Không chỉ là miền hành hương mùa xuân quen thuộc, khu di tích - danh thắng Yên Tử nằm trong Quần thể di sản thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc đã và đang được định vị trở thành trung tâm du lịch văn hóa - tâm linh bốn mùa. Bước sang năm 2026 này, du lịch Yên Tử càng được thúc đẩy mạnh mẽ hơn với nhiều hoạt động du lịch, chương trình quảng bá, kích cầu… sôi động quanh năm.
Từ miền hành hương mùa lễ hội xuân
Trong tâm thức người Việt, Yên Tử từ lâu đã là miền đất thiêng, đất Phật gắn với hành trình tu hành của Phật hoàng Trần Nhân Tông, là điểm đến du lịch tâm linh nức tiếng. Thường niên, dòng người hành hương về Yên Tử mỗi dịp đầu xuân đã trở thành một nét văn hóa đặc trưng của vùng Đông Bắc.
Là danh thắng, điểm đến du lịch tâm linh nức tiếng, Yên Tử thu hút đông đảo du khách thập phương về tham quan, trảy hội.
Tháng 7/2025, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa thế giới. Dấu mốc này không chỉ khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của hệ thống di tích gắn với Thiền phái Trúc Lâm, mà còn đặt ra yêu cầu mới trong việc bảo tồn, khai thác và quảng bá di sản theo hướng bền vững.
Trong định hướng phát triển du lịch, mới đây lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh đã kết luận, xác định lấy năm 2026 là “Năm du lịch Yên Tử”, đồng thời dự kiến thúc đẩy tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch, thương mại và xúc tiến đầu tư tập trung tại khu di sản. Mục tiêu đặt ra là đón ít nhất 1 triệu lượt khách đến tham quan, chiêm bái Yên Tử trong năm 2026, qua đó tạo thêm động lực phát triển cho du lịch văn hóa tâm linh của tỉnh.
Việc lựa chọn chủ đề “Năm du lịch Yên Tử” cho thấy định hướng rõ ràng của Quảng Ninh trong việc đưa Yên Tử trở thành trung tâm du lịch văn hóa tâm linh lớn của Việt Nam, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa cho du lịch toàn tỉnh. Theo định hướng này, Yên Tử sẽ được ưu tiên tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, du lịch, thương mại và xúc tiến đầu tư gắn với chủ đề di sản. Cùng với đó, tỉnh cũng nghiên cứu xây dựng hệ thống lễ hội và sản phẩm du lịch theo mô hình bốn mùa, từng bước mở rộng không gian trải nghiệm để Yên Tử không chỉ sôi động trong mùa lễ hội đầu xuân như truyền thống, mà trở thành điểm đến văn hóa - sinh thái - tâm linh hoạt động quanh năm.
Những năm gần đây, sức hút của Yên Tử đã vượt ra ngoài phạm vi của một điểm hành hương thuần túy. Nhiều sự kiện văn hóa, du lịch và thể thao được tổ chức tại đây, góp phần đa dạng hóa trải nghiệm du lịch gắn với di sản. Sự gia tăng lượng khách trong thời gian gần đây cũng là minh chứng rõ nét cho sức hấp dẫn của điểm đến này.
Du khách nối tiếp nhau về dự lễ khai hội xuân Yên Tử 2026.
Theo thống kê, dịp Tết Nguyên đán 2026, Yên Tử đón khoảng 171.000 lượt khách, tăng hơn 2 lần so với cùng kỳ năm trước; riêng 3 ngày đầu sau khai hội Xuân Yên Tử, khu di tích đã đón hơn 60.000 lượt du khách và phật tử hành hương. Ba tháng đầu năm nay, Yên Tử dự kiến đón hơn 650.000 lượt khách.
Những con số ấy cho thấy sức hút của Yên Tử không chỉ nằm ở yếu tố tín ngưỡng, mà còn ở tiềm năng lớn của du lịch văn hóa - trải nghiệm. Từ vùng đất thiêng gắn với mùa lễ hội đầu xuân, Yên Tử đang đứng trước cơ hội chuyển mình trở thành điểm đến du lịch bốn mùa, nơi du khách không chỉ tìm về chốn thiền môn thanh tịnh mà còn khám phá thiên nhiên, lịch sử và chiều sâu văn hóa của vùng di sản đặc biệt này.
Mở rộng không gian du lịch bốn mùa
Không chỉ dừng ở mùa lễ hội đầu xuân, Quảng Ninh đang từng bước mở rộng không gian trải nghiệm Yên Tử thông qua chuỗi hoạt động văn hóa, du lịch và thể thao diễn ra suốt năm. Từ cuối năm 2025 đến năm nay, nhiều sự kiện quy mô lớn, các chính sách, định hướng hoạt động kích cầu, quảng bá du lịch được triển khai, tạo thành dòng chảy liên tục, góp phần gia tăng sức hút của điểm đến.
Một trong những chính sách đáng chú ý nhất là miễn phí tham quan Khu di tích và danh thắng Yên Tử đến hết năm 2028, theo nghị quyết của HĐND tỉnh. Quyết định này giúp du khách dễ dàng tiếp cận di sản hơn, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp phát triển các dịch vụ trải nghiệm, lưu trú và ẩm thực quanh khu vực. Bên cạnh đó, mới đây, doanh nghiệp cũng đã triển khai việc thực hiện miễn phí trông giữ ô tô, xe máy tại bến xe Hạ Kiệu đến hết năm 2026, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho du khách tham quan di sản.
Năm 2026, không chỉ có các hoạt động du lịch, lễ hội xuân, Yên Tử sẽ có nhiều chương trình, trải nghiệm du lịch đa dạng, hấp dẫn, hút khách thập phương.
Dịp này, Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử cũng triển khai mua bảo hiểm du lịch miễn phí cho toàn bộ du khách, góp phần nâng cao mức độ an toàn và chất lượng trải nghiệm tại điểm đến. Cùng với các chính sách kích cầu, không gian du lịch Yên Tử đang được quan tâm chỉnh trang đồng bộ.
Các điểm bán hàng được rà soát, sắp xếp lại; hệ thống biển chỉ dẫn, bảng thông tin du lịch được bổ sung, thay mới; các điểm nghỉ chân cho du khách được bố trí hợp lý. Công tác vệ sinh môi trường, an toàn thực phẩm và quản lý hàng hóa dự kiến được tăng cường, hướng tới xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, thân thiện. Ông Trần Đăng An (Lữ hành Halotour) cho rằng: Những chính sách này không chỉ giúp giảm chi phí cho du khách mà còn nâng cao cảm giác an toàn, thân thiện, qua đó tăng sức hấp dẫn của điểm đến.
Ở góc độ quản lý, nhiều ứng dụng công nghệ đang được triển khai. Hệ thống AI nhận diện du khách ra vào khu di tích hỗ trợ quản lý, thống kê và đảm bảo an ninh. Đồng thời, các nền tảng truyền thông số cùng hệ thống pano, màn hình LED quảng bá Yên Tử được đặt tại sân bay, cảng tàu du lịch và một số tuyến giao thông lớn nhằm tăng nhận diện điểm đến.
Không chỉ cải thiện hạ tầng và dịch vụ, Quảng Ninh còn hướng tới xây dựng chuỗi sự kiện trải dài suốt năm để tăng sức hấp dẫn cho Yên Tử. Mở đầu là Lễ hội Xuân Yên Tử 2026, khai hội ngày 26/2/2026 (mùng 10 tháng Giêng) tại Cung Trúc Lâm. Trong khuôn khổ mùa lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật được tổ chức, nổi bật là chương trình nghệ thuật đặc biệt “Non thiêng Yên Tử - Khí phách ngàn năm” diễn ra tối 7/3/2026, tái hiện lịch sử và tinh thần Phật giáo Trúc Lâm.
Nhiều hoạt động văn hóa - du lịch khác cũng đã và đang diễn ra, như “Xuân di sản - Tết làng Nương”, trình diễn nghệ thuật truyền thống, múa rồng, võ thuật; cùng hội chợ OCOP, ẩm thực vùng miền, triển lãm cổ vật nhà Trần, tạo thêm trải nghiệm cho du khách khi hành hương về vùng đất Phật.
Các hoạt động văn hóa nghệ thuật, quảng bá, kích cầu... được ngành du lịch định hướng triển khai trong thời gian tới ở Yên Tử, góp phần tạo nên điểm đến di sản bốn mùa hấp dẫn.
Về lâu dài, theo định hướng của tỉnh Quảng Ninh, Yên Tử sẽ được nghiên cứu xây dựng hệ thống lễ hội và các hoạt động văn hóa - du lịch tổ chức quanh năm theo mô hình bốn mùa. Bên cạnh mùa lễ hội truyền thống mùa xuân, các thời điểm khác trong năm sẽ phát triển thêm nhiều hoạt động trải nghiệm thiên nhiên, văn hóa, thể thao và thiền định. Qua đó, Yên Tử từng bước chuyển mạnh từ điểm hành hương theo mùa trở thành không gian du lịch di sản hoạt động quanh năm, không chỉ là miền hành hương mùa xuân mà sẽ trở thành điểm đến di sản bốn mùa hấp dẫn.