Thời gian qua, Đảng ta đã ban hành 7 nghị quyết đột phá chiến lược trên các lĩnh vực trọng yếu. Một trong số đó là Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam do Bộ Chính trị ban hành ngày 7/1/2026. Nếu trước đây văn hóa được xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, thì Nghị quyết số 80-NQ/TW khẳng định văn hóa, con người là nền tảng của phát triển và phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc của đất nước.
Nghị quyết số 80-NQ/TW yêu cầu toàn hệ thống chính trị nhận thức đầy đủ vai trò nền tảng, sức mạnh nội sinh của văn hóa, tiếp cận văn hóa như một yếu tố cấu thành trực tiếp năng lực phát triển quốc gia, chứ không chỉ là lĩnh vực thuộc đời sống tinh thần. Trên cơ sở đó, lần đầu tiên văn hóa được xác định là một trong 4 trụ cột phát triển của đất nước cùng với chính trị, kinh tế, xã hội. Đồng thời, văn hóa còn được đặt ở vai trò hệ điều tiết của phát triển nhanh và bền vững.
Phát biểu trước Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế Nhà nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam của Bộ Chính trị sáng 25/2/2026, có sự tham dự của Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định, lần đầu tiên Nghị quyết số 80-NQ/TW đưa ra khái niệm văn hóa là hệ điều tiết. Lấy con người là trung tâm của phát triển. Văn hóa điều tiết bằng hệ giá trị và chuẩn mực trong mỗi con người, giúp điều hòa quan hệ giữa con người với tự nhiên, xã hội, cộng đồng và chính mình. Trong khi pháp luật điều chỉnh bằng chế tài, văn hóa điều chỉnh từ bên trong, tạo sự hài hòa ở cả tầm vĩ mô và vi mô. Đây được xem là nền tảng để xử lý các mối quan hệ lớn của đất nước mà Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã đặt ra.
Xuyên suốt Nghị quyết số 80-NQ/TW là mục tiêu xây dựng con người Việt Nam. Văn kiện nhấn mạnh phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người và xây dựng con người để phát triển văn hóa. Việc triển khai đồng bộ hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam được coi là giải pháp định hướng hành vi xã hội, điều tiết những biểu hiện lệch chuẩn, kết hợp giữa điều tiết bằng văn hóa và điều chỉnh bằng pháp luật.
Trong những năm qua, thực hiện các quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng, Quảng Ninh đã quan tâm và ban hành nhiều nghị quyết, chỉ đạo, định hướng về văn hóa, coi văn hóa là một trong những động lực cho mục tiêu xây dựng và phát triển của tỉnh. Cụ thể là chú trọng bảo tồn, gìn giữ và phát huy các di tích, danh lam thắng cảnh; phục dựng nhiều lễ hội văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh; xây dựng nhiều giá trị văn hóa thành sản phẩm du lịch; khơi gợi, phát huy các đặc trưng văn hóa của Quảng Ninh là văn hóa biển, văn hóa công nhân mỏ và văn hóa các dân tộc thiểu số. Việc chú trọng xây dựng con người Quảng Ninh mới được thể hiện cụ thể qua Nghị quyết 11-NQ/TU ngày 9/3/2018 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Quảng Ninh đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững, tiếp đó là Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 30/10/2023 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững.
Nghị quyết số 80-NQ/TW được ban hành, lần đầu tiên mục tiêu phát triển văn hóa được lượng hóa rõ ràng. Các ngành công nghiệp văn hóa phấn đấu đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và 9% vào năm 2045, hình thành 5-10 thương hiệu quốc gia. Đây là bước đột phá so với thực tế những năm qua khi mức chi chưa đạt 1,8% như quyết định. Trong số đó, phát triển các ngành công nghiệp văn hóa cũng là một trong những mục tiêu đặt ra của Quảng Ninh.