Thời gian qua, Quảng Ninh thực hiện sắp xếp bộ máy tổ chức chính trị theo hướng rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, để bộ máy vận hành thông suốt hơn và phục vụ nhân dân tốt hơn. Việc tinh gọn được triển khai đồng bộ từ tổ chức Đảng, cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp, đến khâu phân cấp, ủy quyền và số hóa thủ tục hành chính, tạo nên một bức tranh cải cách khá toàn diện.
Điểm nổi bật chính là sự chủ động trong tổ chức lại các đầu mối bên trong hệ thống chính trị. Trước hết ở khâu tổ chức Đảng và đội ngũ cán bộ, tỉnh đã hoàn thành tiếp nhận 38 tổ chức cơ sở Đảng, 554 tổ chức Đảng trực thuộc và 14.010 đảng viên từ 7 đảng bộ tập đoàn, tổng công ty, ngân hàng thương mại nhà nước về các đảng bộ xã, phường, đặc khu và Đảng bộ Than Quảng Ninh. Đến nay, Đảng bộ tỉnh có 770 tổ chức cơ sở Đảng với 118.978 đảng viên.
Lễ ký biên bản bàn giao, tiếp nhận các tổ chức Đảng trực thuộc Đảng ủy Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam về trực thuộc Đảng ủy Than Quảng Ninh (tháng 1/2026). Ảnh: Phạm Tăng
Đồng thời, tỉnh tiếp tục triển khai Sổ tay đảng viên điện tử và hệ thống cơ sở dữ liệu đảng viên 4.0, với 99,99% dữ liệu đã được làm sạch; 58/59 đảng bộ đã triển khai hệ thống dữ liệu đảng viên 4.0; 57/59 đảng bộ đã sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử. Điều này cho thấy việc tinh gọn bộ máy đang được đặt trong tiến trình hiện đại hóa quản trị Đảng, quản trị cán bộ và chuẩn hóa dữ liệu để giảm thủ công, tăng tính minh bạch.
Về phía tổ chức chính quyền, ở cấp tỉnh, 100% cơ quan chuyên môn và phòng chuyên môn đã được phê duyệt quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức theo quy định, giúp mỗi cơ quan vận hành rõ ràng hơn.
Đối với các xã, phường, đặc khu, tỉnh đã từng bước tổ chức lại phù hợp hơn với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; nhiều nơi được bố trí 5 phòng chuyên môn và tương đương, trên cơ sở tách Phòng Kinh tế hoặc Phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị thành 2 mảng chức năng rõ hơn, từ đó chuyên biệt hóa quản lý về tài chính, kế hoạch, công thương; xây dựng, nông nghiệp, tài nguyên và môi trường.
Về biên chế và nhân lực, tỉnh có cách làm khá quyết liệt nhưng có kiểm soát. Tổng số lượng người làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập của tỉnh năm 2026 là 23.845 người, trong đó các sở, ban, ngành còn 3.876 chỉ tiêu (giảm 1.737 chỉ tiêu); ngược lại, cấp xã được tăng lên 19.659 chỉ tiêu (tăng 1.737 chỉ tiêu). Cách điều chỉnh này phản ánh rõ tinh thần “đưa người về đúng việc, đưa nguồn lực về nơi cần nhất”, nhất là khi cấp xã trở thành nơi trực tiếp tiếp nhận, xử lý nhiều nhiệm vụ hơn trong mô hình mới.
Lãnh đạo phường Hạ Long kiểm tra các dự án chỉnh trang đô thị trên địa bàn.
Cùng với đó, tỉnh cũng quy định số lượng cấp phó của 164 phòng chuyên môn và tương đương, 54 trung tâm phục vụ hành chính công cấp xã, đồng thời ấn định số lượng cấp phó của 14 cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh và số lượng Phó Chủ tịch UBND cấp xã theo từng nhóm đơn vị hành chính, nhằm tránh phình to bộ máy.
Tinh gọn bộ máy ở Quảng Ninh không đi theo cách cơ học, mà gắn chặt với phân cấp, ủy quyền. Từ tháng 7/2025 đến tháng 3/2026, UBND tỉnh và Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành 61 quyết định phân cấp, ủy quyền, trải rộng trên nhiều lĩnh vực, như nội vụ, tài chính, KH&CN, văn hóa, thể thao, du lịch, thanh tra, NN&MT, công thương, xây dựng. Điều này cho thấy mục tiêu không dừng ở việc “gọn”, mà còn phải “mạnh”, cấp nào làm tốt việc của cấp đó, giảm tầng nấc trung gian, tăng tính chủ động cho cơ sở.
Một điểm rất đáng chú ý là việc sắp xếp lại các đơn vị sự nghiệp công lập gắn trực tiếp với nhu cầu phục vụ dân sinh. Tỉnh đã chuyển giao nguyên trạng 55 trạm y tế và 92 điểm trạm về UBND các xã, phường, đặc khu quản lý để thành lập trạm y tế là đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp xã; đồng thời hoàn thành kiện toàn Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và cấp xã từ ngày 1/1/2026. Cùng với đó, 1.518 viên chức và người lao động khi chuyển giao các trạm y tế; 339 công chức, viên chức, người lao động khi chuyển giao trung tâm phục vụ hành chính công và 163 người làm công tác GPMB cũng được rà soát, sắp xếp, điều chuyển theo yêu cầu nhiệm vụ.
Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Hà Tu giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. Ảnh: Cao Quỳnh
Hiệu quả của việc sắp xếp bộ máy còn thể hiện rất rõ ở chất lượng giải quyết thủ tục hành chính. Đến hết quý I/2026, toàn tỉnh có 2.267 thủ tục hành chính ở 2 cấp chính quyền; 100% danh mục đã được ban hành quy trình nội bộ và cấu hình quy trình điện tử. 1.323/2.267 thủ tục đã được cắt giảm thời gian giải quyết, tương đương 58,35%, với tổng thời gian cắt giảm là 10.287 ngày làm việc. Từ ngày 1/7/2025 đến 14/3/2026, toàn tỉnh đã tiếp nhận 500.905 hồ sơ, giải quyết 475.624 hồ sơ, đạt 98,6% đúng và trước hạn, đồng thời thực hiện thu phí, lệ phí 100% qua thanh toán điện tử, không dùng tiền mặt.
Để bộ máy sau sắp xếp không chỉ gọn mà còn vận hành tốt, tỉnh đặc biệt chú trọng phân bổ nhân lực và đào tạo, bồi dưỡng. Từ ngày 1/7/2025 đến nay, tỉnh đã tiếp nhận, biệt phái 225 công chức, viên chức tại các địa phương; riêng tháng 1/2026, tỉnh bố trí, sắp xếp 1.518 viên chức, người lao động ở trạm y tế, 339 người ở trung tâm hành chính công và hàng trăm lượt cán bộ công tác liên quan khác.
Cùng với đó, tỉnh tổ chức tập huấn cho 380 cán bộ, công chức tham gia quy trình giải quyết thủ tục đất đai; triển khai 4 lớp bồi dưỡng về thực hành công nghệ thông tin, ứng dụng AI cho 216 cán bộ, công chức cấp xã; duy trì các nhóm trao đổi thường xuyên để kịp thời tháo gỡ khó khăn từ cơ sở.
Việc sắp xếp tổ chức bộ máy ở Quảng Ninh đang cho thấy hướng đi đúng và cách làm bài bản. Bộ máy sau sắp xếp không chỉ gọn hơn, mà còn vận hành linh hoạt, rõ việc, rõ trách nhiệm hơn; nhiều thủ tục được giải quyết nhanh hơn, người dân và doanh nghiệp cũng thuận lợi hơn khi tiếp cận dịch vụ công. Từ những kết quả bước đầu đó, Quảng Ninh đang từng bước xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu quả, thực sự gần dân, sát dân và phục vụ tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.