Thương mại điện tử (TMĐT) ngày càng phát triển mạnh mẽ, người tiêu dùng ngày càng mua sắm trực tuyến nhiều hơn, đặc biệt là trong dịp Tết Nguyên đán này vì sự tiện lợi. Tuy nhiên, đi kèm với đó là hàng loạt rủi ro khi mua hàng trực tuyến, như hàng hóa không đúng mô tả, kém chất lượng. Chính vì thế, các lực lượng chức năng phải đối mặt với những thách thức mới, trong công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trên không gian mạng.

Cục QLTT tập huấn nâng cao kiến thức, nghiệp vụ xử lý vi phạm hành chính trên môi trường TMĐT cho cán bộ, nhân viên.

Chị Hoàng Minh Hiền, trú tại phường Hạ Long (Quảng Ninh) chia sẻ: Tôi công tác tại ngân hàng nên công việc rất bận, từ khi TMĐT nở rộ, tôi cũng hay đặt hàng tiêu dùng trên các trang mạng và tiktok, trong dịp Tết Nguyên đán này gia đình tôi cũng chọn mua sắm trực tuyến như: Bánh kẹo, thực phẩm và hoa tươi, tôi chọn những sản phẩm có thương hiệu, có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, tôi thấy mua qua đây tiện lợi, nhanh chóng.

Ông Nguyễn Đình Hưng, Chi cục trưởng Chi cục QLTT tỉnh cho biết, từ nay đến Tết Nguyên đán, Chi cục tiếp tục chỉ đạo các đội QLTT triển khai cao điểm kiểm tra theo phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”. Đặc biệt, hiện nay người dân mua bán trên không gian mạng tăng cao dịp Tết, vì vậy chúng tôi tiếp tục tăng cường giám sát chặt chẽ hoạt động kinh doanh trên các sàn TMĐT và mạng xã hội như: Shopee, Lazada, Sendo, TikTok, Zalo, Facebook… nhằm kịp thời phát hiện, xử lý hành vi buôn lậu, kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, hàng giả và vi phạm an toàn thực phẩm.

Theo lực lượng QLTT tỉnh, hiện nay các lực lượng chức năng cũng đối mặt với những thách thức đó là sự bùng nổ của hành vi vi phạm trên môi trường TMĐT. Hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, khó phát hiện. Các đối tượng thường xuyên thay đổi phương thức kinh doanh, sử dụng tài khoản ảo, liên tục lập - xóa trang bán hàng, chuyển địa điểm giao nhận, dùng dịch vụ vận chuyển trung gian… khiến việc thu thập chứng cứ và xác định nguồn gốc hàng hóa gặp nhiều khó khăn...

Công tác quản lý website thương mại điện tử còn nhiều bất cập, như: Không ít doanh nghiệp, cá nhân có website điện tử bán hàng nhưng không thông báo, đăng ký xác nhận; các mạng xã hội như Zalo, Facebook, Tiktok, Youtube... đều có trụ sở chính tại nước ngoài, không thực hiện chế độ báo cáo với cơ quan quản lý nhà nước về lĩnh vực TMĐT.

Đội QLTT số 1 khám kho hàng hơn 47.000 sản phẩm nhập lậu tại phường Móng Cái 2, điều hành qua phần mềm Trung Quốc, kết nối hàng trăm tài khoản TikTok (ảnh cơ sở cung cấp).

Trước tình hình này, lực lượng QLTT Quảng Ninh đã tổ chức nhiều lớp đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng giám sát, phân tích dữ liệu, thu thập chứng cứ vi phạm trên môi trường mạng, đồng thời nâng cao năng lực lập hồ sơ, xử phạt vi phạm hành chính trong không gian số. Tích cực trao đổi thông tin, tình hình, phương thức, thủ đoạn và phát hiện, đấu tranh đối với các đối tượng lợi dụng hoạt động TMĐT để trục lợi và thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Trong giai đoạn 2021-2025, lực lượng QLTT phát hiện, xử lý 346 vụ vi phạm về TMĐT, phạt tiền trên 6 tỷ đồng, trị giá hàng hóa vi phạm trên 11 tỷ đồng; Công an tỉnh đã phát hiện, bắt giữ 2 vụ với 5 đối tượng, xử phạt vi phạm hành chính với 18 chủ website và 43 vụ với 43 đối tượng.

Để tiếp tục tăng cường bảo vệ người tiêu dùng trên không gian mạng, Sở Công Thương thời gian tới tiếp tục rà soát, tham mưu hoàn thiện thể chế, cơ chế chính sách nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trong TMĐT tăng cường chế tài xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực TMĐT nhằm thực hiện hiệu quả công tác phòng chống hàng giả, hàng nhái, hàng cấm, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong môi trường TMĐT. Đồng thời, tổ chức hội nghị, hội thảo về chính sách, pháp luật, giải pháp ứng dụng TMĐT cho các tổ chức, cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, hợp tác xã và cá nhân.

Tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn thường xuyên và chuyên sâu cho các lực lượng thực thi pháp luật về chống hành vi buôn lậu, gian lận thương mại; nâng cao năng lực cho đội ngũ thực thi pháp luật về TMĐT thông qua việc tổ chức tập huấn bồi dưỡng kiến thức và kỹ năng TMĐT cho cán bộ, công chức phụ trách.

Triển khai kế hoạch thanh tra, kiểm tra liên ngành, chuyên ngành, định kỳ, đột xuất đối với hoạt động TMĐT trên địa bàn tỉnh; đẩy mạnh xử lý vi phạm pháp luật về TMĐT. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật, tư vấn hỗ trợ, giải đáp cho người tiêu dùng về Luật Bảo vệ người tiêu dùng với nhiều nội dung, hình thức đa dạng, phong phú.