Sẽ có chính sách giáo dục đặc biệt cho dân tộc rất ít người

17/07/2012 08:35
Các dân tộc rất ít người ở Việt Nam chủ yếu cư trú trên địa bàn vùng sâu, vùng xa thuộc các tỉnh miền núi biên giới, nơi có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn như Hà Giang, Lào Cai, Kon Tum, Lai Châu, Điện Biên, Nghệ An, Đắk Lắk. Hầu hết các dân tộc trên chỉ có tiếng nói, không có chữ viết, bản sắc văn hóa các dân tộc đang bị mai một dần, tỷ lệ đói nghèo thuộc diện cao nhất nước. Nhiều dân tộc cư trú ở các vùng sâu còn chưa có điện sinh hoạt, trong đó có dân tộc Mảng chưa từng được dùng điện.

Theo báo cáo của Vụ Giáo dục Dân tộc thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo,  mỗi dân tộc rất ít người chỉ có khoảng 60 đến 900 trẻ em trong độ tuổi đến trường (từ 1 đến 14 tuổi). Tỷ lệ trẻ em đi học các cấp đúng độ tuổi của các dân tộc rất ít người là rất thấp. Tính đến năm 2007 mới chỉ có 29 em theo học đến bậc cao đẳng, đại học. Cá biệt có dân tộc từ trước tới nay mới có 1 học sinh học tới bậc cao đẳng. Hiện nay, mặc dù mạng lưới giáo dục phổ thông các cấp đã phủ kín đến các xã, nhưng đối với học sinh các dân tộc rất ít người , các hình thức giáo dục thông thường không đạt hiệu quả vì khả năng nhận thức và tiếp thu kiến thức của học sinh khá hạn chế. Trong quá trình học tập, các em thụ động và hay quên. Một trong những lý do ảnh hưởng rất lớn đến khả năng học tập và tiếp thu kiến thức của các em là kỹ năng sử dụng Tiếng Việt chưa cao. Cá biệt, có em vào lớp 1 còn chưa biết tiếng Việt. Mặt khác, thực tế hiện nay cho thấy, số lượng đội ngũ giáo viên là người dân tộc hoặc biết tiếng dân tộc rất ít, trình độ chuyên môn còn hạn chế, thiếu hiểu biết về tâm lý học dân tộc, về phong tục tập quán của các dân tộc, do đó  trong quá trình học thầy và trò giao tiếp bị hạn chế bởi rào cản ngôn ngữ, làm hạn chế khả năng tiếp thu và truyền đạt kiến thức của cả thày và trò. Bên cạnh đó, mạng lưới trường lớp và cơ sở vật chất chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu dạy và học cũng là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng dạy và học. Một số nơi vẫn còn phải sử dụng phòng học tạm (như Mường Tè, Lai Châu hiện vẫn còn 13/20 bản sử dụng phòng học tạm). Nhiều nơi các điểm trường chưa có điều kiện tách riêng hệ thống các trường mầm non và trường tiểu học (như các dân tộc Cơ Lao, Pu Péo, Bố Y).
Tháng 9/2008, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo tiến hành xây dựng Đề án Phát triển giáo dục cho các dân tộc rất ít người nhằm đưa ra những chính sách đặc biệt để phát triển giáo dục đào tạo đối với các dân tộc này. Đề án đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo soạn thảo và đang tổ chức lấy ý kiến đóng góp của đông đảo các bộ, ngành liên quan. Mục tiêu của Đề án là tất cả trẻ em, học sinh, sinh viên các dân tộc rất ít người đều được hưởng chế độ chăm sóc, nuôi dưỡng đặc biệt; được giáo dục, rèn luyện tốt để có trình độ văn hóa, trình độ nghề, góp phần phát triển bền vững mục tiêu bảo tồn và phát triển cộng đồng. Mục tiêu cụ thể của Đề án là 100% trẻ em các dân tộc rất ít người trong độ tuổi 3 - 5 tuổi được hỗ trợ tiền ăn, quần áo, được chăm sóc, nuôi dưỡng tại các trường mầm non; 100% học sinh cấp tiểu học được học tại các trường Phổ thông Dân tộc bán trú; được hỗ trợ học bổng, quần áo... và cơm trưa. Đảm bảo 100% học sinh các dân tộc rất ít người hoàn thành chương trình giáo dục tiểu học; 100% học sinh sau khi hoàn thành chương trình giáo dục  tiểu học được vào học tại các Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú (PTDTNT) huyện hoặc trường PTDTNT tỉnh; 100% học sinh dân tộc rất ít người tốt nghiệp THCS được vào học tại trường PTDTNT tỉnh và được nuôi, dạy, có chính sách hỗ trợ đặc biệt. Ngoài ra, Đề án còn có mục tiêu đảm bảo cơ sở vật chất, cung cấp thiết bị, đồ dùng dạy học cho các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học và hỗ trợ các Trường Phổ thông Dân tộc Nội trú đủ điều kiện nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em, học sinh của 9   dân tộc rất ít người . Đề án cũng đưa ra các giải pháp đặc biệt  để thực hiện những mục tiêu đề ra như: Nhà nước sẽ đầu tư xây dựng cơ sở vật chất phù hợp để hình thành các điểm trường lớp bán trú dành riêng cho con em dân tộc rất ít người , đào tạo đội ngũ giáo viên có chuẩn kiến thức và biết tiếng dân tộc nơi mình công tác, có chính sách ưu tiên thu hút đội ngũ giáo viên đến giảng dạy cho học sinh dân tộc rất ít người . Một kế hoạch lớn biên soạn giáo trình, xây dựng các chương trình sinh hoạt ngoại khóa phù hợp với truyền thống văn hóa của đồng bào cũng được khởi động.
 Để lấy ý kiến rộng rãi bổ sung cho Đề án Phát triển giáo dục cho các dân tộc rất ít người và bổ sung cơ sở thực tiễn trong việc xây dựng chính sách giáo dục đặc biệt cho các dân tộc rất ít người ,  vừa qua tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức Hội thảo “ Phát triển giáo dục cho các dân tộc rất ít người” với sự tham gia của đại diện Uỷ ban Dân tộc, một số đơn vị liên quan và lãnh đạo các Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh có dân tộc rất ít người, các Trường Dân tộc và đại diện một số tổ chức nước ngoài. Tại hội thảo, các đại biểu đã trao đổi kinh nghiệm, tập trung đánh giá và kiến nghị nhiều giải pháp nhằm phát triển giáo dục cho các dân tộc rất ít người như giúp trẻ tiếp cận Tiếng Việt ngay từ nhỏ, tăng cường cơ sở vật chất thiết bị trường học, đào tạo bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục cho vùng dân tộc rất ít người, biên soạn tài liệu đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh dân tộc rất ít người, xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục và trẻ em, học sinh, sinh viên ...
Đề án Phát triển giáo dục cho các dân tộc rất ít người   dự kiến sẽ hoàn thiện và trình Chính phủ vào cuối năm 2009. Nếu Đề án được thông qua, đấy sẽ là một cơ hội lớn cho các dân tộc rất ít người trong việc nâng cao trình độ dân trí góp phần phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống, đảm bảo quyền, lợi ích chính đáng của các dân tộc rất ít người trong đại gia đình các dân tộc Việt Nam./.                                                                       


Tìm kiếm theo chuyên mục - nội dung - ngày tháng

Tin Nóng
Tin tiêu điểm

Lịch công tác trống

Website liên kết
Thống kê truy cập
Hôm nay: 660
Đã truy cập: 921133