Báo Đại Đoàn Kết có tin bài với nội dung liên quan đến việc khai thác, sử dụng nước dưới đất của các tường học, nhà hàng, khách sạn (theo đường link: http://daidoanket.vn/quang-ninh-lo-ngai-nguon-nuoc-ngam-tai-mong-cai-bi-khai-thac-trai-phep-5706037.html; http://daidoanket.vn/sau-nha-hang-khach-san-them-loat-truong-hoc-o-mong-cai-tron-dung-nuoc-sach-5706345.html; và http://daidoanket.vn/them-hang-loat-don-vi-o-quang-ninh-tron-dung-nuoc-sach-5707178.html); với tiêu đề: “Lo ngại nguồn nước ngầm tại Móng Cái bị khai thác trái phép”; “Sau nhà hàng, khách sạn, thêm loạt trường học ở Móng Cái “trốn” dùng nước sạch” và “Thêm hàng loạt đơn vị ở Quảng Ninh “trốn” dùng nước sạch”.
Sau khi nhận được các nội dung phản ánh trên, Sở Tài nguyên và Môi trường đã có Văn bản số 7588/TNMT-NKB ngày 29/12/2022 và Văn bản số 173/TNMT-NKB ngày 11/01/2023 đề nghị UBND thành phố Móng Cái và UBND các địa phương chủ động kiểm tra, xác minh và rà soát các trường hợp khai thác sử dụng tài nguyên nước trên địa bàn tỉnh.
Ngày 06/01/2023, UBND thành phố Móng Cái đã chủ trì, tổ chức cuộc kiểm tra hiện trạng hoạt động khai thác, sử dụng nước của các trường học, nhà hàng khách sạn theo phản ánh của Báo Đại Đoàn Kết. Thành phần đoàn gồm: đại diện Phòng Tài nguyên và môi trường thành phố Móng Cái; Phòng Quản lý Đô thị thành phố Móng Cái; Phòng Giáo dục và Đào tạo; Công an thành phố Móng Cái; UBND các phường Ninh Dương, Hải Yên, Hải Xuân, Ka Long, Trần Phú và đại diện phòng Tài nguyên nước – Khoáng sản và Biến đổi khí hậu, Sở Tài nguyên và Môi trường.
Ngày 13/01/2023, UBND thành phố Móng Cái đã có Văn bản số 82/UBND-VP gửi Báo Đại đoàn kết về kết quả xác minh, cụ thể như sau:
- 1. Đối với 06 trường học (gồm: Trường mầm non Ninh Dương; Trường Tiểu học Ninh Dương; Trường THCS Ninh Dương; Trường Tiểu học Hải Yên; Trường mầm non Hải Xuân; Trường THCS Hải Xuân; Trường Tiểu học Hải Xuân):
- Có 04/06 trường học (Trường Tiểu học Ninh Dương; Trường THCS Ninh Dương; Trường mầm non Hải Xuân; Trường THCS Hải Xuân; Trường Tiểu học Hải Xuân) dùng nước giếng đào, có chiều sâu từ 6-15m, thời điểm đào giếng đã được thực hiện từ rất lâu để phục vụ sinh hoạt của nhà trường. Tại khu vực trường mới có hệ thống cấp nước tập trung một hai năm trở lại đây (tuy nhiên cơ sở hạ tầng chưa thuận tiện cho đấu nối). Các khu vực này đều thuộc vùng hạn chế khai thác nước (vùng hạn chế 3). Theo báo cáo của các trường này: lưu lượng khai thác lớn nhất một ngày khoảng 3-6m3.
- Có 01/06 trường (Trường mầm non Ninh Dương) sử dụng nước giếng khoan để phục vụ sinh hoạt của nhà trường. Tại khu vực trường chưa có hệ thống cấp nước tập trung. Theo báo cáo của trường: lưu lượng khai thác lớn nhất một ngày khoảng 4-6m3.
- Có 01/06 trường (Trường Tiểu học Hải Yên) sử dụng nước giếng khoan để phục vụ sinh hoạt của nhà trường. Tại khu vực trường đã có hệ thống cấp nước tập trung. Khu vực trường thuộc vùng hạn chế khai thác nước (vùng hạn chế 3). Theo báo cáo của trường: lưu lượng khai thác lớn nhất một ngày khoảng 4-6m3.
- 2. Đối với 04 doanh nghiệp ( Gồm: Công ty Cổ phần khách sạn Hồng Vận; Công ty TNHH kinh doanh khách sạn Luxyry; Tổng công ty Du lịch Sài Gòn TNHH MTB – CN Sài Gòn Móng Cái; Công ty TNHH MTV du lịch Long Tứ)
- Qua kết quả rà soát có 01/04 doanh nghiệp đã được cấp giấy phép khai thác nước, đó là Tổng công ty Du lịch Sài Gòn TNHH MTB – CN Sài Gòn Móng Cái.
- Có 02/04 doanh nghiệp đã có hợp đồng với công ty cổ phần nước sạch Quảng Ninh (Công ty Cổ phần khách sạn Hồng Vận; Công ty TNHH MTV du lịch Long Tứ).
Công ty Cổ phần khách sạn Hồng Vận: tại thời điểm kiểm tra Công ty xác nhận trên toàn bộ dự án không sử dụng nguồn nước giếng khoan. Hiện Dự án gần như tạm dừng hoạt động, nhu cầu nước sử dụng chỉ phục vụ cho cán bộ công nhân viên. Một số nhu cầu nước cấp cho mục đích khác lấy từ sông Ka Long, với lưu lượng khoảng 50m3/ngày.
Công ty TNHH MTV du lịch Long Tứ: hiện tại đang dùng nước giếng khoan phục vụ cho vệ sinh tay chân. Công ty chưa xác định được lưu lượng nước sử dụng hàng ngày. Khu vực thuộc vùng hạn chế khai thác nước (vùng hạn chế 3). Hiện Đơn vị đang sử dụng nước máy để cấp cho mục đích ăn uống.
- Có 01/04 doanh nghiệp: Công ty TNHH kinh doanh khách sạn Luxyry chưa có hợp đồng với đơn vị cấp nước sạch. Công ty đang sử dụng giếng khoan (theo báo cáo của Công ty: giếng khoan trên đã tồn tại từ trước khi Công ty nhận chuyển nhượng lại dự án; hiện Công ty chưa xác định được lưu lượng nước sử dụng hàng ngày). Khu vực trường thuộc vùng hạn chế khai thác nước (vùng hạn chế 3).
- Đối chiếu với các quy định của pháp luật về tài nguyên nước:
- Tại Khoản 3 Điều 4 Thông tư số 27/2014/TT-BTNMT ngày 30/5/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định các trường hợp phải làm đăng ký khai thác nước dưới đất: các tổ chức, cá nhân có giếng khoan khai thác nước dưới đất cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ với quy mô không vượt quá 10 m3/ngày đêm, giếng khoan khai thác nước dưới đất cho sinh hoạt của hộ gia đình, cho các hoạt động văn hóa, tôn giáo, nghiên cứu khoa học nằm trong các khu vực hạn chế 3 và có chiều sâu lớn hơn 20 m thì phải thực hiện việc đăng ký khai thác nước dưới đất.
- Theo quy định tại Điều 44 Luật tài nguyên nước, Điều 16 Nghị định số 201/2013/NĐ-CP ngày 27/11/2013 của Chính phủ và Điều 4 Thông tư số 27/2014/TT-BTNMT ngày 30/5/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường: các trường hợp khai thác, sử dụng tài nguyên nước không phải đăng ký, không phải xin phép: các tổ chức, cá nhân (1) khai thác, sử dụng nước biển để sản xuất muối; (2) khai thác, sử dụng nước cho phòng cháy, chữa cháy, ứng phó, khắc phục sự cố ô nhiễm, dịch bệnh và các trường hợp khẩn cấp khác theo quy định của pháp luật về tình trạng khẩn cấp; và (3) khai thác, sử dụng nước cho sinh hoạt của hộ gia đình; khai thác, sử dụng nước với quy mô nhỏ cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ (không vượt quá 10 m3/ngày đêm đối với nước dưới đất; không vượt quá 0,1 m3/giây đối với nước mặt cho sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản; không vượt quá 100 m3/ngày đêm đối với nước mặt cho các mục đích kinh doanh, dịch vụ và sản xuất phi nông nghiệp; công suất lắp máy không vượt quá 50 kW đối với nước mặt để phát điện; không vượt quá 10.000 m3/ngày đêm đối với nước biển phục vụ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trên đất liền; tất cả hoạt động khai thác, sử dụng nước biển phục vụ các hoạt động trên biển, đảo); khai thác, sử dụng nước phục vụ các hoạt động văn hóa, tôn giáo, nghiên cứu khoa học mà không thuộc khu vực hạn chế, không thuộc khu vực phải đăng ký khai thác nước.
- Các trường hợp còn lại đều phải thực hiện cấp phép khai thác tài nguyên nước theo quy định.
Để có cơ sở xác định cụ thể lưu lượng khai thác, sử dụng nước của cac trường học, nhà hàng, khách sạn, UBND thành phố Móng Cái đã có Văn bản số 41/UBND-VP ngày 09/01/2023 về việc tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động khai thác tài nguyên nước trên địa bàn thành phố Móng Cái, trong đó yêu cầu các tổ chức, doanh nghiệp có hoạt động khai thác nước dưới đất, yêu cầu lắp đặt thiết bị giám sát hoạt động khai thác nước xong trước ngày 10/01/2023, theo dõi chỉ số đồng hồ ghi chép vào Nhật ký vận hành, báo cáo về UBND thành phố trước ngày 15/01/2023; trên cơ sở đó, sẽ hướng dẫn các tổ chức, hoàn thiện hồ sơ xin cấp phép hoặc đăng ký khai thác nước và xem xét xử lý các trường hợp khai thác, sử dụng nước dưới đất trái phép (nếu có) theo quy định hiện hành.
Liên quan đến nội dung trên, hiện UBND các địa phương còn lại cũng đang khẩn trương tổ chức kiểm tra, xác minh các nội dung liên quan Báo Đại Đoàn Kết phản ánh, làm cơ sở hướng dẫn các tổ chức, hoàn thiện hồ sơ xin cấp phép hoặc đăng ký khai thác nước và xem xét xử lý các trường hợp khai thác, sử dụng nước dưới đất trái phép (nếu có) theo quy định hiện hành.