rừng rậm rạp.

Nhưng giữ được màu xanh ấy đâu có dễ. Những năm 1990, khi du lịch Cô Tô bắt đầu manh nha phát triển, áp lực lên những cánh rừng cũng tăng theo. Anh Thái cùng đồng nghiệp ở Hạt Kiểm lâm khu vực 3 (khi trước là trạm thuộc Hạt Kiểm lâm Vân Đồn - Cô Tô) khi ấy chỉ có vài người, thay nhau ngày đêm tuần tra, bám rừng, không kể cả bão gió. Anh kể, có lần phát hiện một nhóm người đang chặt hạ cây Chõi cổ thụ ven biển, anh lao vào ngăn cản. Họ thách thức, đe dọa đủ điều. Anh chỉ điềm tĩnh: "Cây này đứng đây che bão, chắn cát biển cho các anh, cho nhà cửa các anh. Giờ các anh chặt nó đi, bão vào lấy gì che?"... Cuối cùng, họ cũng buông cưa, lặng lẽ bỏ về.

Anh Nguyễn Văn Thái cùng các đồng chí Dân quân tự vệ tổ chức kiểm tra, bảo vệ rừng trên đảo Cô Tô

Không chỉ chống "lâm tặc", người giữ rừng trên đảo còn phải chống chọi với thiên tai khắc nghiệt. Đảo Cô Tô mỗi mùa mưa bão là một lần gồng mình. Anh Thái nhớ như in trận bão lịch sử năm 2013, 2024 quét qua đảo. Gió giật từng cơn như muốn bứng tung mọi thứ. Khi bão tan, anh cùng đồng đội lội bùn đi kiểm tra rừng. Hàng trăm cây gãy đổ ngổn ngang. Anh đứng lặng người giữa rừng cây đổ rạp, xót xa như mất đi một phần máu thịt của mình. Rồi anh lại cần mẫn cùng người dân dọn dẹp thực bì, trồng dặm, chăm từng mầm cây mới nhú trong thời gian dài; Phải mất vài năm, rừng mới xanh trở lại.

Hơn 30 năm gắn bó với Đảo, anh Thái thuộc từng gốc cây, con suối. Anh bảo, mình may mắn khi được chứng kiến sự đổi thay của Cô Tô. Từ một hòn đảo heo hút, giờ đây Cô Tô đã trở thành điểm du lịch sinh thái biển đảo nức tiếng trong cả nước, được UBND tỉnh Quảng Ninh định hướng phát triển thành đặc khu du lịch sinh thái nghỉ dưỡng. Du khách đến Cô Tô giờ không chỉ tắm biển, hít thở không khí trong lành, hoang sơ... mà còn thích thú khám phá những cánh rừng Chõi nguyên sinh xanh biếc. "Du lịch sinh thái mà không có rừng thì còn gì là sinh thái nữa. Mình giữ rừng cũng là giữ miếng cơm, giữ tương lai cho bà con trên đảo", anh Thái giản dị nói.

Rừng Chõi nguyên sinh - Nơi dấu ấn của những người đã dành cả tuổi xuân để bảo vệ, giữ gìn

Chiều muộn, chúng tôi đứng trên đồi cao nhìn ra biển; nắng vàng nhuộm màu những tán Chõi xanh thẫm; xa xa, từng đoàn tàu du lịch đang cập bến Cô Tô. Anh Thái chỉ tay về phía rừng cây đang reo trong gió biển, mắt lấp lánh niềm vui: "Thấy du khách về đây, thấy rừng còn xanh, tôi mừng lắm. Bao nhiêu gian khó cũng đáng cả".

Mỗi mầm xanh vươn lên trên Đảo tiền tiêu này không chỉ là sự sống, mà còn góp sức, khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc. Những người làm công tác giữ rừng vẫn lặng lẽ, kiên trì như những cây Chõi nơi đây - dẻo dai, bền bỉ, xanh tốt giữa trùng khơi sóng gió. Dẫu thời gian có in dấu trên mái tóc và đôi vai người chiến sĩ Kiểm lâm năm nào, nhưng tình yêu rừng, tình yêu màu xanh của Đảo vẫn luôn cháy bỏng trong trái tim anh; chính sự tận tụy, trách nhiệm và những năm tháng âm thầm cống hiến ấy đã trở thành ngọn lửa truyền cảm hứng, tiếp thêm niềm tin và động lực để thế hệ cán bộ Kiểm lâm trẻ hôm nay tiếp tục noi gương, vững bước gìn giữ màu xanh quê hương cho mai sau./.