Phần tình huống
Câu hỏi 1: Một số công nhân lao động chưa muốn tham gia vào tổ chức công đoàn ở cơ sở vì chưa biết hết quyền lợi và trách nhiệm của mình như thế nào, trong khi phải nộp đoàn phí, mất thời gian tham gia hội họp. Là cán bộ Công đoàn cơ sở, anh, chị vận động, thuyết phục thế nào để CNLĐ tự nguyện gia nhập công đoàn?
Gợi ý trả lời:
Cần thuyết phục, vận động để người lao động hiểu: Việc gia nhập Công đoàn do người lao động tự nguyện, nhưng nếu gia nhập công đoàn người lao động được công đoàn bảo vệ:
- Quyền lợi cá nhân hợp pháp, chính đáng khi bị vi phạm sẽ được Công đoàn can thiệp bảo vệ sẽ có kết quả khi tốt hơn.
- Được phản ánh tâm tư nguyện vọng với công đoàn để được giúp đỡ giải quyết.
- Được học tập, truyền đạt những hiểu biết về lợi ích chính đáng của mọi công nhân. Nếu không là đoàn viên sẽ ít có điều kiện, phải tự tìm hiểu.
- Được tham gia các hoạt động do Công đoàn tổ chức gắn liền với quyền lợi và đời sống của mình. Khi ốm đau, khi có việc hiếu, việc hỷ được Công đoàn thăm hỏi động viên, được tham quan, nghỉ ngơi du lịch do Công đoàn tổ chức. Nếu tích cực, công nhân ưu tú được công đoàn giới thiệu để Đảng xem xét kết nạp, giới thiệu để bầu vào cơ quan Đảng (nếu Đảng viên) của Nhà nước và các đoàn thể.
Câu hỏi 2: Trong cuộc họp chuyên môn bàn thực hiện đổi mới công nghệ sản xuất và sắp xếp lao động, văn phòng giám đốc có mời chủ tịch Công đoàn dự , có ý kiến cho rằng đây là cuộc họp của chuyên môn, Chủ tịch Công đoàn không cần phải dự. Là cán bộ công đoàn , Anh, Chị cần giải thích cho người cán bộ trên như thế nào?
Gợi ý trả lời:
- Chủ tịch Công đoàn cơ sở là người đứng đầu, Người đại diện hợp pháp của BCH Công đoàn cơ sở, người chịu trách nhiệm trước BCH về tổ chức và hoạt động Công đoàn cơ sở. Việc Giám đốc mời chủ tịch công đoàn dự cuộc họp trên là đúng quy định của pháp luật.
Lụât Công đoàn năm 1990 và Nghị định 302/HĐBT ngày 19/8/1992 của Hội đồng Bộ trưởng nay là Chính phủ quy đinh quyền và trách nhiệm của CĐCS trong các doanh nghiệp cơ quan, đã ghi rõ: Chủ tịch Công đoàn cơ sở được mời dự các hội nghị của doanh nghiệp, cơ quan bàn những vấn đề có liên quan đến nghĩa vụ, lợi ích của người lao động. Được doanh nghiệp, cơ quan cung cấp các tài liệu, thông tin cần thiết về những vấn đề nói trên. Hội nghị bàn những vấn về đổi mới công nghệ và sắp xếp lao động là những vấn đề quan trọng, liên quan trực tiếp đến quyền và lợi ích thiết thực của người lao động. Công đoàn cơ sở phải được bàn và tham gia ý kiến.
Đề nghị BCH Công đoàn cơ sở cùng với Giám đốc xây dựng quy chế về mối quan hệ phối hợp giữa 2 bên trong mọi hoạt động, trong đó nói rõ Chủ tịch Công đoàn cơ sở được mời dự các cuộc họp của doanh nghiệp bàn những vấn đề liên quan đến nghĩa vụ và quyền lợi của CNLĐ và thông báo đến các bộ phận trong doanh nghiệp biết.
Câu hỏi 3: Chủ tịch CĐCS nhận 3 giấy mời họp, có thời gian trùng nhau:
- Họp BCH Liên đoàn Lao động huyện theo định kỳ.
- Họp công đoàn ngành để triển khai Hội nghị người Lao động.
- Họp Hội đồng tư vấn sắp xếp lại lao động trong doanh nghiệp.
Đề nghị đồng chí bố trí sắp xếp cho hợp lý và giải thích lý do sắp xếp của mình.
Gợi ý trả lời:
Chủ tịch công đoàn cơ sở có quyền thay mặt BCH công đoàn điều hành sự hoạt động của các uỷ viên ban thường vụ, uỷ viên ban chấp hành theo sự phân công và giải quyết công việc hàng ngày. Việc bố trí đi họp theo 3 giấy mời trên, nên sắp xếp như sau:
- Cử đồng chí Phó chủ tịch đi họp công đoàn ngành nắm bắt kế hoạch Hội nghị người lao động để triển khai.
- Xin vắng mặt Hội nghị BCH- Liên đoàn Lao động Huyện (không ai thay đựợc). Có kế hoạch tiếp thu nghị quyết sau Hội nghị.
- Chủ tịch công đoàn trực tiếp dự hội nghị tư vấn sắp xếp lao động. Vì đây là cuộc họp quan trọng, có liên quan trực tiếp đến việc bảo vệ quyền lợi của công nhân lao động.
Câu hỏi 4: Nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập CĐ Việt Nam, CĐCS có chủ trương tổ chức một số hoạt động, trong đó có Hội diễn văn nghệ. Nhưng có nhiều ý kiến không đồng tình vì cho rằng “năm nào cũng chỉ có văn nghệ đã không còn sức hấp dẫn, là CBCĐ Anh, chị suy nghĩ và giải quyết như thế nào?
Gợi ý trả lời:
Trước hết phải xem lại chủ trương đã được thảo luận, bàn bạc thống nhất trong BCH, Ban Thường vụ CĐCS và Thủ trưởng (Giám đốc ) đơn vị hay chưa. Nếu đã có sự thống nhất cao cần tuyên truyền giải thích để tạo dư luận ủng hộ tích cực nhất. Phải chuẩn bị chu đáo để Hội diễn thành công, khẳng định uy tín của tổ chức CĐ.
Thứ 2 là cũng phải xem xét lại quá trình hoạt động tuyên giáo ở cơ sở có hiệu quả không, đã đổi mới gì chưa. Mong muốn nguyện vọng các hoạt động phải phong phú, đa dạng của số đông CNLĐ là chính đáng. Hoạt động CĐ nói chung, đặc biệt là công tác tuyên giáo phải không ngừng đổi mới như Bác Hồ dạy “Công tác tuyên truyền phải cụ thể, thiết thực, tuyên truyền cái gì, tuyên truyền cho ai, tuyên truyền để làm gì? tuyên truyền cách thế nào? “ và “ tuyên truyền là đem một việ gì đó nói cho dân hiểu, dân nhớ, dân theo, dân làm. Nếu không đạt được mục đích đó là truyền đạt để kiểm tra, điều chỉnh lại hoạt động tuyên giáo ở cơ sở cho phù hợp, thiết thực nhất.
Câu hỏi 5: Có nhiều ý kiến phê bình, Đ/c Chủ tịch CĐCS ít đến với đoàn viên, nhất là khi gia đình họ có việc hiếu, hỉ. Trước tình hình đó, là Chủ tịch CĐCS anh, chị sẽ xử lý thế nào?
Gợi ý trả lời:
- Phải tiếp thu và phân tích các ý kiến này của đoàn viên trên cơ sở thực tế khách quan. Nếu đúng thì Chủ tịch CĐ cần rút kinh nghiệm và giành thời gian nhiều hơn để gần gũi đoàn viên, nhất là khi gia đình họ có việc hiếu, hỉ.
- Phải xem xét điều kiện cụ thể của Chủ tịch CĐ nếu chỉ làm kiêm nhiệm công tác CĐ mà công việc chuyên môn quá nhiều, hoàn cảnh gia đình lại không thuận lợi, không có thời gian cho hoạt động CĐ nhiều cũng cần giải thích cho đoàn viên hiểu và thông cảm cho Chủ tịch CĐ của CS.
- Phải xây dựng Quy chế thăm hỏi đoàn viên và gia đình họ thật cụ thể. Quy chế cần phân cấp rõ ràng, việc thăm hỏi nhất là ở các cơ sở lớn, đông đoàn viên và phải được phổ biến rộng rãi đến đoàn viên, CNVC-LĐ để mọi người cùng biết không nhất thiết việc gì cũng phải có mặt đ/c Chủ tịch mà chỉ cần có đại diện của tổ chức CĐ là được.
Câu hỏi 6: Do thiết bị cũ, lạc hậu ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm không cạnh tranh được trên thị trường. Giám đốc có chủ trương đổi mới công nghệ để tạo ra sản phẩm mới và tuyên bố cắt giảm 40% lao động hiện có, trong trường hợp này là Chủ tịch CĐ cơ sở Anh, chị tham gia với Giám đốc như thế nào để giải quyết khó khăn cho doanh nghiệp và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người lao động?
Gợi ý trả lời:
- Trước hết BCH CĐ phải họp và thống nhất quan điểm, biện pháp giải quyết là: Tập trung tuyên truyền, giải thích cho CNLĐ hiểu rõ khó khăn thách thức nếu không đổi mới công nghệ thì khó khăn sẽ còn kéo dài. CĐ sẽ làm việc với Giám đốc để giải quyết một cách hợp lý, khách quan, đúng pháp luật đó là:
+ Ủng hộ chủ trương đầu tư chiều sâu, đổi mới công nghệ SX của Giám đốc.
+ Cùng với Giám đốc rà soát, bố trí lại lao động một cách tối đa theo yêu cầu mới, tổ chức đào tạo lại nghề cho công nhân bảo đảm khi đầu tư công nghệ mới việc làm và thu nhập, đời sống của CNLĐ giữ ổn định.
+ Khi bắt buộc phải cắt giảm lao động phải thực hiện đúng trình tự quy định của pháp luật ( Theo quy định của điều 17 Bộ luật Lao động), giải quyết chế độ chính sách đầy đủ cho người lao động mất việc làm. Với những trường hợp đặc biệt khó khăn thì Giám đốc xem xét hỗ trợ thêm kinh phí để người lao động có điều kiện học nghề mới và tìm chỗ làm việc mới.
Câu hỏi 7: Tại hội nghị BCH CĐCS đồng chí chủ tich CĐ dự kiến cử 1 đ/c UVBCH là nữ trực tiếp là trưởng ban Nữ công. Một số UVBCH không tán thành với lý do trưởng ban nữ công phải do nữ CNLĐ bầu ra. Là người chủ trì hội nghị Anh, chị cho ý kiến xử lý về vấn đề này như thế nào?
Gợi ý trả lời:
Trước hết người chủ trì hội nghị phải giải thích cho các Đ/c Uỷ viên BCH biết: Theo quy định của Điều lệ CĐ Việt Nam khoá X và hướng dẫn thi hành điều lệ Công đoàn của TLĐ Lao động VN quy định: Ban Nữ công công đoàn cơ sở do BCH công đoàn cơ sở chỉ định và phân công một Đ/c Uỷ viên BCH phụ trách công tác nữ công; Ban nữ công không phải do hội nghị nữ công bầu ra, vì trong cơ quan, doanh nghiệp đại diện cho nữ CNLĐ là BCH công đoàn cơ sở, Ban Nữ công giúp BCH chỉ đạo công tác nữ.
Việc dự kiến phân công Đ/c Uỷ viên BCH làm trưởng ban Nữ công của Chủ tịch công đoàn là đúng. Đề nghị BCH thảo luận và quyết định phân công trưởng ban Nữ công.
Câu hỏi 8: Qua kiểm tra tài chính công đoàn tại doanh nghiêp A cho thấy Giám đốc trích kinh phí 2% cho CĐCS trên nền quỹ tiền lương đóng BHXH cho người lao động. Là chủ tịch CĐCS anh, chị tham gia với Giám đốc như thế nào để doanh nghiệp thực hiện đúng quy định?
Gợi ý trả lời:
DN A hiểu BHXH và KPCĐ trích cùng trên một nền quỹ lương là chưa đúng với quy định hiện hành. Theo quy định của Luật BHXH và thông tư liên tịch số 119-2004 ngày 18/12/2004 của Bộ tài chính và TLĐ thì nền quỹ lương để tính trích KPCĐ khác với nền QL trích BHXH. Trích nộp quỹ BHXH được tính trên nền lương cơ bản của những người tham gia BHXH trong DN, nền lương này tương đối ổn định, phụ thuộc vào hệ số lương và số lượng người tham gia đóng BHXH; còn KPCĐ được tính trích trên nền tổng QL phải trả cho người lao động (kể cả người tham gia hay không tham gia BHXH), QL này thay đổi phụ thuộc vào kết quả KD của DN , thường lớn hơn QL làm căn cứ trích BHXH. Trong trường hợp nếu trùng hợp chỉ là sự ngẫu nhiên.
Chủ tịch Công đoàn cần căn cứ vào Thông tư 119 liên tịch giữa Bộ Tài chính và TLĐ Lao động Việt Nam, để thuyết phục giám đốc doanh nghiệp hiểu và thực hiện trích nộp kinh phí công đoàn theo đúng quy định.
Câu hỏi 9: Qua kiểm tra tại doanh nghiệp A, chủ DN không trích KP công đoàn 2%, nhưng lại hỗ trợ kinh phí cho CĐCS hoạt động. Là Chủ tịch CĐCS, anh, chị có ý kiến như thế nào để thuyết phục chủ DN trích kinh phí CĐ?
Gợi ý trả lời:
Theo quy định tại Thông tư liên tịch số:119-2004 ngày18/12/2004 Liên bộ Tài chính và TLĐ quy định: Khoản trích nộp 2% KPCĐ được hạch toán vào giá thành (chi phí SX trực tiếp, hợp lý trước thuế thu nhập DN), do đó khoản chi phí này không chịu thuế; còn nếu DN hỗ trợ KP cho CĐ hoạt động thì phải lấy từ nguồn lợi nhuận sau thuế (tức là chi phí này đã chịu thuế).
Như vậy, mặc dù giám đốc doanh nghiệp tạo điều kiện cho CĐCS , nhưng vô tình doanh nghiệp phải nộp một khoản thuế lẽ ra không phải nộp.
Chủ tịch công đoàn cần giải thích: Việc thực hiện trích nộp kinh phí CĐ cho CĐCS là thể hiện doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc các quy định nhà nước và không phải chịu một khoản thuế lẽ ra doanh nghiệp không phải nộp.
Câu hỏi 10: Có hai chuyên gia quốc tịch nuớc ngoài đang làm việc lâu dài tại công ty có vốn đầu tư nước ngoài ở Việt Nam, làm đơn tình nguyện xin ra nhập công đoàn công ty. Là cán bộ công đoàn công ty, Anh, chị cho biết những đối tượng nào không được kết nạp vào công đoàn, trong trường hợp trên thì xử lý thế nào?
Gợi ý trả lời:
Căn cứ vào điều lệ Công đoàn Việt Nam khoá x và dự thảo Hướng dẫn của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam về thi hành Điều lệ Công đoàn thì các đối tượng sau đây không kết nạp vào Công đoàn Việt Nam:
- Chủ doanh nghiệp, chủ tịch Hội đồng quản trị, tổng giám đốc,giám đốc, hiệu trưởng,viện trưởng các doanh nghiệp, đơn vị thuộc khu vực ngoài nhà nước.
- Người lao động trong các HTX nông nghiệp.
- Người lao động là người nước ngoài đang làm việc tại Việt Nam.
- Người đang bị khởi tố trước pháp luật hoặc đang trong thời gian cải tạo.
Căn cứ vào quy định trên, anh, chị thông báo cho đối tượng biết, bạn vui lòng chưa được kết nạp vào công đoàn Việt Nam và động viên bạn tích cực ủng hộ các hoạt động Công đoàn cơ sở.
Câu 11: Chị H là công nhân phân xưởng đóng gói. Ngày 15/10/2008 chị H là người cuối cùng ra khỏi phân xưởng khi hết ca sản xuất thì bị bảo vệ giữ lại khám xét với lý do có thùng hàng bị thiếu. Kết quả không thấy chị H mang theo sản phẩm ra ngoài, bảo vệ vẫn lập biên bản quy trách nhiệm cho chị H, Chị H kiên quyết không ký biên bản. Ngày 20/10/2008 chị H nhận được quyết định sa thải của Giám đốc DN với lý do trộm cắp tài sản.
Chị H thấy mình bị kỷ luật vô cớ, đề nghị công đoàn cơ sở bảo vệ, là chủ tịch CĐCS anh ( chị ) sẽ xử lý thế nào?
Gợi ý trả lời:
1. Gặp và trao đổi, đối thoại với Giám đốc, phân tích rõ việc sa thải chị H là trái với quy định của pháp luật vì:
- Theo điểm a, khoản 1, Điều 85 Bộ Luật lao động, hình thức xử lý kỷ luật sa thải chỉ được áp dụng trong trường hợp “người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, tiết lộ bí mật công nghệ, kinh doanh hoặc có hành vi khác gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của doanh nghiệp”. Hành vi của chị H chưa chứng minh được chị đã vi phạm trộm cắp tài sản.
- Khi kỷ luật sa thải người LĐ, phải theo trình tự quy định của Điều 87 của Bộ Luật lao động: Khi tiến hành xử lý vi phạm kỷ luật lao động, người sử dụng lao động phải chứng minh được lỗi của người lao động. Phải tổ chức cuộc họp xét xử lý kỷ luật lao động, trong đó phải có mặt đương sự và tham gia của đại diện BCH CĐCS vv...
- Chủ tịch công đoàn phải có ý kiến thể hiện quan điểm của mình, không đồng tình, ghi rõ trong biên bản cuộc họp, đồng thời thông báo cho công đoàn cấp trên và yêu cầu Giám đốc phải báo cáo Sở Lao động TBXH 20 ngày trước khi ra quyết định kỷ luật.
2 . Khi không thuyết phục được Giám đốc, công đoàn hướng dẫn Chị H làm đơn khởi kiện lên Toà án nhân dân cấp huyện yêu cầu giải quyết. Trường hợp là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì yêu cầu toà án cấp tỉnh thụ lý giải quyết.
Câu hỏi 12: Anh Q đang làm việc tại doanh nghiệp M, bị truy tố về tội cố ý gây thương tích cho người khác. Anh bị bắt tạm giam để tiến hành điều tra. Sau đó bị phạt 3 tháng tù cho hưởng án treo, nhưng Giám đốc DN không muốn cho anh Q trở lại làm việc muốn hỏi ý kiến công đoàn. Là chủ tịch CĐCS, anh, chị sẽ tham gia cho giám đốc như thế nào để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho anh Q?
Gợi ý trả lời: Theo khoản 2 điều 10 Nghị định 44/2003/NĐ-CP ngày 9 tháng 5 năm 2003 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Bộ luật Lao động về hợp đồng lao động đã quy định: người lao động bị tạm giữ, tạm giam hình sự khi hết hạn tạm hoãn hợp đồng được giải quyết như sau:
Trong trường hợp người lao động bị tạm giữ, tạm giam hình sự không liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động thì khi hết thời hạn tạm giữ, tạm giam người sử dụng lao động phải bố trí cho người lao động làm công việc cũ hoặc sắp xếp công việc mới. HĐLĐ chỉ bị chấm dứt khi người lao động khi bị kết án tù giam.
Đối chiếu với các quy định trên trường hợp của anh Q phạm pháp không liên quan đến quan hệ lao động, hết thời hạn tạm giam, anh Q trở lại doanh nghiệp làm việc, giám đốc doanh nghiệp phải nhận anh Q trở lại làm việc, có thể bố trí công việc cũ hoặc sắp xếp công việc mới. Thời gian anh Q bị tạm giam được coi là thời gian tạm hoãn hợp đồng.
Câu hỏi 13 : Chị H làm việc tại một công ty liên doanh với nước ngoài bị công ty đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật, Toà án đã buộc công ty phải huỷ quyết định và nhận chị trở lại làm việc nhưng công ty không muốn nhận, nên đề nghị trả thêm cho chị 2 tháng lương (= 1000 USD) đề nghị nghỉ việc luôn vì vị trí của chị đã có người thay thế. Chị H đồng ý và đã nhận các khoản: 5 tháng tiền lương thực tế trong những ngày không được làm việc; trợ cấp thôi việc mỗi năm nửa tháng lương; tiền phép năm và 2 tháng lương (1000 USD) đền bù chấp dứt hợp đồng theo thoả thuận. Chị H cho rằng các khoản tiền đã nhận như vậy chưa đủ, đề nghị công đoàn can thiệp. Là chủ tịch CĐ anh, chị cần có ý kiến như thế nào về vấn đề này?
Gợi ý trả lời:
Theo quy định tại khoản 1, Điều 41, Bộ Luật lao động: Trong trường hợp người sử dụng lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng trái pháp luật thì phải nhận người lao động trở lại làm công việc theo hợp đồng đã ký và phải bồi thường một khoản tiền tương ứng với tiền lương và phụ cấp lương (nếu có) trong những ngày người lao động không được làm việc.
Trong trường hợp người sử dụng lao động không muốn nhận người lao động trở lại làm việc và người lao động đồng ý thì hai bên thoả thuận chấm dứt HĐLĐ ngoài hai khoản trên còn được hưởng tiền bồi thường theo thoả thuận của hai bên, thanh toán hết các khoản nợ nếu có.
Chị H đã nhận:
+ 5 tháng lương thực tế trong những ngày không được làm việc theo hợp đồng đã ký;
+ Trợ cấp thôi việc mỗi năm làm việc nửa tháng lương theo Điều 42 BLLĐ;
+ Tiền phép năm;
+ 2 tháng lương (1000 USD) theo thoả thuận giữa công ty với chị để chấm dứt hợp đồng lao động.
Như vậy cần giải thích Chị H đã nhận đủ các khoản tiền theo quy định của pháp luật.
Câu hỏi 14: Ông H đã có đủ 55 tuổi làm việc tại một doanh nghiệp từ năm 1980. Năm 2008 Do sắp xếp lại doanh nghiệp Nhà nước, ông H thuộc diện lao động dôi dư, có 28 năm đóng BHXH. Ông H muốn nghỉ hưu nhưng chưa biết được hưởng những khoản tiền gì theo chế độ lao động dôi dư, đến hỏi và nhờ chủ tịch công đoàn tư vấn, giải đáp. Là chủ tịch CĐCS, anh , chị hãy giải thích cho ông H về quyền lợi của ông?
Gợi ý trả lời:
Trường hợp của ông H được quy định tại khoản 2, điều 3, Nghị định 110/2007/NĐ-CP ngày 26 tháng 6 năm 2007 của Chính phủ về chính sách đối với lao động dôi dư sắp xếp lại doanh nghiệp nhà nước như sau: Đủ 55 tuổi đến dưới 60 tuổi đối với nam, đủ 50 tuổi đến dưới 55 tuổi đối với nữ, có thời gian đóng BHXH đủ 20 năm trở lên thì:
- Được nghỉ hưu trước tuổi nhưng không trừ phần trăm lương do nghỉ hưu trước tuổi.
- Ngoài ra được hưởng thêm các khoản trợ cấp sau:
+ Trợ cấp 3 tháng tiền lương cấp bậc, chức vụ, phụ cấp lương đang hưởng cho mỗi năm( đủ 12 tháng không kể tháng lẻ) nghỉ hưu trước tuổi.
+ Trợ cấp 5 tháng tiền lương cấp bậc, chức vụ, phụ cấp lương đang hưởng cho 20 năm đầu công tác có đóng BHXH. Từ năm 21 trở đi, cứ mỗi năm công tác có đóng BHXH được trợ cấp thêm 1/2 tháng lương, phụ cấp lương ( nếu có).
Đối chiếu với những quy định trên, ngoài lương hưu hàng tháng theo quy định ( 71%) ông H sẽ được hưởng thêm 24 tháng lương gồm: 5 năm x 3 tháng = 15 tháng (do nghỉ trước 5 năm); trợ cấp 5 tháng (cho 20 năm đầu công tác có đóng BHXH); 4 tháng lương( 8 năm, từ năm thứ 21 trở đi, cứ mỗi năm công tác được trợ cấp 1/2 tháng tiền lương hiện hưởng).
Câu hỏi 15: Anh A là nhân viên thu ngân của một khách sạn, trong mang tiền đi gửi ngân hàng, làm mất 10 triệu đồng, bị buộc phải bồi thường hàng tháng 2,5 triệu đồng trong số 4 triệu đồng tiền thu nhập của anh A. Mới đây anh A có gây gổ với đồng nghiệp bị đình chỉ công việc 7 ngày. Sau đó Giám đốc khách sạn không ra quyết định kỷ luật mà trừ của anh M 900.000 đồng vào thu nhập. Là chủ tịch công đoàn cơ sở, anh, chị phải bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho anh A như thế nào ?
Gợi ý trả lời:
Tổ chức đối thoại, nêu ý kiến phan tích và đề nghị Giám đốc xem xét lại trên cơ sở các quy định của pháp luật:
Theo điều 60 Bộ luật Lao động trong trường hợp phải khấu trừ tiền lương của người lao động thì cũng không được khấu trừ quá 30% tiền lương hàng tháng. Lương của anh A là 4 triệu đồng/tháng, bị khấu trừ 2,5 triệu đồng là vượt quá tỷ lệ pháp luật quy định. Vậy khách sạn phải điều chỉnh lại mức khấu trừ này.
Cũng theo điều 60 Bộ luật Lao động người sử dụng lao động không được áp dụng hình thức cúp lương người lao động, thay cho việc xử lý kỷ luật. Anh A bị đình chỉ công việc 7 ngày và bị trừ 900.000 đồng tiền lương thay cho việc xử lý kỷ luật là trái quy định . Nếu anh A vi phạm kỷ luật lao động thì Giám đốc khách sạn phải xử lý theo hình thức, trình tự, thủ tục pháp luật quy định chứ không được cắt trừ lương của anh A.
Câu hỏi 16 : Anh K là tổ trưởng bảo vệ của một doanh nghiệp. Do hôm trước có đi uống rượu, gây gổ với thanh niên địa phương nên hôm sau vào phiên trực của anh K số thanh niên trên kéo đến gây gổ đánh nhau với K gây tình trạng lộn xộn tại doanh nghiệp, hư hỏng một số tài sản. Giám đốc doanh nghiệp đã họp xét kỷ luật và kết luận: quyết định khiển trách, đồng thời chuyển K đi làm việc khác với mức lương thấp hơn, nếu K không chấp nhận công việc mới thì cho thôi việc. Là người đại diện cho BCH công đoàn tham dự cuộc họp, anh , chị cần tham gia ý kiến như thế nào trong trường hợp này?
Gợi ý trả lời:
- Đối chiếu với Nội quy Lao động của DN, hành vi vi phạm của K ứng với hình thức kỷ luật gì;
- Đối chiếu với quy định của pháp luật Lao động:
Theo quy định tại khoản 2 điều 84 Bộ luật Lao động không được áp dụng nhiều hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với một hành vi vi phạm kỷ luật lao động, trường hợp cùng một lúc có nhiều hành vi vi phạm, thì xử lý kỷ luật với hành vi nặng nhất. Anh K đi uống ruợu gây gổ với thanh niên địa phương để xẩy ra tình trạng đánh nhau mất trật tự an toàn, hư hỏng tài sản cơ quan, như vậy anh K đã vi phạm kỷ luật lao động, anh K phải chịu một hình thức kỷ luật lao động nhất định và phải bồi thường trách nhiệm vật chất theo quy định.
Giám đốc đã áp dụng cùng một lúc 2 hình thức kỷ luật đối anh K là trái với quy định của pháp luật (Khiển trách và chuyển làm việc khác có mức lương thấp hơn).
Vì vậy phải đề nghị việc xét kỷ luật anh K với một hình thức kỷ luật, tương ứng với hành vi vi phạm nặng nhất, cộng với việc bồi thường trách nhiệm vật chất theo quy định của nội quy lao động.
Câu hỏi 17 : Chủ nhiệm UBKT công đoàn báo cáo trong hội nghị BCH CĐCS về truy thu 25 triêụ đồng từ kinh phí Công đoàn năm trước do chuyên môn chưa tính đủ. Một số uỷ viên BCH đề nghị dùng số tiền trên để chi cho tham quan trong dịp tới. Là chủ tịch CĐCS anh, chị giải quyết ra sao?
Gợi ý trả lời:
Căn cứ vào các quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam thì:
- Công đoàn các cấp không cho phép dùng kinh phí 2% chi cho việc tham quan, nghỉ mát.
- Số tiền 25 triệu sẽ phải nộp lên công đoàn cấp trên 50%, số còn lại được để lại CĐCS để chi cho các hoạt động theo các văn bản quy định của TLLĐ.
- Chủ tịch CĐCS cần giải thích cho BCH các quy định trên.
Câu hỏi 18: Công nhân A làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, muốn đơn phương chấm dứt HĐLĐ, Là Chủ tịch công đoàn cơ sở anh, chị cần phải hướng dẫn thế nào để công nhân A chấm dứt HĐLĐ đúng pháp luật?
Gợi ý trả lời:
Theo Điều 37-BLLĐ, NLĐ làm theo HĐLĐ không xác định thời hạn có quyền đơn phương chấm dứt HĐLĐ, nhưng phải báo trước cho NSDLĐ biết trước bằng văn bản, ít nhất 45 ngày ( ngày làm việc).
Khi NLĐ đơn phương chấm dứt HĐLĐ đã tuân thủ thời gian báo trước theo quy định trên mà NSDĐ không giải quyết thì NLĐ vẫn có quyền nghỉ việc và bàn giao toàn bộ công việc, tài liệu liên quan cho người phụ trách trực tiếp. Người sử dụng lao động phải có trách nhiệm trả trợ cấp thôi việc, cứ mỗi năm làm việc thực tế trong DN nửa tháng lương, cộng với phụ cấp lương, nếu có.
Thời gian làm việc tại DN được làm tròn như sau:
- Từ đủ 01 tháng - dưới 06 tháng đợc tính bằng 06 tháng làm việc.
- Từ đủ 06 tháng - 12 tháng được tính bằng 1 năm làm việc.
Tiền lương làm căn cứ tính trợ cấp thôi việc là tiền lương bình quân của 6 tháng liền kề trước khi chấm dứt HĐLĐ, bao gồm tiền lương cấp bậc, chức vụ và phụ cấp khu vực, phụ cấp chức vụ (nếu có).
Trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày chấm dứt HĐLĐ, hai bên có trách nhiệm thanh toán đầy đủ các khoản có liên quan đến quyền lợi của mỗi bên; trường hợp đặc biệt có thể kéo dài nhưng không được quá 30 ngày.
Nếu người sử dụng lao động không thực hiện các quy định trên, phải hướng dẫn người lao động khởi kiện và giải quyết tranh chấp tại Toà án.
Câu hỏi 19 : Anh C là công nhân của công ty X, do thời gian làm việc có tham gia BHXH ít, nên khi đủ 60 tuổi anh mới có 17 năm tham gia BHXH, anh muốn được công đoàn hướng dẫn để được nghỉ hưởng chế độ hưu trí hàng tháng.
Là Chủ tịch công đoàn cơ sở, anh, chị cần phải hướng dẫn anh A thế nào để anh thực hiện được mong muốn?
Gợi ý trả lời:
Khi anh A đủ 60 tuổi nhng mới chỉ có 17 năm tham gia BHXH, thì theo quy định của Điều 55 Luật BHXH thì anh A đợc hưởng chế độ BHXH một lần, mỗi năm tham gia đóng BHXH tính băng 1,5 tháng mức bình quân tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH.
Trong trường hợp này anh A muốn được hưởng chế độ hu trí hàng tháng thì phải tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện, đóng tiếp BHXH cho đến khi đủ 20 năm. Theo quy định của Điều 70 Luật BHXH thì trường hợp nam đủ 60 tuổi, nữ đủ 55 tuổi, nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 5 năm so với thời gian qui định đủ 20 năm đóng BHXH thì được đóng tiếp cho đến khi đủ 20 năm để đuợc huởng chế độ hưu trí hàng tháng.
Câu hỏi 20 : Một số lao động nữ, trong năm làm việc đã có thời gian nghỉ theo chế độ thai sản, nên công ty không giải quyết chế độ nghỉ hàng năm ( nghỉ phép ). Số công nhân này cho rằng quyền lợi của mình bị vi phạm, đề nghị được công đoàn cơ sở giúp đỡ. Là Chủ tịch công đoàn anh, chị sẽ giải quyết thế nào?
Gợi ý trả lời:
1. Phải căn cứ vào quy định của Điều 74-BLLĐ: NLĐ để giải thích cho ngừời sử dụng lao động về thời gian được tính chế độ nghỉ phép hàng năm như sau:
Người lao động đã có 12 tháng làm việc một NSDLD thì được nghỉ hàng năm (12, 14, 16 ngày làm việc), hưởng nguyên lương theo qui định.
Về chế độ nghỉ hàng năm, theo điều 9 Nghị định 195 hướng dẫn điều 74 Bộ luật lao động, thời gian làm việc để tính ngày nghỉ phép hàng năm bao gồm:
+ Thời gian học nghề, tập nghề;
+ Thời gian thử việc;
+ Thời gian nghỉ việc riêng có hưởng lương;
+ Thời gian nghỉ không hưởng lương nếu đợc người SDLĐ đồng ý;
+ Nghỉ do ốm đau không quá 3 tháng cộng dồn;
+ Nghỉ do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp không quá 6 tháng cộng dồn;
+ Nghỉ theo chế độ quy định đối với lao động nữ.
Như vậy lao động nữ nghỉ chế độ thai sản, thì thời gian này vẫn được coi là thời gian tính chế độ nghỉ phép hàng năm.
2. Đề nghị người sử dụng lao động thực hiện các quy định này đối với lao động nữ.
Câu hỏi 21: Tại công ty A Giám đốc công ty thường xuyên không trả lương cho CN đúng thời hạn quy định, buộc công nhân phải làm thêm giờ quá nhiều, luôn dùng hình thức cúp phạt tiền lương, tiền thưởng thay cho kỷ luật lao động, dẫn đến việc tranh chấp lao động tập thể kéo dài, CN đề nghị công đoàn cơ sở tổ chức và lãnh đạo đình công. Là Chủ tịch công đoàn, bạn phải làm gì để tổ chức cho CNLĐ đình công đúng pháp luật?
Gợi ý trả lời:
1. Đây là tranh chấp tập thể về quyền, công đoàn đầu tiên phải thông qua Hội đồng hoà giải cơ sở tổ chức thương lượng, đối thoại, nếu hoà giải thành thì lập biên bản hoà giải thành, hai bên Giám đốc và người lao động tôn trọng thực hiện.
Nếu hoà giải không thành thì thông báo UBND cấp huyện giải quyết, UBND cấp huyện giải quyết mà người lao động không đồng ý với kết quả giải quyết đó, hoặc quá thời hạn 5 ngày mà UBND cấp không giải quyết thì hoặc là BCH công đoàn yêu cầu Toà án ND cấp tỉnh giải quyết, hoặc là tiến hành các thủ tục để đình công.
2. Nếu tổ chức đình công thì BCH công đoàn phải tuân theo các thủ tục sau:
+ Lấy ý kiến người lao động (bỏ phiếu hoặc lấy chữ ký):
- Trường hợp DN có dưới 300 LĐ: lấy ý kiến toàn thể người LĐ
- Trường hợp DN có từ 300 LĐ trở lên: lấy ý kiến của các uỷ viên BCH CĐCS, Tổ trưởng công đoàn, Tổ trưởng SX.
+ Trước khi tổ chức lấy ý kiến người lao động phải Thông báo trước ít nhất 01 ngày cho NSDLĐ về thời gian và hình thức lấy ý kiến. Khi có trên 50% người lao động đồng ý ( trường hợp lấy ý kiến toàn thể), trên 70% người được lấy ý kiến (trường hợp DN có trên 300 LĐ), lúc đó BCH công đoàn ra quyết định đình công và lập Bản yêu cầu, có chữ ký của đại diện BCH Công đoàn và đóng dấu.
+ BCH CĐCS cử đại diện (nhiều nhất là 03 người), trao Quyết định đình công và bản yêu cầu trước thời điểm đình công 05 ngày, 1 bản cho người sử dụng lao động, 1 bản gửi cho Sở LĐTBXH, 1 bản cho LĐLĐ Tỉnh. Sau 5 ngày kể từ ngày trao quyết định nếu người SDLĐ không giải quyết yêu cầu của tập thể LĐ thì tổ chức cho người lao động đình công.
Câu hỏi 22: Tại công ty A, anh N là người lao động luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ sản xuất của mình. Sau một lần anh có ý kiến với người quản lý công ty về điều kiện làm việc của CN không đảm bảo an toàn, nên đã bị người quản lý cho rằng anh đã chống lệnh sản xuất và đơn phương chấm dứt HĐLĐ. Là Chủ tịch công đoàn, anh, chị cần làm gì để bảo vệ CN ?
Gợi ý trả lời:
1. Phải căn cứ qui định tại Điều 38-BLLĐ, để giải thích cho người quản lý công ty, chỉ có quyền đơn phơng chấm dứt HĐLĐ với NLĐ trong các trường hợp sau:
- NLĐ thường xuyên không hoàn thành công việc theo hợp đồng;
- NLĐ bị sử lý kỷ luật sa thải theo qui định tại Điều 85-BLLĐ;
- NLĐ làm theo HĐLĐ không xác định thời hạn bị ốm đau, thơng tật đã điều trị 12 tháng liền, NLĐ làm theo HĐLĐ xác định thời hạn đã điều trị 6 tháng liền, NLĐ làm theo HĐLĐ theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn dới 12 tháng ốm đau đã điều trị quá nửa thời hạn HĐLĐ mà khả năng LĐ cha thể phục hồi;
- Do thiên tai, hoả hoạn hoặc những nguyên nhân bất khả kháng khác theo qui định của Chính phủ mà NSDLĐ đã tìm đủ mọi biện pháp khắc phục nhng vẫn phải thu hẹp SX, giảm chỗ làm việc;
- DN, cơ quan, tổ chức chấm dứt hoạt động.
2.Trường hợp anh N bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động là trái với pháp luật, Cần đề nghị Công ty huỷ Quyết định chấm dứt HĐLĐ đối với anh, nhận trở lại làm việc.
3. Trường hợp người quản quản lý công ty không chấp nhận đề nghị của công đoàn, thì phải thông báo cho cơ quản lý lao động và công đoàn cấp trên, đồng thời hướng dẫn anh N khởi kiện ra toà án để giải quyết.
Câu hỏi 23 : Anh A là cán bộ công chức tại một cơ quan, do một lần anh đi làm muộn giờ và cãi nhau với nhân viên bảo vệ khi nhân viên bảo vệ cản trở, không cho vào cơ quan. Thủ trưởng cơ quan dự kiến sẽ kỷ luật cảnh cáo và hạ một bậc lương. Anh A đến trình bày với Chủ tịch công đoàn và đề nghị được công đoàn bảo vệ, trong cuộc họp xét kỷ luật. Là Chủ tịch công đoàn anh, chị xử lý thế nào?
Gợi ý trả lời:
Tại cuộc họp Chủ tịch công đoàn phải căn cứ vào quy định của Nghị định số: 35/2005/NĐ-CP của Chính phủ ngày 17/ 3/ 2005 quy định hình thức kỷ luật đối với cán bộ công chức, trong đó:
Hình thức khiển trách: áp dụng đối với cán bộ, công chức có hành vi vi phạm kỷ luật lần đầu nhưng ở mức độ nhẹ.
Hình thức cảnh cáo: áp dụng đối với cán bộ, công chức đã bị khiển trách mà tái phạm hoặc vi phạm ở mức độ nhẹ nhng khuyết điểm có tính chất thường xuyên hoặc tuy mới vi phạm lần đầu nhưng có tính chất nghiêm trọng; vi phạm lần đầu nhưng liên quan đến tư cách, phẩm chất cán bộ công chức, làm ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức, đơn vị; vi phạm nghĩa vụ cán bộ công chức liên quan đến trách nhiệm rèn luyện, học tập, kỷ cương, tác phong của cán bộ công chức; làm giả hồ sơ, lý lịch và sử dụng văn bằng chứng chỉ không hợp pháp nhưng chưa gây hậu quả; vi phạm mức độ nhẹ quy định những việc cán bộ, công chức không được làm của Pháp lệnh Cán bộ công chức.
Đối chiếu với hành vi vi phạm của anh A, xử lý hình thức kỷ luật khiển trách là đúng, cảnh cáo là quá nặng so với hành vi vi phạm.
Hơn nữa pháp luật cũng quy định chỉ được áp dụng một hình thức kỷ luật đối với một hành vi vi phạm, trường hợp cùng xảy ra nhiều hành vi vi phạm thì chỉ xử lý kỷ luật với hành vi vi phạm nặng nhất. Trường hợp anh A cùng một lúc vừa bị kỷ luật cảnh cáo, vừa bị hạ bậc lương là trái quy định của pháp luật.
Hình thức hạ bậc lương chỉ được áp dụng đối với cán bộ, công chức vi phạm nghĩa vụ cán bộ, công chức đang trong thời gian bị kỷ luật cảnh cáo mà tái phạm; liên quan đến đạo đức công vụ và vi phạm kỷ luật của cơ quan, tổ chức, đơn vị quy định; làm giả hồ sơ, lý lịch và sử dụng văn bằng chứng chỉ không hợp pháp để đợc nâng bậc lơng hoặc nâng ngạch; vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng trong khi thi hành nhiệm vụ, công vụ; vi phạm nghiêm trọng những điều cán bộ công chức không được làm theo quy định tại Pháp lệnh Cán bộ, công chức.
Câu hỏi 24: Một số công nhân đã làm việc trong doanh nghiệp nhiều năm, nhưng bản thân họ không muốn tham gia BHXH. Là Chủ tịch công đoàn cơ sở, bạn cần trao đổi, giải thích với những công nhân này như thế nào?
Gợi ý trả lời:Là chủ tịch công đoàn phải biết và giải đáp cho người lao động về lợi ích và trách nhiệm của việc tham gia BHXH.
Thứ nhất: Tham gia BHXH bắt buộc là quy định của pháp luật phải được thực hiện đối với cả chủ doanh nghiệp và người lao động làm việc theo hợp đồng lao động từ 3 tháng trở lên. Chủ DN có trách nhiệm đóng 15%, người lao động đóng 5% tiền lương hàng tháng vào quỹ BHXH.
Thứ 2: Khi tham gia đóng BHXH ngừời lao động được đảm bảo cuộc sống cho chính bản thân khi đang tham gia lao động cũng như khi hết tuổi, mất sức khoẻ không còn tham gia lao động.
+ Được hưởng trợ cấp khi: ốm đau, tai nạn rủi ro phải nghỉ việc ; Có con dới 7 tuổi bị ốm đau, phải nghỉ việc để chăm sóc con. Sau khi ốm đau mà sức khoẻ còn yếu thì được nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khoẻ từ 5 đến 10 ngày trong một năm.
+ Được hưởng chế độ thai sản khi: Lao động nữ mang thai; lao động nữ sinh con; người lao động nhận nuôi con nuôi dưới 4 tháng tuổi; đặt vòng tránh thai, thực hiện các biện pháp triệt sản.
+ Được hưởng chế độ trợ cấp khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
+ Được hưởng chế độ hưu trí khi đủ điều kiện về tuổi đời, về sức khoẻ.
+ Được hưởng chế độ tử tuất khi chết.
Vì vậy CNLĐ cần phải tham gia BHXH sẽ có lợi hơn cho bản thân, và đảm bảo việc thực hiện đúng quy định của Nhà nước.
Câu hỏi 25 : Trong thời gian doanh nghiệp có khó khăn, do phải đầu tư thêm dây chuyền sản xuất mới, Giám đốc DN đã không những không đóng BHXH cho người lao động mà còn dùng cả số tiền đóng BHXH của CN cho việc đầu tư, dẫn đến việc người lao động khi ốm đau, thai sản không được hưởng chế độ. Trước tình trạng đó, là chủ tịch công đoàn, anh chị cần phải làm gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người lao động?
Gợi ý trả lời:
1. Phải nói rõ việc làm của Giám đốc là vi phạm pháp luật, đã dùng tiền đóng BHXH của CN vào việc đầu tư mở rộng SX, không nộp tiền vào quỹ BHXH theo quy định, người lao động không được cơ quan BHXH thanh toán chế độ khi ốm đau, nghỉ thai sản, làm cho đời sống của CN rơi vào tình trạng khó khăn.
Giải thích rõ cho Giám đốc về những quy định của pháp luật hiện hành về BHXH để giám đốc tôn trọng thực hiện.
2. Trường hợp Giám đốc không chấp thuận giải quyết đề nghị của công đoàn thì cần phải thông báo cho cơ quan quản lý lao động địa phương, công đoàn cấp trên biết để hỗ trợ.
Trong trường hợp cần thiết có thể tiến hành các thủ tục giải quyết tranh chấp lao động tập thể.
Câu hỏi 26: Trong quá trình thương lượng Thoả ước lao động tập thể, công đoàn cơ sở đã thương lượng được nhiều nội dung có lợi hơn cho người lao động so với luật, nhưng có một nội dung Giám đốc doanh nghiệp yêu cầu phải đưa vào thoả ước : Lao động nữ khi vào làm làm việc trong DN phải 3 năm sau mới được lấy chồng, sinh con, thì Thoả ước mới được ký kết. Là Chủ tịch công đoàn anh, chị xử lý trường hợp này như thế nào?
Gợi ý trả lời:
Trường hợp này công đoàn đã đàm phán, thương lượng được nhiều vấn đề có lợi hơn cho người lao động, nhưng phía người sử dụng lao động đưa ra một một nội dung bất lợi cho lao động nữ, vì vậy Chủ tịch công đoàn cần:
+ Chỉ tập trung thương lượng tiếp nội dung này, nói rõ điều kiện, hoàn cảnh của nữ CN và việc lấy chồng không thuộc quan hệ lao động, nên không đưa vào thoả ước;
+ Cần làm cho Giám đốc hiểu rõ, nếu đưa nội dung trên sẽ bị CN nữ phản đối, không biểu quyết vì ảnh hưởng đến hạnh phúc và cuộc sống lâu dài cho nữ CN, gây tư tưởng mặc cảm cho người lao động, sẽ ảnh hưởng tới SXKD của DN;
+ Nếu thoả ước được ký kết mà có nội dung trên, thì khi đăng ký tại Sở Lao động TBXH, chắc chắn nội này sẽ bị tuyên bố vô hiệu, bởi theo khoản 2 điều 44 Bộ luật Lao động đã quy định: Nội dung của thoả ước tập thể không được trái với quy định của pháp luật lao động và pháp luật khác. Trường hợp này trái với Luật Hôn nhân gia đình, là hành vi ngăn cản việc kết hôn, sinh con của nữ CN.
+ Chỉ tiến hành ký kết Thoả ước khi đã thương lượng được với giám đốc không đưa vào thoả ước nội dung này.
Câu hỏi 27 : Tại đơn vị của anh chị có một số công nhân lao động đã vào làm việc được trên một năm, nhưng Giám đốc chưa ký hợp đồng lao động, tiền lương của số CN này luôn được trả thấp hơn các CN cùng làm một công việc theo cùng định mức khoán sản phẩm. Là Chủ tịch công đoàn, anh, chị sẽ xử lý như thế nào?
Gợi ý trả lời:
+ Phải kiểm tra, rà soát lại tại đơn vị có bao nhiêu trường hợp chưa ký kết hợp đồng lao động, từ đó tìm hiểu kỹ lý do vì sao Giám đốc chưa ký HĐLĐ;
+ Trao đổi, thương lượng với Giám đốc tiến hành ký kết HĐLĐ với người lao động, đảm bảo việc thực hiện quy định của pháp luật lao động, và phù hợp với thoả ước lao động tập thể của DN;
+ Hướng dẫn, giúp đỡ người lao động ký kết hợp đồng lao động, với đầy đủ các nội dung: Công việc phải làm, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, tiền lương, địa điểm làm việc, thời hạn hợp đồng, điều kiện an toàn lao động, vệ sinh lao động và BHXH. Hợp đồng phải được ký kết bằng văn bản, mỗi bên giữ một bản, người lao động cần lưu giữ để thực hiện đúng những cam kết trong hợp đồng đã ký.
+ Phải nói rõ cho người lao động và người sử dụng lao động về tính pháp lý và ý nghĩa của việc ký kết HĐLĐ, đây là căn cứ để giải quyết các chính sách đối với người lao động, giải quyết các tranh chấp lao động nếu phát sinh.
Câu hỏi 28 : Vì sợ ảnh hưởng đến thành tích thi đua và không muốn làm tổn hại đến thương hiệu của DN, nên hầu hết các vụ tai nạn lao động chưa đến mức chết người, Giám đốc chỉ đạo cho Quản đốc các phân xưởng tự giải quyết, không khai báo. Là Chủ tịch công đoàn cơ sở, anh, chị cần làm gì để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người lao động bị TNLĐ?
Gợi ý trả lời:
+ Trước hết công đoàn phải tổ chức nắm bắt tình hình TNLĐ thông qua mạng lưới an toàn vệ sinh viên do BCH công đoàn tổ chức và trực tiếp chỉ đạo hoạt động. Tổng hợp tất cả các trường hợp CN bị TNLĐ không được điều tra , khai báo và giải quyết chính sách.
+ Giành thời gian thăm, tiếp súc với CN bị TNLĐ để hiểu rõ nguyên nhân, tình trạng sức khoẻ và những chế độ đã được phân xưởng và doanh nghiệp hỗ trợ.
+ Tổ chức họp BCH và mời Giám đốc tham dự, nêu rõ nguyên nhân các vụ TNLĐ, những đề nghị của công đoàn, của người lao động về việc khai báo, điều tra TNLĐ, giải quyết chính sách trước mắt và lâu dài đối với người bị TNLĐ.
+ Tuyên truyền cho người lao động về tác dụng của việc khai báo, điều tra TNLĐ trong việc giải quyết chính sách đối với người bị TNLĐ, trách nhiệm của mạng lưới an toàn vệ sinh viên.
+ Đề nghị người sử dụng lao động thực hiện đúng quy định của điều 108 Bộ luật Lao động, Nghị định số 06/CP; Nghị định số 110/2002/NĐ-CP và Thông tư liên tịch số 14/2005 TTLT-BLĐTBXH-BYT-TLĐLĐVN về việc khai báo điều tra TNLĐ. Đảm bảo thực hiện đầy đủ chính sách bồi thường, trợ cấp TNLĐ, tạo điều kiện cho người lao động được giám định sức khoẻ và hưởng các chính sách BHXH về TNLĐ.
Câu hỏi 29 : Tại một bệnh viện, có nhiều Bác sỹ mới tốt nghiệp ra trường, xin được vào làm việc không hưởng lương, và chỉ nhằm mục đích nâng cao nghiệp vụ chuyên môn. Các Bác sỹ này đã có nhiều đóng góp cho việc khám chữa bệnh, phục vụ nhiệm vụ chính trị của bệnh viện nhưng không được trả lương. Là Chủ tịch công đoàn, theo anh, chị cần phải quan tâm tới đời sống của các Bác sỹ này như thế nào?
Gợi ý trả lời:
Trước thực tế biên chế của các bệnh viện không đáp ứng được nhu cầu cầu việc làm của số Bác sỹ được đào tạo hàng năm, công đoàn cần chia sẻ với thủ trưởng về việc không thể đáp ứng được yêu cầu của người lao động trong chỉ tiêu biên chế. Tuy nhiên, để cùng với chuyên môn hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị công đoàn cần quan tâm tới đời sống của họ, khi đã cùng gánh vác trách nhiệm với đồng nghiệp, bằng cách:
+ Tham gia với chuyên xây dựng Quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị theo Nghị số 43/CP quy định về quyền tự chủ trong các đơn vị sự nghiệp có thu, trong đó có chính sách trả tiền lương, tiền công cho các bác sỹ này; Xây dựng quy chế trả lương, trả công cho các đối tượng cụ thể.
+ Đề nghị Thủ trưởng đơn vị ký kết hợp đồng lao động với các Bác sỹ này theo những quy định của pháp luật Lao động, trong đó có quy định về việc trả lương, với mức lương không thấp hơn mức lương tối thiểu, do nhà nước quy định; chính sách BHXH vv..
+ Tổ chức kết nạp đoàn viên, tham gia hoạt động công đoàn, sau khi đã ký được hợp đồng lao động. Giúp đỡ, theo dõi và phân công kèm cặp nâng cao nghiệp vụ, để khi có chỉ tiêu biên chế sẽ cùng với chuyên môn lựa chọn những người tiêu biểu dự thi tuyển và xét tuyển dụng.
+ Quan tâm tới điều kiện cuộc sống và giúp đỡ các đối tượng này khi gặp khó khăn, hoạn nạn, tạo điều kiện cho các bác sỹ mới được đóng góp nhiều hơn khả năng chuyên môn và trí tuệ trong việc thực hiện nhiệm vụ công tác của đơn vị.
Câu hỏi 30 : Tại một công ty cổ phần A, người quản lý công ty luôn có ý thức coi việc tạo ra việc làm và trả lương cho CN như là một sự ban ơn cho người lao động, nên việc đối xử với người lao động rất hà khắc, vì vậy đã tạo ra bầu không khí luôn căng thẳng giữa người quản lý và người lao động, nguy cơ xảy ra tranh chấp lao động bất cứ lúc nào. Là Chủ tịch công đoàn cơ sở công ty A, anh, chị cần phải làm gì để giải quyết mối quan hệ lao động căng thẳng này.
Gợi ý trả lời:
+ Trước tình hình trên, công đoàn cơ sở phải tổ chức đối thoại giữa CN và người quản lý công ty, để hai bên cùng hiểu biết những mong muốn và yêu cầu của mỗi bên, cùng nhau thực hiện các cung đoạn của SXKD tốt nhất, để công ty phát triển bền vững.
+ Vận động và cùng với người quản lý công ty thực hiện quy chế dân chủ cơ sở, được quy định tại Nghị định 87/2007/NĐ-CP trong đó có các nội dung:
*Tổ chức lấy ý kiến rộng rãi của CNVC-LĐ trong việc xây dựng Quy chế dân chủ ở cơ sở; các nội quy, quy chế, quy định trong doanh nghiệp cho phù hợp với đơn vị .
*Tổ chức tốt Hội nghị Người lao động hàng năm theo quy định của Thông tư liên tịch số 32/2007/ TTLT- BLĐTBXH-TLĐLĐVN.
* Thuyết phục, vận động và cùng với người quản lý công ty công khai chế độ chính sách của Nhà nước, nhiệm vụ và các chỉ tiêu kế hoạch hàng năm, của các phòng, ban, phân xưởng , bộ phận; các nội quy, quy chế, quy định của công ty, công khai tài chính và việc trích lập, sử dụng các quỹ liên quan đến người lao động; điều lệ công ty.
* Nắm bắt tư tưởng CN, phối hợp với người quản lý công ty giải quyết tốt các tranh chấp lao động ngay từ khi mới phát sinh.
* Chủ động xây dựng và thương lượng, ký kết thoả ước lao động tập thể với những nội dung cụ thể hoá pháp luật lao động để thực hiện trong công ty; đưa các nội dung bảo vệ người lao động, thực hiện chính sách đối với người lao động một cách tốt hơn so với quy định của luật;
Tuyên truyền, phổ biến, tổ chức thực hiện tốt Quy chế dân chủ, các quy chế, quy định, nội quy Lao động, thoả ước lao động tập thể và chính sách pháp luật đối với CNVC-LĐ trong doanh nghiệp, để mọi người thực hiện./.