Phát huy vai trò, trách nhiệm của mình, HĐND tỉnh Quảng Ninh luôn sâu sát cơ sở, triển khai chủ động và hiệu quả trong công tác tiếp xúc cử tri, lắng nghe để giải quyết thấu đáo, triệt để đến cùng những vấn đề chính đáng mà người dân kiến nghị, tâm tư. Đó cũng là một trong những yếu tố quyết định để cử tri và nhân dân ngày càng thêm tin tưởng hơn vào các đại biểu và cơ quan dân cử - những người được lựa chọn bằng lá phiếu của niềm tin và kỳ vọng.
Bài bản và hiệu quả
Tiếp xúc cử tri là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của đại biểu HĐND đã được hiến định, luật định; cũng là trách nhiệm của người được lựa chọn để đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân, của cử tri địa phương. Thực hiện tốt công tác tiếp xúc cử tri, giải quyết kịp thời các ý kiến, kiến nghị, nguyện vọng chính đáng của cử tri cũng sẽ góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội tại địa phương. Khi làm tốt nhiệm vụ tiếp xúc cử tri trước và sau mỗi kỳ họp HĐND, hoặc tiếp xúc theo chuyên đề, tiếp xúc tại nơi cư trú, người đại biểu dân cử giữ mối liên hệ chặt chẽ với cơ sở, hiểu rõ tâm tư, nguyện vọng và quyền lợi chính đáng của cử tri và nhân dân.
Tại Quảng Ninh, thời gian qua hoạt động tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND các cấp không chỉ được chú trọng tiến hành đúng, đủ, hiệu quả, mà còn có những nét đổi mới linh hoạt cả về nội dung, hình thức, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đời sống và mong muốn ngày càng cao của cử tri. Từ đó, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND tỉnh trên tất cả các lĩnh vực, khẳng định rõ vai trò là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, cơ quan đại diện cao nhất của nhân dân, luôn đồng hành cùng chính quyền và cử tri toàn tỉnh trong mọi quyết sách quan trọng.
Tổ đại biểu số 9, HĐND tỉnh khoá XIV tiếp xúc cử tri tại đặc khu Vân Đồn trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2025.
Cụ thể, việc xây dựng kế hoạch tiếp xúc cử tri luôn được chuẩn bị hết sức chu đáo. Địa điểm tiếp xúc được chú trọng, tăng cường tại các nhà văn hóa thôn, khu, những nơi người dân đã có ý kiến, kiến nghị, nhưng chưa được giải quyết dứt điểm, những nơi có vấn đề nổi cộm, bức xúc để đại biểu nắm bắt được nhiều ý kiến, kiến nghị. Mỗi cuộc tiếp xúc cử tri đều được thông tin công khai, rộng rãi đến mọi tầng lớp nhân dân cả về thời gian, địa điểm tổ chức, nội dung chương trình... nhằm đảm bảo bầu không khí diễn ra thực sự dân chủ, cởi mở. Đặc biệt là giúp cử tri có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chủ động tìm hiểu các thông tin liên quan để phản ánh, kiến nghị đúng, trúng trọng tâm, tránh việc trùng lặp, nhầm lẫn không đáng có.
Sự tham dự đầy đủ của Ủy ban MTTQ, lãnh đạo các phòng, ban và chính quyền địa phương... tại các diễn đàn tiếp xúc cử tri cũng nhằm phục vụ việc trả lời, giải đáp trực tiếp những vấn đề thuộc thẩm quyền được sát, đúng. Những nơi có nhiều vấn đề bức xúc, cử tri đang quan tâm thì thêm đại diện lãnh đạo các sở, ngành liên quan cùng dự để nắm, trả lời và làm rõ những vấn đề cử tri kiến nghị. Nhất là nâng cao trách nhiệm của các cơ quan hữu quan trong giải quyết những vấn đề bức xúc, vướng mắc còn tồn tại ở cơ sở, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tiếp xúc cử tri bằng những kết quả được đo lường cụ thể, củng cố niềm tin của nhân dân.
Nội dung tiếp xúc cử tri được chuẩn bị chu đáo, yêu cầu phải đảm bảo việc đại biểu HĐND thông báo đầy đủ về tình hình kinh tế - xã hội của địa phương trong kỳ, báo cáo kết quả giải quyết các kiến nghị của cử tri trong lần tiếp xúc trước và báo cáo hoạt động của đại biểu, kết quả kỳ họp HĐND, đồng thời phổ biến các nghị quyết của HĐND và tuyên truyền, vận động cử tri thực hiện nghị quyết. Cùng với đó, chương trình tiếp xúc cử tri phải đảm bảo cho các cử tri được phản ánh đầy đủ những ý kiến, kiến nghị của mình tới đại biểu HĐND, được nghe trả lời trực tiếp, hoặc được tổng hợp, tiếp thu có chọn lọc để yêu cầu các cơ quan chức năng giải quyết và nhận báo cáo kết quả giải quyết tại lần tiếp xúc tiếp theo. Trong đó, MTTQ giữ vai trò tổ chức hội nghị; chính quyền các cấp có trách nhiệm giải quyết ý kiến, kiến nghị theo thẩm quyền; đại biểu dân cử là người chuyển tải tâm tư, nguyện vọng, những đơn thư... đến đúng cơ quan có trách nhiệm xử lý.
Bà Bùi Thị Kim Thủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ phường Yên Tử, cho biết: "Với tinh thần đổi mới, các đại biểu HĐND khi tiếp xúc cử tri sẽ ưu tiên dành nhiều thời gian lắng nghe những ý kiến trình bày tâm tư, nguyện vọng; sẵn sàng gặp gỡ, trao đổi với cử tri bên lề hội nghị. Từ đó thấu hiểu hơn về đời sống nhân dân nơi mình ứng cử, có được sự thấu cảm với những tâm tư, nguyện vọng gắn liền với đặc thù, diễn biến thời sự của đời sống cơ sở. Đây cũng là điều được đông đảo cử tri và nhân dân địa phương ghi nhận, đánh giá cao qua mỗi buổi tiếp xúc".
Thêm một dấu ấn đổi mới để nâng cao hiệu quả tiếp xúc cử tri của HĐND tỉnh thời gian qua chính là việc đa dạng hóa hình thức tiếp xúc, nhất là tiếp xúc cử tri chuyên đề, đã tạo điều kiện cho các đại biểu HĐND có thêm kênh thu thập ý kiến đa chiều của các tầng lớp nhân dân về một vấn đề cụ thể. Đơn cử như tháng 6/2023, HĐND tỉnh tổ chức hội nghị tiếp xúc chuyên đề với cử tri là đại diện doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình và cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh trên địa bàn toàn tỉnh. Tại cuộc tiếp xúc đã tiếp thu 26 ý kiến phát biểu của cử tri (14 ý kiến trực tiếp tại hội nghị và 12 ý kiến gửi bằng văn bản) với nội dung đề cập hết sức thẳng thắn, cởi mở về những khó khăn, bất cập trong quá trình triển khai các nghị quyết, cơ chế, chính sách của tỉnh có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh của cộng đồng doanh nghiệp.
Thường trực HĐND tỉnh tổ chức Hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề với doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ gia đình, cá nhân có hoạt động sản xuất kinh doanh trên địa bàn tỉnh (tháng 6/2023).
Trên cơ sở đó, tại Kỳ họp thứ 14 (kỳ họp thường lệ giữa năm 2023) của HĐND tỉnh, việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp về điện sản xuất, cơ chế thu hút đầu tư, hỗ trợ vốn vay... đã được các đại biểu HĐND tỉnh đưa ra thảo luận sôi nổi, trách nhiệm. Đặc biệt là đã xem xét thông qua nghị quyết về một số giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh bền vững đến năm 2025. Cụ thể như việc thực hiện các thủ tục về đầu tư, đất đai, xây dựng, PCCC; hỗ trợ pháp lý; hỗ trợ tái cơ cấu lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; tiếp cận vốn và mở rộng thị trường... Qua đó khẳng định tinh thần đồng hành tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp được HĐND tỉnh thể hiện rõ trong từng hành động, quyết sách.
So với các hình thức tiếp xúc cử tri khác, việc tiếp xúc cử tri theo chuyên đề vừa được cử tri hoan nghênh, vừa giúp các đại biểu hiểu được nhiều vấn đề thực tiễn để đóng góp ý kiến trên diễn đàn dân chủ. Mặt khác, thông qua cách làm này cũng đã mời được nhiều cử tri là những người có chuyên môn sâu, am hiểu cả về lý luận và thực tiễn để tham gia đóng góp ý kiến.
Trên cơ sở tổ chức thành công các hội nghị tiếp xúc cử tri, bảo đảm đúng quy định, dân chủ, bình đẳng, công khai, thẳng thắn, các đại biểu và các tổ đại biểu HĐND sẽ tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri, phân loại theo từng lĩnh vực, xác định rõ thẩm quyền giải quyết của từng cấp. Các kiến nghị của cử tri được tổng hợp đầy đủ gửi đến kỳ họp HĐND và được gửi tới UBND tỉnh để kịp thời chỉ đạo các cơ quan chuyên môn giải quyết. Thường trực HĐND tỉnh cũng tiến hành phân công, phân nhiệm cụ thể cho các ban, các tổ, các đại biểu HĐND tỉnh để chủ động nắm bắt, giám sát đối với kiến nghị thuộc lĩnh vực, địa bàn phụ trách.
Không ngừng đổi mới, sáng tạo
Các cuộc tiếp xúc cử tri đòi hỏi tinh thần trách nhiệm cao của đại biểu HĐND, không chỉ tham gia đủ các cuộc tiếp xúc với cử tri, đại biểu còn phải định hướng, gợi mở, tạo điều kiện cho cử tri phát biểu. Ý kiến, kiến nghị của cử tri phải được giải thích rõ ràng, không chỉ “ghi nhận” và chuyển tới cơ quan hữu quan, mà đại biểu phải đeo bám, giám sát để đôn đốc cho đến khi vấn đề được giải quyết thỏa đáng để trả lời cử tri trong những cuộc tiếp xúc sau, vấn đề nào đòi hỏi thời gian, hoặc chưa có điều kiện giải quyết, cần giải thích rõ, không từ chối, né tránh...
Muốn đáp ứng yêu cầu này, mỗi đại biểu phải liên tục, chủ động triển khai các kênh thông tin đa chiều để lắng nghe cử tri và nhân dân nhiều hơn ngoài phạm vi khuôn khổ mỗi chương trình tiếp xúc. Đồng thời chủ động lựa chọn những hình thức, địa điểm tiếp xúc một cách linh hoạt, phù hợp, hiệu quả. Đơn cử như việc đổi mới hình thức tiếp xúc theo cụm dân cư thay vì họp chung toàn cấp xã, giúp người dân dễ nêu ý kiến sát thực tế, tạo sự tin tưởng và gắn bó giữa nhân dân với chính quyền. Hay như triển khai mô hình tiếp xúc trực tiếp kết hợp trực tuyến tại các địa bàn có điều kiện địa lý còn khó khăn, đảm bảo tiếng nói của người dân, cử tri từ những vùng xa xôi nhất cũng được lắng nghe trọn vẹn, đầy đủ, xóa nhòa khoảng cách địa lý.
Cử tri phát biểu ý kiến trong một buổi tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND tỉnh khóa XIV tại phường Móng Cái 1 trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2025.
Ngoài ra, Thường trực HĐND tỉnh cũng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động tiếp xúc cử tri. Trên trang thông tin điện tử của HĐND tỉnh đã xây dựng chuyên mục trao đổi thông tin với cử tri và nhân dân để có thể thu thập, tiếp nhận những phản ánh, kiến nghị của cử tri từ nhiều nguồn. Đồng thời, HĐND tỉnh còn đăng tải các nội dung trả lời các kiến nghị của cử tri thông qua bản tin HĐND định kỳ hằng quý và trang thông tin điện tử của HĐND tỉnh để thông tin đến cử tri và nhân dân theo dõi, nắm thông tin. Thường trực HĐND tỉnh cũng chủ động theo dõi thông tin trên mạng xã hội để kịp thời phát hiện và chỉ đạo khảo sát những vấn đề nóng, bảo đảm không để phát sinh điểm nóng phức tạp.
Kể từ ngày 1/7/2025, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp với những yêu cầu mới, HĐND đã nhanh chóng đổi mới hoạt động, phát huy hơn nữa năng lực, trách nhiệm của từng đại biểu. Đơn cử như trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2025 của HĐND tỉnh vừa qua, Tổ đại biểu số 8 đã có buổi tiếp xúc cử tri theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới các xã Tiên Yên, Điền Xá, Hải Lạng, Đông Ngũ. Chất lượng đường truyền, âm thanh, hình ảnh tại các điểm cầu đảm bảo rõ nét, tạo thuận lợi cho việc trao đổi giữa các đại biểu và cử tri, được cử tri ủng hộ, đánh giá cao; giúp công tác tổ chức thuận lợi, tiết kiệm thời gian so với việc tiếp xúc trực tiếp lần lượt từng xã, từng khu dân cư.
Tuy nhiên để làm tốt hình thức trực tuyến thì yêu cầu mỗi xã phải hết sức chủ động, đảm bảo trang thiết bị vận hành đồng bộ, thông suốt, không có sự cố gián đoạn trong quá trình diễn ra hội nghị, duy trì đường truyền kết nối tín hiệu an toàn... Cách làm này cũng khẳng định quyết tâm chuyển đổi số toàn diện, xây dựng chính quyền điện tử đồng bộ, hiệu quả từ tỉnh tới cấp xã mà Quảng Ninh hết sức chú trọng thực hiện.
Chị Phạm Thị Phương (khu Cẩm Trung 5B, phường Cẩm Phả) cho biết: “Cách thức tiếp xúc với cử tri trực tiếp kết hợp trực tuyến đã giúp thuận tiện cho cử tri cả về thời gian, công sức đi lại, tiết kiệm đáng kể những chi phí không cần thiết. Qua theo dõi tôi thấy các kỳ tiếp xúc cử tri với đại biểu HĐND, chủ yếu thành phần được tham dự trực tiếp là những cử tri đại diện, bao gồm lãnh đạo thôn khu, cán bộ hưu trí, công chức địa phương, người hoạt động không chuyên trách... Tuy nhiên không vì vậy mà hoạt động tiếp xúc kém phần hiệu quả, bởi những trường hợp cử tri, người dân vì không thu xếp được thời gian, công việc để đến dự vẫn có thể nắm bắt những chủ trương, chính sách, quyền lợi của mình thông qua các phương tiện truyền thông, mạng xã hội”.
Ông Vũ Đình Nhân, Tổ đại biểu số 3, HĐND tỉnh, cho biết: "Việc đổi mới các hình thức tiếp xúc cử tri thông qua kênh thông tin đại chúng kết hợp với hội nghị trực tiếp đã góp phần giúp phản ánh đầy đủ, kịp thời hơn các ý kiến, kiến nghị chính đáng của cử tri. Đặc biệt, từ khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, chúng tôi phối hợp chặt chẽ với các xã, phường trên địa bàn được phân công phụ trách để kịp thời nắm bắt kiến nghị của cử tri, phối hợp giải quyết kiến nghị đảm bảo chất lượng và đúng tiến độ".
Những đổi mới trong hình thức tiếp xúc cử tri của HĐND các cấp ở Quảng Ninh không chỉ là giải pháp tăng cường hiệu quả hoạt động, mà còn giúp kết nối bền chặt giữa đại biểu dân cử với nhân dân. Từ các hội nghị chuyên đề lắng nghe sâu sắc ý kiến từng nhóm cử tri, đến hình thức tiếp xúc 2 cấp linh hoạt, các đại biểu không chỉ ghi nhận, mà còn thúc đẩy giải quyết những kiến nghị bức thiết của cử tri một cách thiết thực, sát thực tế. Đồng thời, thông qua những diễn đàn dân chủ rộng mở, người dân thực sự tham gia vào quá trình xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quyền lợi, hạnh phúc của nhân dân trên con đường phát triển đất nước.