1. Chuyển đổi số thay đổi căn bản cách thức giải quyết thủ tục hành chính

Chuyển đổi số đã thay đổi căn bản cách thức tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính (TTHC), giúp các tổ chức tôn giáo, cơ sở đào tạo tôn giáo và người dân thực hiện nghĩa vụ hành chính một cách dễ dàng và minh bạch hơn.

- Đa dạng hóa kênh nộp hồ sơ: Hầu hết các TTHC quan trọng (như đề nghị công nhận tổ chức tôn giáo, thành lập cơ sở đào tạo) đều được triển khai giải quyết theo nhiều hình thức hiện đại. Phương thức ưu tiên hàng đầu là qua Cổng Dịch vụ công trực tuyến (áp dụng từ cấp Trung ương đến cấp tỉnh/xã). Bên cạnh đó, tổ chức có thể nộp và nhận kết quả qua dịch vụ bưu chính công ích hoặc trực tiếp tại Bộ phận Tiếp nhận và trả kết quả.

- Tăng cường minh bạch và tương tác: Các cơ quan quản lý nhà nước sử dụng kênh kỹ thuật số để tương tác với người nộp hồ sơ, chủ yếu qua thư điện tử hoặc tin nhắn điện thoại. Cơ chế này giúp hướng dẫn tổ chức bổ sung, hoàn thiện hồ sơ ngay lập tức khi hồ sơ chưa đầy đủ. Quan trọng hơn, tất cả các quyết định từ chối đều phải được trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do, đảm bảo tính minh bạch.

2. "Gỡ Bỏ" rào cản hành chính.

Cải cách hành chính đã tập trung loại bỏ các yêu cầu không cần thiết, trực tiếp giảm chi phí tuân thủ cho các tổ chức tôn giáo.

- Lệ phí bằng 0: Đây là biện pháp hỗ trợ rõ ràng nhất, khi hầu hết các TTHC cốt lõi ở cả cấp Trung ương và cấp tỉnh đều được quy định Lệ phí: Không có.

- Đơn giản hóa hồ sơ: Việc loại bỏ các yêu cầu giấy tờ phức tạp giúp các tổ chức tôn giáo giải phóng nguồn lực để tập trung vào các hoạt động chính (như hoạt động tôn giáo, đào tạo, từ thiện). Cụ thể, yêu cầu về "Phiếu lý lịch tư pháp" đã được loại bỏ khỏi thành phần hồ sơ của nhiều thủ tục quan trọng (ví dụ: đề nghị công nhận tổ chức tôn giáo có địa bàn hoạt động ở nhiều tỉnh, thành lập tổ chức tôn giáo trực thuộc).

- Rút ngắn thời gian: Nhiều TTHC được quy định thời hạn giải quyết cụ thể và ngắn gọn. Ví dụ, thủ tục thay đổi tên tổ chức tôn giáo (cấp Trung ương/tỉnh) và thủ tục đăng ký sửa đổi hiến chương (cấp Trung ương) chỉ còn 30 ngày.

3. Minh bạch và trách nhiệm pháp lý rõ ràng

Các quy định cũng nhấn mạnh yếu tố minh bạch nhằm tạo điều kiện thuận lợi và niềm tin cho các tổ chức khi hoạt động.

- Công khai thông tin: Quyết định chấp thuận giải thể tổ chức tôn giáo của Bộ Dân tộc và Tôn giáo hoặc UBND cấp tỉnh phải được công bố công khai trên Cổng hoặc Trang thông tin điện tử của cơ quan ra quyết định.

- Trách nhiệm quản lý tài trợ: Tổ chức tôn giáo khi tiếp nhận tài trợ từ nước ngoài phải cam kết và đảm bảo các khoản tài trợ được công khai, minh bạch, đúng mục đích.

- Giảm thiểu thủ tục thông báo: Đối với nhiều hoạt động quản lý nội bộ (như thông báo danh mục hoạt động tôn giáo hằng năm), thời hạn giải quyết được quy định là "Không quy định". Điều này có nghĩa là quy trình chỉ cần tiếp nhận và lưu trữ thông báo mà không cần thời gian thẩm định/phê duyệt kéo dài, giúp tổ chức chủ động hơn.

Thông qua việc triển khai mạnh mẽ Cổng dịch vụ công trực tuyến, loại bỏ các rào cản giấy tờ (như Phiếu lý lịch tư pháp) và miễn hoàn toàn lệ phí cho các thủ tục thiết yếu, cơ quan quản lý nhà nước đang kiến tạo một môi trường hoạt động thuận lợi, minh bạch. Mục tiêu cuối cùng là giúp các tổ chức tôn giáo và người dân tiết kiệm thời gian, chi phí, qua đó giải phóng nguồn lực để đóng góp vào sự phát triển chung của xã hội.