Ngày 21/4, tiếp tục đợt 2, Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu đã tiến hành thảo luận tại tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
Đại biểu Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, Tổ trưởng Tổ thảo luận số 14, phát biểu đề dẫn tại phiên thảo luận tổ.
Phát biểu định hướng thảo luận tổ, đại biểu Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, Tổ trưởng Tổ thảo luận số 14, nhấn mạnh: Việc sửa đổi các luật thuế nhằm tháo gỡ khó khăn cho người dân, doanh nghiệp, nhất là hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, đồng thời góp phần điều chỉnh hành vi tiêu dùng theo hướng thân thiện với môi trường.
Đại biểu cho rằng, một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh, dự kiến lên khoảng 1 tỷ đồng/năm. Bên cạnh đó, dự thảo cũng đưa ra các chính sách miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp cho các đối tượng có doanh thu thấp, với ngưỡng cụ thể do Chính phủ quy định.
Đối với thuế giá trị gia tăng, đại biểu đề nghị cần xem xét tính đồng bộ giữa các sắc thuế, cũng như đánh giá mức độ thuận lợi, rõ ràng trong quá trình áp dụng thực tế.
Đại biểu Quản Minh Cường, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, Tổ trưởng Tổ thảo luận số 14, phát biểu tại tổ.
Liên quan đến thuế thu nhập doanh nghiệp, đại biểu đặt vấn đề về hiệu quả chính sách miễn thuế, liệu có thực sự khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp hay có thể dẫn đến tình trạng chia nhỏ doanh nghiệp để né thuế. Đáng chú ý, trong lĩnh vực thuế tiêu thụ đặc biệt, đại biểu nhấn mạnh việc tiếp tục ưu đãi thuế đối với ô tô điện theo lộ trình, đồng thời gợi ý cần xem xét bổ sung chính sách với xe đạp điện – phương tiện phù hợp với điều kiện giao thông đô thị Việt Nam.
Đại biểu cũng lưu ý việc giảm thuế có thể ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách trong ngắn hạn, trong khi tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế có độ trễ. Do đó, cần tính toán kỹ lưỡng mức độ và lộ trình điều chỉnh để đảm bảo cân đối ngân sách. Đồng thời, đề nghị các chính sách thuế cần được thiết kế theo hướng minh bạch, ổn định, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, tránh gây tác động bất lợi đến các ngành sản xuất trong nước.
Đại biểu Trần Thị Kim Nhung, đại biểu hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, phát biểu thảo luận.
Tham gia thảo luận, đại biểu Trần Thị Kim Nhung, đại biểu hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, ĐBQH tỉnh Quảng Ninh bày tỏ sự đồng tình cao với nội dung báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tài chính - Ngân sách, đồng thời nêu một số ý kiến liên quan đến thẩm quyền và sự cần thiết của việc sửa đổi các luật thuế.
Đại biểu nhấn mạnh, dù có thể xem xét cơ chế ủy quyền lập pháp cho Chính phủ trong một số trường hợp, song việc sửa đổi các quy định về thuế cần tuân thủ nghiêm Hiến pháp. Hiến pháp quy định rõ thẩm quyền của Quốc hội trong việc quyết định, sửa đổi hoặc bãi bỏ các loại thuế, nên không thể ủy quyền cho cơ quan khác khi chưa có sửa đổi. Về sự cần thiết và tính cấp bách của việc trình dự thảo, các căn cứ được đưa ra hiện chưa thực sự thuyết phục để coi là vấn đề khẩn cấp cần bổ sung ngay trong kỳ họp. Do đó, cần xem xét kỹ lưỡng việc trình nội dung này.
Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị cân nhắc phạm vi sửa đổi, chỉ nên tập trung vào những nội dung thực sự cần thiết. Trong trường hợp có các đề xuất liên quan đến chính sách thuế từ các nghị quyết khác, như lĩnh vực văn hóa, thì nên tích hợp vào hệ thống pháp luật thuế để đảm bảo thống nhất và đúng thẩm quyền của Quốc hội. Đại biểu nhấn mạnh yêu cầu đảm bảo tính hợp hiến, hợp pháp và tính đồng bộ trong quá trình xây dựng, sửa đổi các luật thuế.
Đại biểu Vũ Ngọc Lâm, Phó Giám đốc Sở Tài chính, ĐBQH tỉnh Quảng Ninh, tham gia ý kiến.
Đồng tình với chủ trương sửa đổi các luật thuế nhằm giảm nghĩa vụ thuế cho doanh nghiệp và người dân, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh trong bối cảnh kinh tế còn nhiều khó khăn, biến động, đại biểu Vũ Ngọc Lâm, Phó Giám đốc Sở Tài chính, ĐBQH tỉnh Quảng Ninh cho rằng, các chính sách miễn, giảm thuế không chỉ hỗ trợ phục hồi sản xuất kinh doanh mà còn góp phần khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy việc vận động chuyển đổi vẫn gặp nhiều trở ngại do cơ chế, chính sách chưa đủ mạnh.
Đại biểu cũng nêu một số băn khoăn, trước hết Chính phủ cần có đánh giá cụ thể, toàn diện hơn về tác động của việc giảm thuế đến nguồn thu ngân sách, đặc biệt khi một số chính sách dự kiến kéo dài trong nhiều năm. Việc này nhằm đảm bảo cân đối ngân sách và tính bền vững của chính sách tài khóa. Ngoài ra, đối với đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho doanh nghiệp nhỏ, đại biểu cảnh báo nguy cơ phát sinh tình trạng doanh nghiệp không muốn mở rộng quy mô hoặc cố tình “chia nhỏ” để tiếp tục được hưởng ưu đãi thuế. Nguy cơ này được cho là rõ nét hơn trong các lĩnh vực thương mại, dịch vụ – nơi ít bị ràng buộc bởi năng lực sản xuất.
Đại biểu đề nghị cần đánh giá kỹ lưỡng cả hai chiều tác động của chính sách, đồng thời thiết kế các quy định phù hợp để vừa khuyến khích phát triển doanh nghiệp, vừa hạn chế hành vi lợi dụng chính sách. Đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng chính sách thuế phải đảm bảo hiệu quả lâu dài, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển thực chất, nâng cao năng lực tái đầu tư và tăng trưởng bền vững.