Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, chuyển đổi số len lỏi trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Việc ứng dụng công nghệ thông tin nhằm quản lý, bảo tồn, khai thác, phát huy hiệu quả giá trị di sản văn hóa theo đó cũng diễn ra mạnh mẽ.

Du khách quét mã QR tra cứu thông tin tại đền Cửa Ông (phường Cửa Ông).
Nhiều năm qua, đền Cửa Ông (phường Cửa Ông) luôn là điểm đến có sức hút lớn với người dân, du khách, nhất là vào mùa xuân. Từ đầu năm đến nay, đền Cửa Ông đã đón khoảng 108.000 lượt du khách đến tham quan, chiêm bái.
Để quảng bá, đưa di sản đến gần hơn với người dân và du khách, chuyển đổi số đang trở thành một trong những giải pháp quan trọng mà Ban Quản lý Di tích quốc gia đặc biệt đền Cửa Ông - Cặp Tiên thực hiện.
Hệ thống mã QR được đặt tại nhiều điểm trong khu di tích giúp du khách dễ dàng quét và tra cứu thông tin về lịch sử hình thành, kiến trúc, các hạng mục thờ tự cũng như những câu chuyện gắn liền với sự tích Đức Ông Hưng Nhượng Đại Vương Trần Quốc Tảng.
Nhiều hình ảnh, tư liệu về đền cũng được số hóa và đăng tải trên mạng xã hội facebook, giúp du khách có thể tìm hiểu trước khi đến tham quan. Thay vì chỉ đọc bảng giới thiệu truyền thống, du khách có thể tiếp cận nội dung đa phương tiện như hình ảnh, video, thuyết minh tự động ngay trên điện thoại thông minh. Điều này góp phần làm cho câu chuyện về di tích trở nên sinh động, dễ tiếp cận và hấp dẫn hơn.
Chị Đào Thị Huyền, du khách đến từ Hải Phòng, chia sẻ: Việc quét mã QR để nghe thuyết minh rất tiện lợi. Chỉ cần dùng điện thoại là có thể hiểu rõ hơn về lịch sử của đền và công lao của Đức Ông Trần Quốc Tảng. Cách làm này giúp chuyến tham quan trở nên thú vị hơn, đặc biệt với những người trẻ như chúng tôi.
Theo thống kê của Sở VH-TT&DL, Quảng Ninh hiện có 636 di tích/cụm di tích với 8 di tích quốc gia đặc biệt, 56 di tích quốc gia, 101 di tích cấp tỉnh, 471 di tích kiểm kê. Về di sản văn hoá phi vật thể, Quảng Ninh có 362 di sản được xếp vào 7 loại hình, trong đó có 19 di sản văn hoá phi vật thể quốc gia.
Quảng Ninh cũng là tỉnh đồng sở hữu 3 di sản thế giới gồm: Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà, Quần thể di tích - danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc và Then nghi lễ các dân tộc Tày - Nùng - Thái.

Giao diện của ứng dụng VR 360 giúp du khách có trải nghiệm mới về Di tích Quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh trên đảo Cô Tô. Ảnh: Duy Khoa
Để hiện thực hóa mục tiêu số hóa 100% di tích lịch sử, danh lam thắng cảnh, di sản văn hóa phi vật thể đã được xếp hạng, tỉnh tiếp tục tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực văn hóa.
Tại các điểm như Khu lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh (đặc khu Cô Tô), đình Trà Cổ (phường Móng Cái 1)… đã được gắn chip NFC miễn phí. Du khách có thể mở ra không gian số với nhiều tính năng được tích hợp chỉ với một chạm điện thoại kết nối NFC.
Cùng với đó, các cấp bộ Đoàn đã triển khai gắn gần 300 mã QR tại các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử - văn hóa, để tích hợp thông tin thuyết minh, hình ảnh, video clip toàn cảnh… giúp người dân và du khách dễ dàng tra cứu, tiếp cận thông tin di tích tiện lợi, sinh động hơn.
Hay như để quảng bá, giới thiệu Di sản văn hoá thế giới Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử, tỉnh chỉ đạo xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu số cụ thể các điểm du lịch, các di tích, danh thắng, thông tin về cơ sở lưu trú, nhà hàng, phương tiện di chuyển…; triển khai mã QR tại các điểm tham quan, hệ thống thuyết minh ảo hỗ trợ thuyết minh tiếng Việt và tiếng Anh. Xây dựng các ứng dụng du lịch thông minh giúp đáp ứng nhu cầu của khách du lịch; ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), Chatbot AI, Google Art and Culture.
Đồng thời, chiến lược kết hợp công nghệ với văn hoá, tạo dấu ấn riêng biệt trong trải nghiệm du lịch được triển khai như: Video 3600, tour thực tế ảo VR trải nghiệm quần thể Yên Tử. Bên cạnh đó, mời các KOL (người có tầm ảnh hưởng), người nổi tiếng (Hoa hậu, đại sứ du lịch...) thực hiện các video clip ngắn giới thiệu về Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử trên nền tảng mạng xã hội Youtube, Facebook, Tiktok; hoàn thiện, nâng cấp và vận hành hiệu quả trang Thông tin du lịch Quảng Ninh, trang thông tin giới thiệu về Quần thể di sản văn hoá thế giới Yên Tử.