Với đặc thù địa bàn rộng, nhiều đảo, nhiều tuyến giao thông thủy và hoạt động kinh tế biển sôi động, công tác phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn ở đặc khu Vân Đồn luôn được đặt trong trạng thái chủ động, sẵn sàng từ sớm, từ xa, từ cơ sở.
Cán bộ, chiến sĩ Ban Chỉ huy PTKV 3 - Đặc khu Vân Đồn lên phương án tìm kiếm cứu nạn trên biển. Ảnh: Đơn vị cung cấp.
Trao đổi về công tác PCTT-TKCN trên địa bàn, Đại tá Nguyễn Tiến Vinh, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy PTKV 3 - Đặc khu Vân Đồn, cho biết: Vân Đồn là địa bàn biển đảo có nhiều yếu tố đặc thù, giao thông giữa trung tâm đặc khu với các tuyến đảo ngoài chủ yếu bằng đường thủy; nhiều cửa sông, luồng lạch, bến cảng, vũng vịnh, bãi triều ven biển, trong khi các đảo phân bố rộng, có nơi độc lập, chia cắt. Chính đặc điểm đó khiến công tác PCTT-TKCN trên biển luôn tiềm ẩn nhiều khó khăn, nhất là khi xảy ra bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, lốc xoáy hoặc sự cố bất ngờ.
Từ thực tế này, Ban Chỉ huy PTKV 3 thường xuyên quán triệt nhiệm vụ phòng thủ dân sự, PCTT-TKCN đến từng cán bộ, chiến sĩ; đồng thời tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương bổ sung, hoàn thiện các phương án ứng phó, trong đó lực lượng vũ trang giữ vai trò nòng cốt. Với quan điểm “phòng là chính, tích cực, chủ động, ứng cứu nhanh, hiệu quả”, đơn vị vận dụng hiệu quả phương châm “4 tại chỗ”, lấy lực lượng vũ trang và dân quân tự vệ làm nòng cốt, sẵn sàng huy động người, phương tiện, vật tư để xử lý kịp thời các tình huống, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.
Thực hiện phương châm đó, Ban Chỉ huy PTKV 3 duy trì nghiêm chế độ trực chỉ huy, trực ban, trực PCTT-TKCN; phối hợp với các lực lượng chức năng nắm chắc tình hình tàu thuyền, các hộ nuôi trồng thủy sản, các địa phương có nguy cơ xảy ra lũ lụt, sạt lở. Công tác kiểm tra, khảo sát các khu vực trọng điểm như: Hệ thống kho tàng, doanh trại, trụ sở làm việc, khu neo đậu tàu thuyền, khu vực thường xảy ra lốc xoáy, ngập lụt, sạt lở đất được triển khai thường xuyên, làm cơ sở để xây dựng, điều chỉnh phương án ứng phó phù hợp với thực tế.
Không chờ đến khi thiên tai xảy ra, công tác chuẩn bị được thực hiện ngay từ trước mùa mưa bão. Ban Chỉ huy PTKV 3 tổ chức dọn vệ sinh, nạo vét hệ thống thoát nước, phát quang cây xanh; sửa chữa, gia cố các vị trí xung yếu có nguy cơ mất an toàn khi có mưa bão với hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ, dân quân tự vệ tham gia.
Trước khi bão đổ bộ, các lực lượng triển khai hệ thống cảnh báo sớm bằng loa truyền thanh, tin nhắn khẩn cấp, biển cảnh báo tại khu vực nguy hiểm; cập nhật diễn biến thời tiết qua ứng dụng, bản đồ số, hệ thống radar thời tiết. Trung tâm điều hành chỉ huy PCTT-TKCN được kết nối liên thông từ cấp thôn, khu đến đặc khu. Các tổ đội PCTT-TKCN tại cơ sở được thành lập, trong đó lực lượng vũ trang là nòng cốt; phương tiện, trang bị như: Xuồng cao tốc, ca nô, bộ đàm, áo phao, đèn pin, thiết bị y tế và phương tiện thông tin được chuẩn bị sẵn sàng phục vụ tìm kiếm cứu nạn.
Cán bộ, chiến sĩ Ban Chỉ huy PTKV 3 - Đặc khu Vân Đồn tham gia cứu hộ, cứu nạn cho người dân. Ảnh: Đơn vị cung cấp.
Nhờ chủ động từ sớm, công tác bảo đảm an toàn cho người dân, du khách và tàu thuyền đạt nhiều kết quả rõ nét. Từ năm 2025 đến nay, lực lượng chức năng đã hướng dẫn sắp xếp trên 2.500 lượt tàu, thuyền vào khu neo đậu tránh trú bão tại Cảng Ao Tiên, Cảng Cái Rồng và các khu neo đậu liên quan; hỗ trợ nhân dân chằng chống nhà cửa, di chuyển người, tài sản, gia súc, các hộ nuôi trồng thủy hải sản trên biển hàng nghìn lượt. Đặc biệt, các lực lượng đã phối hợp đón, đưa khoảng 9.700 lượt khách du lịch trên các tuyến đảo vào bờ an toàn trước khi bão đổ bộ.
Đơn vị cũng thực hiện 12 vụ tìm kiếm cứu nạn trên vùng biển Vân Đồn, Cô Tô với trên 50 lượt tàu, xuồng. Riêng tháng 5/2026, lực lượng của đơn vị tham gia cứu nạn 1 người dân trong vụ đắm tàu tại khu vực đảo Bạch Long Vỹ, đưa nạn nhân vào bờ an toàn, sức khỏe ổn định. Cùng với đó, lực lượng vũ trang địa phương còn tích cực tham gia phòng cháy, chữa cháy rừng; góp phần bảo vệ tài nguyên, môi trường và an toàn đời sống nhân dân.
Từ thực tiễn ứng phó các đợt mưa bão, thiên tai, Đại tá Nguyễn Tiến Vinh cho rằng: “Công tác điều hành của các cấp phải luôn đi trước một bước. Quá trình chỉ đạo, ứng phó PCTT-TKCN và khắc phục hậu quả phải quyết liệt, đồng bộ, thống nhất; nhanh nhạy, kiên quyết, phù hợp với diễn biến thực tiễn”.