Theo dự báo của Đài khí tượng thủy văn Quảng Ninh, thời gian tới thời tiết có nhiều diễn biến phức tạp, có thể xuất hiện các đợt mưa rào sau nắng nóng, đây là điều kiện thuận lợi để các đối tượng sinh vật hại phát sinh gây hại mạnh trên các trà lúa như: rầy các loại, sâu đục thân 2 chấm, bệnh khô vằn, bệnh bạc lá,….

 I. Tình hình sinh vật gây hại trên lúa

 1. Rầy nâu, rầy lưng trắng

 Rầy lứa 4 đang nở và gây hại với mật độ phổ biến 200 - 250 con/m², cao: 400 - 500 con/m², cục bộ: 2.000 - 4.000 con/m² (T1-T2), gây hiện tượng “cháy rầy” cục bộ tại một số địa phương như: Phường Liên Hoà, phường Phong Cốc,... Dự báo rầy tiếp tục gia tăng về mật độ từ nay đến cuối vụ, nơi cao: 1.500 - 2.000 con/m², cục bộ > 4.000 con/m² sẽ gây cháy rầy nếu không phòng trừ kịp thời, đặc biệt trên những diện tích lúa giai đoạn ngậm sữa - đỏ đuôi. 

Rầy gây hại lúa Xuân cuối vụ với mật độ cao

 2. Sâu đục thân hai chấm

 Mật độ trứng phổ biến: 0,03 ổ/m², cao: 0,2 ổ/m², cục bộ 1 ổ/m². Dự kiến sâu non tiếp tục nở và gây hại làm trắng bông trên trà lúa Xuân muộn giai đoạn đòng - trỗ. Đây là lứa sâu có khả năng gây thiệt hại đến năng suất, sản lượng lúa nếu không được tổ chức phun trừ tốt.

 3.Bệnh bạc lá - đốm sọc vi khuẩn

 Bệnh bạc lá phát sinh gây hại tại một số địa phương như: Hoàng Quế, Vân Đồn, Móng Cái,... với tỷ lệ bệnh hại phổ biến: 0,3%, nơi cao: 5%, cục bộ: 15% (số lá). Dự báo, bệnh tiếp tục phát sinh, gây hại sau các trận mưa dông, lốc. Mức độ hại nhẹ đến trung bình, cục bộ hại nặng trên các ruộng xanh tốt, lá rậm rạp, nhất là trên diện tích đã xuất hiện nguồn bệnh, cấy các giống nhiễm như: Thiên ưu 8, BC 15,...

 4. Bệnh khô vằn

 Bệnh đang phát sinh gây hại trên các trà lúa với tỷ lệ bệnh phổ biến: 4 - 6%, cao: 8 - 10%, cục bộ: 25 - 35% (số dảnh) tại: Hoàng Quế, An Sinh, Phong Cốc, Vân Đồn, Lương Minh, Móng Cái 3,... Thời gian tới, do ảnh hưởng của điều kiện thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa dông, bệnh có thể phát sinh gây hại mạnh trên trà lúa với tỷ lệ bệnh có thể từ 30 - 50% (số dảnh), cục bộ có diện tích sẽ gây lụi thành chòm, bạt.

 Ngoài ra, các đối tượng khác như chuột, bệnh đen lép hạt, bệnh đạo ôn cổ bông,… tiếp tục phát sinh gây hại.

 II. Đề nghị

 Để hạn chế thấp nhất thiệt hại do các đối tượng sinh vật hại trên gây ra, đảm bảo an toàn cho sản xuất, bảo vệ năng suất lúa vụ Xuân 2026, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị Ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu chỉ đạo cơ quan chuyên môn phân công cán bộ kỹ thuật bám sát đồng ruộng, theo dõi chặt chẽ diễn biến phát sinh gây hại của các đối tượng sinh vật hại, hướng dẫn nông dân các biện pháp phòng trừ kịp thời, hiệu quả một số sinh vật hại chính sau:

 1. Đối với rầy nâu - rầy lưng trắng

 Kiểm tra, phun trừ những diện tích có mật độ từ 2.000 con/m² (đối với trà lúa giai đoạn trước trỗ) và mật độ trên 1.000 con/m² (đối với trà lúa giai đoạn sau trỗ). Sử dụng một số loại thuốc: Babsax 300WP, Anvado 100WP, Bassa 50EC, Goldra 250WG, Vuachest 800WG,… để phun trừ. Thu hoạch những diện tích lúa đã chín (trên 85%) với phương châm “xanh nhà hơn già đồng” để giảm thiệt hại do rầy gây ra.

 2. Sâu đục thân hai chấm

 Biện pháp thủ công: Hướng dẫn nông dân thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, tiến hành ngắt ổ trứng và tiêu hủy (đây là biện pháp có hiệu quả cao).

 Biện pháp hóa học: Thực hiện phun trừ những diện tích lúa giai đoạn đòng trỗ có mật độ ổ trứng sâu đục thân từ 0,3 ổ/m² trở lên. Khuyến cáo sử dụng một số loại thuốc như: Virtako 40WG, Prevathon 5SC, … để phun trừ.

 Cần phun trừ vào các thời điểm đạt hiệu quả cao nhất: (1) Thời kỳ lúa chuẩn bị trỗ bông (trước trỗ 4 - 5 ngày). (2) Thời kỳ lúa trỗ bông được 5% số bông.

 3. Bệnh bạc lá - đốm sọc vi khuẩn

 Sau các trận mưa dông, cần kiểm tra ngay đồng ruộng. Nếu phát hiện ruộng chớm bị bệnh bạc lá, đốm sọc vi khuẩn, sử dụng các loại thuốc: Kasagen 250 WP, Linacin 40SL, Kasumin 2SL, Lilacter 0.3SL... để phun trừ. Những ruộng bị bệnh nặng cần phun kép (lần 2 cách lần 1 từ 5 - 7 ngày).

 4. Bệnh khô vằn

 Đảm bảo giữ đủ nước trong ruộng, tạo điều kiện thuận lợi cho lúa làm đòng, trỗ bông.

 Phun trừ cho những diện tích có tỷ lệ bệnh từ trên 10% số dảnh bị bệnh trở lên bằng một trong các thuốc như: Validacin 5SL, Anvil 5SC, Vanicide 5SL,...

  Lưu ý:

 - Nồng độ và liều lượng phun theo hướng dẫn sử dụng trên bao bì;

 - Sau khi phun trừ nếu gặp trời mưa phải tiến hành kiểm tra, nếu mật độ và tỷ lệ bệnh còn cao tiến hành phun lại.

 Ngoài ra, cần theo dõi chặt chẽ diễn biến các đối tượng sinh vật gây hại khác như: Chuột, bệnh đạo ôn cổ bông, bệnh đen lép hạt,... để có biện pháp phòng trừ kịp thời, hiệu quả./.