Phát huy lợi thế vị trí chiến lược, những năm qua, Quảng Ninh không ngừng đổi mới tư duy, phương thức phát triển kinh tế biên mậu, đưa hoạt động xuất nhập khẩu (XNK) trở thành một trong những trụ cột tăng trưởng quan trọng. Từ đầu tư hạ tầng đồng bộ, đẩy mạnh cải cách hành chính đến mở rộng hợp tác quốc tế, Quảng Ninh từng bước khẳng định vai trò cửa ngõ hội nhập của khu vực phía Bắc.
Ngày 11/2, tại vạch phân quản cầu Bắc Luân II (phường Móng Cái 1), tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) tổ chức Lễ khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc).
Ngày 11/2, tại vạch phân quản cầu Bắc Luân II (phường Móng Cái 1), tỉnh Quảng Ninh (Việt Nam) phối hợp với Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây (Trung Quốc) tổ chức Lễ khởi động xây dựng cửa khẩu thông minh Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc). Đề án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 164/QĐ-TTg ngày 26/1/2026, hướng tới xây dựng mô hình cửa khẩu hiện đại, ứng dụng công nghệ số trong kiểm soát xuất nhập cảnh, kiểm tra, giám sát hàng hóa và điều hành vận hành.
Theo lộ trình, giai đoạn 1 trong năm 2026 tập trung hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, xây dựng luồng chuyên dụng và Trung tâm điều hành thông minh. Tại khu vực cầu Bắc Luân I sẽ triển khai công nghệ nhận diện sinh trắc học, cổng kiểm soát tự động nhằm rút ngắn thời gian làm thủ tục cho hành khách. Tại cầu Bắc Luân II sẽ thí điểm vận chuyển hàng hóa bằng phương tiện tự hành thông minh trên nền tảng 5G, hướng tới thông quan 24/7. Giai đoạn 2 (2027-2030) mở rộng quy mô, tăng số làn chuyên dụng, đầu tư đồng bộ hạ tầng logistics, kho bãi, thương mại điện tử, nâng cao năng lực thông quan và giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Đề án cửa khẩu thông minh Móng Cái (Việt Nam) - Đông Hưng (Trung Quốc) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 164/QĐ-TTg ngày 26/1/2026, hướng tới xây dựng mô hình cửa khẩu hiện đại, ứng dụng công nghệ số trong kiểm soát xuất nhập cảnh, kiểm tra, giám sát hàng hóa và điều hành vận hành.
Cùng với xây dựng cửa khẩu thông minh, việc Trung tâm giám định thử nghiệm Tân Đại Dương được công nhận đủ điều kiện hoạt động theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025 ngày 15/1/2026 đã tạo thêm “mắt xích” quan trọng trong chuỗi dịch vụ hỗ trợ XNK. Trung tâm có diện tích 430m², tổng mức đầu tư khoảng 30 tỷ đồng, đặt tại khu vực Bắc Luân II, được trang bị hệ thống thiết bị phân tích hiện đại, có khả năng kiểm nghiệm tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, kháng sinh, kim loại nặng, vi sinh vật… Việc đưa trung tâm vào hoạt động giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát chất lượng nông, lâm, thủy sản trước khi xuất khẩu, hạn chế rủi ro bị trả hàng, nâng cao uy tín hàng Việt trên thị trường quốc tế.
Song song với các dự án trọng điểm, Quảng Ninh tập trung phát triển và hoàn thiện hệ thống hạ tầng dịch vụ XNK tại khu vực cửa khẩu và khu kinh tế cửa khẩu. Toàn tỉnh hiện có hệ thống cửa khẩu đường bộ, cảng biển và khu kinh tế tương đối đồng bộ, trong đó nổi bật là Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái với quy mô trên 121.000ha; các cảng biển như Cái Lân, Vạn Gia, Cẩm Phả… tạo thành mạng lưới giao thương liên hoàn giữa đường bộ - đường biển - đường cao tốc.
Trung tâm giám định thử nghiệm Tân Đại Dương được công nhận đủ điều kiện hoạt động theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025.
Quảng Ninh chủ động chuẩn bị đồng bộ hạ tầng, nhân lực để khai thác hiệu quả các chương trình hợp tác kinh tế - thương mại với Trung Quốc; đồng thời tăng cường liên kết vùng với các địa phương có định hướng thương mại, du lịch phù hợp Hiệp định Khu vực thương mại tự do ASEAN - Trung Quốc. Trong khuôn khổ “Hai hành lang - Một vành đai kinh tế” Việt Nam - Trung Quốc, tỉnh mở rộng hợp tác với các tập đoàn kinh tế lớn, tạo thế lợi ích đan xen, thúc đẩy phát triển bền vững.
Song hành với đó, cải cách hành chính và hiện đại hóa quản lý nhà nước được đẩy mạnh, tạo nền tảng cho kinh tế biên mậu tăng trưởng ổn định. Tỉnh hoàn thiện mô hình chính quyền 2 cấp; thành lập Ban Quản lý cửa khẩu trên cơ sở hợp nhất các đầu mối, tinh gọn bộ máy. Cơ chế, chính sách về kinh tế biên mậu và thông tin liên quan đến các hiệp định thương mại tự do (FTA) được cập nhật, phổ biến kịp thời tới cộng đồng doanh nghiệp.
XNK hàng hoá qua cặp cửa khẩu Hoành Mô (Việt Nam) - Động Trung (Trung Quốc).
Với định hướng và giải pháp đồng bộ, hoạt động XNK qua địa bàn đạt nhiều kết quả tích cực. Trong tháng 2/2026, đơn vị đã làm thủ tục cho 11.989 tờ khai của 808 doanh nghiệp, tổng kim ngạch XNK đạt 2,12 tỷ USD. Trong 2 tháng đầu năm, số tờ khai đạt 34.982, của 1.336 doanh nghiệp, tăng 44% về số tờ khai và tăng 36,7% về số doanh nghiệp so với cùng kỳ năm 2025; tổng kim ngạch đạt 5,7 tỷ USD.
Thu ngân sách nhà nước đến 24/2 đạt 2.576,27 tỷ đồng, tăng 8,86% so với cùng kỳ năm trước. Kết quả đánh giá chất lượng phục vụ của công chức hải quan đạt tỷ lệ “rất hài lòng” 99,89%, thể hiện sự đồng hành, hỗ trợ hiệu quả với doanh nghiệp.
Bốc xếp hàng hoá xuất khẩu tại cửa khẩu Bắc Phong Sinh, xã Quảng Đức.
Kinh tế biên mậu của Quảng Ninh đang bứt phá theo hướng hiện đại, minh bạch và hội nhập sâu rộng, từng bước khẳng định vai trò động lực tăng trưởng quan trọng.