Với gần 98% tổng số doanh nghiệp, đóng góp hơn 50% thu ngân sách và tạo việc làm cho trên 80% lao động, khu vực kinh tế tư nhân đang giữ vai trò chủ lực trong phát triển kinh tế - xã hội của Quảng Ninh. Trên nền tảng đã tạo dựng, Quảng Ninh đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh, có khả năng dẫn dắt thị trường và hội nhập sâu. Kinh tế tư nhân được kỳ vọng tiếp tục là động lực nội sinh cho tăng trưởng nhanh, bền vững giai đoạn 2026-2030.
Nhà máy sản xuất ô tô Thành Công Việt Hưng - dự án tiêu biểu trong thu hút đầu tư tư nhân vào công nghiệp chế tạo tại Quảng Ninh.
Khi nông hộ thành doanh nghiệp
Gần hai thập kỷ trước, thương hiệu chả mực bà Nụ tại đặc khu Vân Đồn chỉ là một cơ sở sản xuất nhỏ, mang đậm dấu ấn nghề truyền thống, chủ yếu phục vụ thị trường địa phương. Trải qua thời gian dài không ngừng nỗ lực nâng cao chất lượng, cơ sở đã mở rộng thị trường, trở thành thương hiệu uy tín với các giải thưởng: Giải Vàng sản phẩm chất lượng vì cộng đồng năm 2015, sản phẩm OCOP Quảng Ninh năm 2016, sản phẩm OCOP 3 sao năm 2017 và đến nay đã chính thức trở thành sản phẩm OCOP 4 sao tiêu biểu của tỉnh. Tuy nhiên, cùng với sự mở rộng thị trường và tính chuyên nghiệp trong giao dịch, mô hình sản xuất hộ gia đình dần bộc lộ những giới hạn. Trước yêu cầu tất yếu đó, tháng 8/2025, cơ sở đã chính thức chuyển đổi mô hình, thành lập Công ty TNHH Một thành viên Thủy hải sản bà Nụ, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hành trình phát triển.
Anh Nguyễn Đình Tuấn, chủ doanh nghiệp cho biết, thành lập doanh nghiệp là bước đi bắt buộc để tạo dựng niềm tin và thực hiện các giao dịch lớn. Khi sản phẩm Chả mực bà Nụ đã có chỗ đứng vững chắc trên thị trường, việc sở hữu tư cách pháp nhân trở thành yêu cầu cần thiết để đáp ứng nhu cầu từ các đối tác doanh nghiệp và các tổ chức, tập thể lớn, thay vì chỉ dừng lại ở quy mô bán lẻ hộ gia đình.
Đóng gói chả mực tại cơ sở sản xuất "Chả mực Bà Nụ" (đặc khu Vân Đồn). Ảnh: Vân Anh
Câu chuyện của chả mực bà Nụ cũng là bức tranh thu nhỏ của hàng nghìn hộ sản xuất, hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn tỉnh. Dưới tác động của Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, Quảng Ninh đã và đang thúc đẩy mạnh mẽ quá trình chuyển đổi từ sản xuất nhỏ lẻ sang mô hình doanh nghiệp, xây dựng một hệ sinh thái kinh tế tư nhân đa dạng, năng động và bền vững. Trong đó, nông nghiệp được xác định là lĩnh vực ưu tiên, bởi đây là khu vực có nền tảng con người, lợi thế sản vật bản địa, thị trường ổn định và dư địa chính sách lớn để khu vực tư nhân phát huy vai trò chủ lực.
Thực tiễn cho thấy, phần lớn doanh nghiệp nông nghiệp tư nhân của Quảng Ninh hình thành từ những nông dân sản xuất giỏi, những người hiểu đất, hiểu nghề, có kinh nghiệm thực tiễn và đặc biệt là có khát vọng làm giàu chính đáng. Từ vốn liếng tích lũy, thành quả lao động nhiều năm, cùng các mối quan hệ bạn hàng, đối tác, họ mạnh dạn khởi nghiệp, thành lập doanh nghiệp với mong muốn tháo gỡ điểm nghẽn lớn nhất của sản xuất nông nghiệp là đầu ra cho sản phẩm. Việc chủ động tham gia khâu chế biến, dịch vụ, tiêu thụ không chỉ giúp tránh bị thương lái ép giá, mà còn nâng cao giá trị gia tăng, tạo ra hiệu quả kinh tế bền vững.
Trong vai trò mới, nhiều chủ doanh nghiệp xuất thân từ nông thôn đã chủ động trang bị kiến thức quản trị hiện đại. Từ chỗ chỉ quen sản xuất, họ từng bước tiếp cận và làm chủ các nghiệp vụ kế toán, pháp luật kinh doanh, kỹ năng tiếp thị, xây dựng thương hiệu, làm việc với ngân hàng, ký kết hợp đồng kinh tế, hợp đồng lao động, tổ chức sản xuất và quản lý tài chính minh bạch.
Từ nền tảng đó, khu vực kinh tế tư nhân của Quảng Ninh không ngừng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng. Báo cáo của Sở Tài chính cho thấy, riêng trong năm 2025, toàn tỉnh có 2.300 doanh nghiệp thành lập mới, với tổng vốn đăng ký trên 20.000 tỷ đồng, đạt 115% kế hoạch đề ra. Qua đó, nâng tổng số doanh nghiệp đang hoạt động có phát sinh thuế trên địa bàn lên 13.300 doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp khu vực kinh tế tư nhân chiếm gần 98%, trở thành lực lượng chủ đạo trong cơ cấu kinh tế của tỉnh.
Nền tảng cho khát vọng vươn xa
Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tư nhân tại Quảng Ninh gắn liền với quá trình đồng hành kiên trì, thực chất của chính quyền các cấp. Ngay sau khi Nghị quyết số 68-NQ/TW được ban hành vào tháng 5/2025, tỉnh đã sớm thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về phát triển kinh tế tư nhân, do Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp làm Trưởng ban; đồng thời thành lập Tổ giúp việc để tổ chức triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp.
Trên cơ sở đó, Quảng Ninh đã ban hành các kế hoạch, chương trình hành động cụ thể, xác định rõ 5 mục tiêu và 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, phân công rõ trách nhiệm, thời gian thực hiện cho từng sở, ngành, địa phương. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh, lan tỏa các mô hình hay, cách làm hiệu quả, khích lệ tinh thần kinh doanh, tinh thần khởi nghiệp trong toàn xã hội.
Song song với đó, tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, coi đây là khâu đột phá để hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân. Trong năm 2025, các cơ quan chức năng đã tiếp nhận 137 kiến nghị của doanh nghiệp, trong đó 105 kiến nghị được giải quyết dứt điểm, số còn lại đang tiếp tục tháo gỡ. Việc lắng nghe, đối thoại và xử lý kịp thời vướng mắc đã góp phần củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào môi trường đầu tư, kinh doanh trên địa bàn.
Hàng loạt chính sách hỗ trợ được triển khai đồng bộ, như miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu, bãi bỏ lệ phí môn bài, ưu tiên doanh nghiệp tư nhân tham gia mua sắm công; dành quỹ đất cho thuê, giảm tối thiểu 30% tiền thuê đất; hỗ trợ tiếp cận tín dụng, đặc biệt là các gói vốn phục vụ chuyển đổi xanh, chuyển đổi số; xây dựng vườn ươm doanh nghiệp, hỗ trợ khởi nghiệp; cung cấp miễn phí phần mềm kế toán, tư vấn kế toán - thuế.
Theo ông Nguyễn Minh Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, Quảng Ninh đã đưa ra nhiều cơ chế chính sách, nhiều giải pháp đồng hành lâu dài cùng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nông nghiệp, phát huy vai trò của kinh tế tư nhân. Đặc biệt, sự kết hợp giữa Nghị quyết 68-NQ/TW và Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số đang tạo thêm “đôi cánh” cho các doanh nghiệp tư nhân tiên phong đổi mới mô hình sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh.
Nhờ sự cộng hưởng giữa chính sách, nguồn lực và khát vọng vươn lên từ nội lực, khu vực kinh tế tư nhân của Quảng Ninh đã đóng góp ngày càng lớn cho phát triển kinh tế - xã hội. Đến cuối năm 2025, dư nợ tín dụng trên địa bàn tỉnh đạt 223.000 tỷ đồng, tăng 12,8% so với cùng kỳ; trong đó dư nợ cho vay khu vực ngoài nhà nước đạt 200.700 tỷ đồng, chiếm khoảng 90% tổng dư nợ. Nguồn vốn này đang được đầu tư mạnh mẽ vào sản xuất, đổi mới công nghệ, mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Giám đốc Công ty TNHH Hải sản Vân Đồn Đỗ Thị Thuỳ kiểm tra chất lượng mẻ hàu mới sấy.
Năm 2025, tổng thu ngân sách từ khu vực kinh tế tư nhân đạt 39.635 tỷ đồng, chiếm 50,8% tổng thu ngân sách của tỉnh; khu vực này đóng góp 36% GRDP toàn tỉnh. Trên địa bàn hiện có khoảng 680.000 lao động đang làm việc, trong đó 560.000 lao động làm việc ngoài khu vực nhà nước, chiếm khoảng 82% lực lượng lao động, khẳng định vai trò trụ cột của kinh tế tư nhân trong tạo việc làm và đảm bảo an sinh xã hội.
Quảng Ninh hiện có 12 doanh nghiệp đang hoạt động trên 1.000 dân; có 35 doanh nghiệp khoa học và công nghệ, trong đó riêng năm 2025 thành lập mới 7 doanh nghiệp; có 7 doanh nghiệp thuộc Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam và 4 doanh nghiệp thuộc Top 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam theo xếp hạng VNR500. Đây là minh chứng sinh động cho sự trưởng thành về quy mô, chất lượng và năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân.
Với nền tảng đã tạo dựng và quyết tâm cao độ, Quảng Ninh đặt mục tiêu giai đoạn 2026-2030, trung bình mỗi năm thành lập mới trên 2.000 doanh nghiệp; đến năm 2030 có 12-15 doanh nghiệp hoạt động trên 1.000 dân, ít nhất 5 doanh nghiệp tư nhân nằm trong Top 500 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam; khu vực kinh tế tư nhân đóng góp 35-40% tổng thu ngân sách và giải quyết việc làm cho khoảng 85% lao động toàn tỉnh.
Để hiện thực hóa mục tiêu đó, tỉnh tiếp tục hoàn thiện hành lang thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho khu vực tư nhân, hỗ trợ nông dân và người dân tiếp cận tri thức, khoa học công nghệ, pháp luật kinh doanh; tạo môi trường thuận lợi để tự tin khởi nghiệp, thành lập doanh nghiệp, chủ động lựa chọn mô hình sản xuất phù hợp với từng vùng sinh thái.