Xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực quan trọng hàng đầu để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Nghị quyết số 13-NQ/TU ngày 28/4/2023 về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030. Sau hơn một năm triển khai thực hiện, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tỉnh Quảng Ninh có nhiều chuyển biến tích cực.
Những kết quả nổi bật
Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, công tác lãnh đạo, chỉ đạo được thống nhất, đồng bộ từ cấp ủy, chính quyền xuống cơ sở gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Các hoạt động cơ bản được chủ động triển khai, kiểm đếm thường xuyên, bám sát với mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp của Nghị quyết. Với 07 nhóm mục tiêu cụ thể được đặt ra tại Nghị quyết, cho đến nay, sau hơn 01 năm triển khai, đã có một số chỉ tiêu hoàn thành như: đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt mức 50%; 02 nhãn hiệu được đăng ký bảo hộ nhãn hiệu quốc tế là “Bột mì Cái Lân” và “Gốm, gạch ngói Đất Việt”; 12 sáng chế, 17 giải phát hữu ích đã được cấp văn bằng bảo hộ; chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh năm 2023 xếp thứ 9/63 tỉnh, thành phố; khai thác và phát triển thương hiệu cho 74 sản phẩm là sản phẩm đặc sản, thế mạnh của địa phương, góp phần nâng cao giá trị, sức cạnh tranh của sản phẩm.
Ứng dụng công nghệ vào nâng cao năng lực sản xuất của doanh nghiệp tại KCN Cảng biển Hải Hà. Ảnh: baoquangninh.vn
Nhân lực cho khoa học và công nghệ được quan tâm, tăng cường. Với phương châm chú trọng “đào tạo tại chỗ, nhập cư lãnh đạo và hợp tác chuyên gia”, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành, thực hiện nhiều chính sách nhằm thu hút, đãi ngộ nguồn nhân lực chất lượng cao, trí thức khoa học và công nghệ, đặc biệt là nguồn nhân lực trẻ như: Nghị quyết số 28/2023/NQ-HĐND ngày 08/12/2023 của HĐND tỉnh quy định chính sách thu hút bác sỹ về làm việc tại một số đơn vị thuộc tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025; Chính sách thu hút sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ làm việc trong các cơ quan Đảng, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cấp tỉnh, cấp huyện; các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc tỉnh Quảng Ninh; hỗ trợ đào tạo sau đại học đối với viên chức trong lĩnh vực y khoa, y học dự phòng tại các đơn vị sự nghiệp công lập ngành y tế tuyến tỉnh, tuyến huyện; chính sách thu hút đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao tại Trường Đại học Hạ Long, Trường Cao đẳng Việt – Hàn, Trường Cao đẳng Y tế Quảng Ninh giai đoạn 2021-2025; chế độ thưởng, hỗ trợ trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.... Cùng với đó, tỉnh duy trì đào tạo, bồi dưỡng trong và ngoài nước cho đội ngũ cán bộ, quản lý, nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu và xu thế phát triển trong tình hình mới. Đồng thời thu hút, mời gọi các đơn vị tư vấn, chuyên gia tham gia trong quá trình xây dựng, tư vấn, thẩm định các đề án, dự án lớn, nhiệm vụ khoa học và công nghệ của tỉnh. Các hoạt động khuyến khích nghiên cứu, sáng tạo khoa học kỹ thuật trong các sở, ngành, đơn vị, nhà trường, doanh nghiệp được ưu tiên tiếp sức, khích lệ, thông qua các cuộc thi, hội thi, từng bước lan tỏa phong trào sáng tạo trong nhân dân.
Phát triển và khai thác hạ tầng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là một trong những điểm sáng trong triển khai thực hiện Nghị quyết 13-NQ/TU của tỉnh Quảng Ninh. Sau hơn 01 năm thực hiện, hạ tầng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo từng bước phát triển, đảm bảo đủ khả năng tiếp thu, làm chủ, phát triển và chuyển giao công nghệ tiên tiến, ứng dụng vào sản xuất, gắn với phát triển đồng bộ hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. Tỉnh Quảng Ninh đã đưa Trung tâm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hỗ trợ chuyển đổi số vào hoạt động nhằm cung cấp không gian, tiện ích, phương tiện phục vụ cho các hoạt động phát triển thử nghiệm thực tế ý tưởng, sáng kiến phục vụ cộng đồng. Đến hiện tại, tỉnh đã có 39 phòng thí nghiệm đạt tiêu chuẩn LAS, VILAS; nhiều doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển hạ tầng ứng dụng công nghệ cao, nổi bật là dự án trang trại nuôi lợn công nghệ cao Greentech tại xã Quảng Sơn, huyện Hải Hà do Công ty cổ phần chăn nuôi Greentech đầu tư; dự án khu chế biến nông sản công nghệ cao tại phường Đức Chính, thị xã Đông Triều do Công ty TNHH MTV F-One global foods đầu tư. Hiện nay, tỉnh tiếp tục triển khai một số đề án như: xây dựng “Khu trình diễn, giới thiệu, chuyển giao mô hình thực nghiệm ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ, lưu trữ nguồn gen tỉnh Quảng Ninh”; thành lập khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại Tiên Yên; thành lập khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại Đầm Hà và một số đề án, dự án khác theo kế hoạch đề ra. Việc quan tâm, đầu tư phát triển và khai thác hiệu quả hạ tầng khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thể hiện rất rõ quyết tâm chính trị cao của tỉnh Quảng Ninh trong việc đưa khoa học công nghệ trở thành nòng cốt thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương.
Tỉnh Quảng Ninh tiếp tục ưu tiên, chỉ đạo có trọng tâm, trọng điểm việc nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Năm 2023, Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt 28 nhiệm vụ; Sở Khoa học và công nghệ quản lý 37 nhiệm vụ chuyển tiếp. Các nhiệm vụ thực hiện nghiên cứu ứng dụng tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm được Tỉnh ủy, UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo như: Kinh tế biển, công nghiệp chế biến chế tạo, năng lượng tái tạo, nguồn nhân lực chất lượng cao, chuyển đổi số, kinh tế số, xã hội số... và được các cơ quan của tỉnh cam kết tiếp nhận, ứng dụng sau khi kết thúc. Tăng cường hoạt động quản lý, khai thác và phát triển 71 nhãn hiệu sản phẩm gắn với địa danh của tỉnh Quảng Ninh đã được bảo hộ tại Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học và công nghệ; đề xuất bảo hộ tại Châu Âu theo hiệp định EVFTA cho 04 chỉ dẫn địa lý mai vàng Yên Tử, ngán Quảng Ninh, chả mực Hạ Long, sá sùng Vân Đồn; đăng ký bảo hộ quốc tế cho 02 sản phẩm; hỗ trợ khai thác, phát triển 10 sáng chế, 9 giải pháp hữu ích... Các địa phương, đơn vị, doanh nghiệp cũng tăng cường thực hiện các nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý, điều hành sản xuất; mạnh dạn nghiên cứu, đầu tư ứng dụng công nghệ mới, công nghệ hiện đại, tối ưu hóa quy trình sản xuất, thực hiện chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, góp phần phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững.
Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Lưu Quang thăm gian hàng của Công ty CP Gốm Đất Việt – doanh nghiệp KHCN tiêu biểu của tỉnh Quảng Ninh tại sự kiện Kết nối công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam năm 2023.
Các hoạt động của Sàn Giao dịch công nghệ và thiết bị tỉnh Quảng Ninh, Cà phê công nghệ - Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo được duy trì và đổi mới sáng tạo trong triển khai. Đặc biệt, tỉnh phối hợp với Bộ Khoa học và công nghệ đăng cai tổ chức thành công sự kiện “Kết nối công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2023” đã ghi dấu ấn mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư, doanh nghiệp, đại diện các tổ chức, tập đoàn, hiệp hội doanh nghiệp trong nước và quốc tế..., mang đến cơ hội kết nối, chuyển giao công nghệ, hợp tác và đầu tư cho các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng như các tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế.
Tiếp tục triển khai quyết liệt để hoàn thành các mục tiêu đề ra
Sau hơn 01 năm triển khai Nghị quyết 13-NQ/TU, hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của tỉnh Quảng Ninh đã có những chuyển biến tích cực, tuy nhiên vẫn còn một số tồn tại, hạn chế về: hạ tầng khoa học và công nghệ còn thiếu và chưa đáp ứng được yêu cầu; ứng dụng công nghệ cao, công nghệ hiện đại vào sản xuất, chế biến còn hạn chế, chưa tạo được đột phá để nâng cao giá trị gia tăng, sức cạnh tranh của sản phẩm, của ngành; đóng góp của Kinh tế số trong GRDP còn thấp; nguồn vốn cho khoa học và công nghệ chủ yếu vẫn từ khu vực công và một số doanh nghiệp nhà nước, chỉ số đổi mới sáng tạo cấp tỉnh còn nhiều trụ cột có chỉ số thấp.
Thời gian tới, tỉnh Quảng Ninh tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, rà soát lại các chỉ tiêu đặt ra trong Nghị quyết để xây dựng lộ trình thực hiện phù hợp. Trong đó, tập trung nghiên cứu, xây dựng cơ chế, chính sách để tạo môi trường thuận lợi thu hút nguồn nhân lực khoa học và công nghệ, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao từ cả trong nước và nước ngoài, nguồn cán bộ khoa học và công nghệ từ sinh viên xuất sắc; xây dựng cơ chế khuyến khích nhóm nghiên cứu khoa học và công nghệ trẻ; phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo; đẩy mạnh ứng dụng, chuyển giao, đổi mới khoa học và công nghệ vào các lĩnh vực trọng tâm như: Công nghiệp chế biến chế tạo, du lịch - dịch vụ, kinh tế biển, chuyển đổi số, y tế, giáo dục, giao thông, an ninh trật tự và phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cứu hộ... gắn việc nghiên cứu cơ bản về khoa học và công nghệ với thực tiễn địa phương; tăng cường thu hút đa dạng các nguồn lực cho khoa học và công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhất là khối tư nhân, doanh nghiệp FDI trong đầu tư phát triển KH&CN và đổi mới sáng tạo; đồng hành, hỗ trợ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong các hoạt động khoa học và công nghệ.
Bám sát sự chỉ đạo của Trung ương, với quyết tâm đồng bộ của hệ thống chính trị tỉnh Quảng Ninh tiếp tục triển khai quyết liệt để thực hiện các chỉ tiêu đề ra tại Nghị quyết 13-NQ/TU, nhằm đưa khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Ninh.
Nghị quyết số 13-NQ/TU đặt ra mục tiêu: Đến năm 2030 Quảng Ninh thuộc nhóm các địa phương đi đầu cả nước về ứng dụng, chuyển giao KHCN và đổi mới sáng tạo, với tiềm lực, trình độ KHCN và đổi mới sáng tạo đạt mức tiên tiến ở một số lĩnh vực quan trọng; trình độ, năng lực công nghệ, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp và ở một số ngành, lĩnh vực đạt trình độ khu vực, quốc gia, quốc tế; KHCN và đổi mới sáng tạo phát triển vững chắc, thực sự trở thành động lực tăng trưởng kinh tế, góp phần xây dựng Quảng Ninh trở thành tỉnh kiểu mẫu, giàu đẹp, văn minh, hiện đại, phát triển kinh tế nhanh, bền vững gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh.
BBT