Khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là động lực quan trọng thúc đẩy đất nước phát triển nhanh và bền vững. Thành tựu của Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đã tạo tiền đề cho sự phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Triển khai thực hiện Kế hoạch số 435-KH/TU ngày 10/7/2024 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy triển khai thực hiện Kết luận số 69-KL/TW ngày 11/01/2024 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; Uỷ ban nhân dân tỉnh ban hành Kế hoạch số 195/KH-UBND ngày 29/8/2024. Kế hoạch xác định 6 nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp chủ yếu, lộ trình thời gian thực hiện để các sở, ban, ngành và địa phương chủ động phối hợp; tổ chức triển khai thực hiện thống nhất, đồng bộ, hiệu quả Kết luận số 69-KL/TW.
Khoa học và công nghệ là nền tảng của công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Một là, tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo đối với phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Tổ chức tuyên truyền, quán triệt Kết luận số 69-KL/TW ngày 11/01/2024 của Bộ Chính trị, Quyết định số 709/QĐ-TTg ngày 23/7/2024 của Thủ tướng Chính phủ để tạo sự thống nhất trong nhận thức về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động; xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương đối với đóng góp của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững gắn với bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh; xác định việc ứng dụng và chuyển giao khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là một nhiệm vụ trọng tâm của cơ quan, đơn vị, địa phương; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đưa các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hằng năm, 05 năm của các ngành, các cấp, các địa phương, đơn vị; huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực tổng hợp thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu có trọng tâm, trọng điểm; phân công, phân cấp, xác định rõ trách nhiệm, đặc biệt là người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương trong tổ chức thực hiện các chủ trương, định hướng của đảng, chính sách, pháp luật của nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Hai là, đổi mới tư duy, hoàn thiện chính sách, pháp luật, nâng cao vai trò quản lý nhà nước về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật bảo đảm đồng bộ với các quy định pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Bố trí và sử dụng có hiệu quả ngân sách nhà nước và có chính sách thu hút nguồn lực từ doanh nghiệp dành cho hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; gắn nhiệm vụ phát triển khoa học, công nghệ với phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, hội nhập quốc tế; khuyến khích, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển nguồn nhân lực quản trị công nghệ và quản lý doanh nghiệp; triển khai các giải pháp nâng cao số lượng và chất lượng nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đáp ứng nhu cầu của các doanh nghiệp; thiết lập kênh kết nối giữa doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo để thống nhất nhu cầu về nhân lực nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp; khuyến khích các cơ sở đào tạo nghề, cao đẳng và đại học trên địa bàn tỉnh chú trọng công tác đào tạo gắn với nghiên cứu khoa học; đổi mới, nâng cao chất lượng tổ chức các cuộc thi, giải thưởng công nghệ thông tin, sáng tạo khoa học kỹ thuật của tỉnh; tôn vinh các sáng chế, giải pháp hữu ích, danh hiệu tri thức tiêu biểu; tiếp tục xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo hướng phù hợp với cơ chế thị trường và điều kiện thực tiễn của Tỉnh; tăng cường quản lý, kiểm soát chặt chẽ công nghệ các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh; kiên quyết không chấp thuận chuyển giao, đầu tư các công nghệ lạc hậu, công nghệ gây ô nhiễm môi trường; chú trọng thu hút đầu tư các dự án công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, công nghệ sạch, công nghệ thông minh, phát triển kinh tế tuần hoàn, ít phát thải, các bon thấp; Xây dựng chính sách thu hút nhân lực khoa học và công nghệ chất lượng cao; Tổ chức triển khai hiệu quả chính sách, quy định về quản lý và sử dụng tài sản hình thành từ nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước để thúc đẩy việc đưa kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ vào sản xuất, kinh doanh; Hỗ trợ, hướng dẫn để phát huy quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp, khuyến khích doanh nghiệp thành lập và tăng quy mô các quỹ phát triển khoa học và công nghệ.
Ba là, nâng cao tiềm lực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khoa học và công nghệ, nâng cao năng lực đào tạo nhân lực ngành bán dẫn, sớm bắt nhịp, tiến cùng về chất lượng đào tạo trên cơ sở phát huy lợi thế về địa chính trị, tiềm năng các khu kinh tế, khu công nghiệp; triển khai hiệu quả chính sách thu hút đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ, nhất là chuyên gia, nhà khoa học; tăng cường tiềm lực để phát triển cơ sở hạ tầng khoa học và công nghệ; Tổ chức sắp xếp, đẩy mạnh cơ chế tự chủ đối với các tổ chức khoa học và công nghệ công lập nhằm thu hút, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập quốc tế và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Tỉnh; Triển khai cơ chế, chính sách thu hút, trọng dụng, đãi ngộ, đào tạo, đào tạo lại cán bộ khoa học, công nghệ trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm, ưu tiên, có thế mạnh của tỉnh; Triển khai Đề án xây dựng “Khu trình diễn, giới thiệu, chuyển giao mô hình thực nghiệm ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ, lưu trữ nguồn gen tỉnh Quảng Ninh”; triển khai nhiệm vụ nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động các phòng thí nghiệm, kiểm định của tỉnh đáp ứng nhu cầu kiểm định, kiểm nghiệm về chất lượng sản phẩm, hàng hóa, môi trường của người dân, doanh nghiệp và phục vụ công tác quản lý nhà nước; triển khai nhiệm vụ nâng cao năng lực, chất lượng của hệ thống thông tin khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo hướng chuyển đổi số. Hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, bảo đảm cập nhật kịp thời, thường xuyên, liên tục; tăng cường liên kết hiệu quả với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Bốn là, phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo: Thúc đẩy phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Quảng Ninh kết nối với hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia để khuyến khích các tổ chức, cá nhân, nhất là doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công nghệ, ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất, kinh doanh; phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; phối hợp triển khai xây dựng các Trung tâm khám phá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; khuyến khích doanh nghiệp thành lập trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo nhằm thúc đẩy phát triển hệ thống đổi mới sáng tạo, hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo; Tổ chức triển khai các chính sách về đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp sáng tạo nhằm khuyến khích phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Quảng Ninh, xây dựng và triển khai Đề án “Trung tâm khám phá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo tỉnh Quảng Ninh” và Đề án “Phát triển doanh nghiệp, khởi nghiệp sáng tạo và phát triển sản phẩm chủ lực, xây dựng thương hiệu của tỉnh Quảng Ninh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030”.
Năm là, thúc đẩy phát triển thị trường khoa học và công nghệ: Triển khai hiệu quả các kế hoạch của tỉnh đã ban hành về phát triển thị trường khoa học và công nghệ đồng bộ, hiệu quả, hiện đại và hội nhập; Đẩy mạnh hoạt động của Sàn Giao dịch công nghệ và thiết bị tỉnh Quảng Ninh trong hoạt động giao dịch thông tin, công nghệ và thiết bị; tăng cường các hoạt động xúc tiến, tư vấn, môi giới chuyển giao công nghệ; Tổ chức thường xuyên hội chợ, triển lãm thành tựu khoa học công nghệ, các hoạt động kết nối cung cầu nâng cao hiệu quả hoạt động của Sàn Giao dịch công nghệ tỉnh, kết nối hiệu quả với Sàn Giao dịch công nghệ và thiết bị quốc gia, vùng và các địa phương; Hỗ trợ, thúc đẩy hoạt động của Trung tâm ươm tạo công nghệ và doanh nghiệp KH&CN tỉnh Quảng Ninh lĩnh vực dược và sản xuất gốm sứ mỹ nghệ, hình thành Trung tâm ươm tạo lĩnh vực ưu tiên phát triển: công nghiệp chế biến chế tạo, CNTT; Thực hiện hiệu quả Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030, khuyến khích các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp đăng ký quyền bảo hộ sở hữu công nghiệp, nhất là đăng ký quyền bảo hộ sáng chế.
Sáu là, đẩy mạnh hội nhập, hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo: đa dạng hóa đối tác và đẩy mạnh hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo có trọng tâm, trọng điểm, theo lĩnh vực ưu tiên; chú trọng khai thác, chuyển giao công nghệ với đối tác chiến lược, từ các địa bàn có công nghệ nguồn; gắn kết giữa hợp tác quốc tế về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo với hợp tác quốc tế về kinh tế. Tăng cường phối hợp với các trường đại học, cơ sở nghiên cứu để thực hiện các chương trình khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ chuyên gia; xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật; triển khai các dự án thuộc các chương trình cấp quốc gia và các dự án thuộc chương trình hợp tác quốc tế; tham gia các hoạt động hợp tác quốc tế song phương, đa phương; tích cực trao đổi thông tin, kinh nghiệm và thu hút nguồn lực quốc tế về nghiên cứu khoa học, mua bán, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc, ứng phó sự cố bức xạ và hạt nhân; gắn kết hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ với hợp tác quốc tế về kinh tế; tổ chức thực hiện tốt các Chương trình, thỏa thuận hợp tác về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với các lĩnh vực được ưu tiên phát triển trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là các nước đối tác chiến lược, các đối tác quan trọng có trình độ khoa học và công nghệ tiên tiến, sở hữu công nghệ nguồn; tham gia hoạt động triển lãm, diễn đàn, sàn giao dịch, chợ công nghệ, trao đổi học thuật về khoa học, công nghệ và đồi mới sáng tạo tầm khu vực và quốc tế; Triển khai thực hiện hiệu quả Đề án “Thúc đẩy chuyển giao, làm chủ và phát triển công nghệ từ nước ngoài vào Việt Nam trong các ngành, lĩnh vực ưu tiên giai đoạn đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.
Việc chỉ đạo và tổ chức thực hiện đồng bộ, quyết liệt đối với hoạt động phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trên địa bàn tỉnh sẽ là tiền đề để tỉnh Quảng Ninh phát huy tối đa, hiệu quả các tiềm năng, lợi thế khác biệt; huy động, phân bổ và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển mạnh mẽ khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
Lý Uy